Mamy 11 498 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Czy można wykorzystać produkt innej firmy do własnych celów produkcyjnych?

Autor: Wioletta Dyl • Opublikowane: 07.05.2016

Chciałbym wykorzystać do produkcji własnego produktu słuchawki chroniące słuch znanej firmy X. W wyniku doposażenia tych konkretnych słuchawek o moje rozwiązanie technologiczne powstanie nowy produkt o nowych właściwościach technicznych. Czy powinienem się liczyć z ograniczeniami prawnymi związanymi z wykorzystaniem do własnej produkcji produktu popularnej na polskim rynku firmy?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Już na wstępie pragnę podkreślić, że znakomita część elementów składowych danego produktu bywa chroniona na mocy przepisów Prawa własności przemysłowej odnoszących się do wzorów przemysłowych i wzorów użytkowych. Stanowią one – podobnie jak wynalazki – przejaw twórczej działalności człowieka, który może znaleźć się w orbicie zainteresowań innowacyjnego przedsiębiorcy, czy to jako twórcy danego wzoru, czy też (jak w Pana przypadku) osoby pragnącej skorzystać ze wzoru stworzonego już przez kogoś innego. Formę i zakres ochrony wzorów przemysłowych i użytkowych reguluje ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (j.t. Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 z późn. zm.; dalej „P.w.p.”). Celem ochrony przez ww. ustawę jest zapewnienie uprawnionej osobie (fizycznej lub prawnej) wyłączności na osiąganie korzyści materialnych z przedmiotu ochrony. Z drugiej strony ma ona zagwarantować jej twórcy prawa do zidentyfikowania go, jako autora.

 

Niektóre użyteczne rozwiązania techniczne, dotyczące kształtu, budowy lub zestawienia przedmiotu o trwałej postaci, mogą być chronione jako wzory użytkowe, nazywane powszechnie małymi wynalazkami. Ochrona wzoru użytkowego jest udzielana przez Urząd Patentowy RP na okres 10 lat. Ustawa definiuje wzór użytkowy, jako nowe i użyteczne rozwiązanie o charakterze technicznym, dotyczące kształtu, budowy lub zestawienia przedmiotu o trwałej postaci. Zatem dla uzyskania ochrony, niezbędne jest, aby wytwór spełniał wszystkie przesłanki, o których mowa w powołanej definicji. Definicja wzoru użytkowego zawarła się też w wyroku z dnia 9 listopada 2006 r. WSA w Warszawie, który stanowił, że: „Wzór użytkowy o którym mowa w art. 94 p.w.p. stanowi odrębny przedmiot ochrony własności przemysłowej, który dotyczy tylko przedmiotu materialnego o trwałej postaci, określonego poprzez cechy techniczne przedmiotu, przejawiające się w ukształtowaniu przestrzennym (kształcie) i/lub budowie (konstrukcji) danego przedmiotu, jako całości bądź zestawienia elementów (niepołączonych ze sobą konstrukcyjnie), również określonych, co do ukształtowania przestrzennego. Mając powyższe na uwadze należy zauważyć, iż ochronie nie podlegają rozwiązania niezdeterminowane, co do ukształtowania przestrzennego (…).”

 

Czym innym natomiast jest wzór przemysłowy. Ochrona z P.w.p. dotyczy tu jedynie zewnętrznego wyglądu produktów. Oznacza to, że nie jest chroniony wytwór (towar), jako taki, a jedynie nowa i posiadająca indywidualny charakter postać tego wytworu lub jego części, nadana mu, w szczególności, przez cechy linii, konturów, kształtów, kolorystykę, strukturę lub materiał wytworu oraz przez jego ornamentację. Należy podkreślić, że nie są objęte ochroną takie cechy wytworu, które muszą być odtworzone w dokładnej formie i wymiarach w celu umożliwienia mechanicznego połączenia go lub współdziałania z innym wytworem, bądź wynikają wyłącznie z jego funkcji technicznej. Wytwory takie mogą, ewentualnie, stanowić przedmiot omówionych powyżej patentu i prawa ochronnego na wzór użytkowy.

 

Należy tu wyjaśnić, że wytworem jest każdy przedmiot wytworzony w sposób przemysłowy lub rzemieślniczy, obejmujący w szczególności opakowanie, symbole graficzne oraz kroje pisma typograficznego, z wyłączeniem programów komputerowych. Za wytwór uważa się także:

 

a) przedmiot składający się z wielu wymienialnych części składowych umożliwiających jego rozłożenie i ponowne złożenie (wytwór złożony);

b) część składową, jeżeli po jej włączeniu do wytworu złożonego pozostaje widoczna w trakcie jego zwykłego używania, przez które rozumie się każde używanie, z wyłączeniem konserwacji, obsługi lub naprawy;

c) część składową, jeżeli może być przedmiotem samodzielnego obrotu.

 

W Prawie własności przemysłowej istnieje regulacja określana mianem „klauzuli napraw” (art. 1061 P.w.p.), zgodnie z którą ochrona z tytułu prawa z rejestracji wzoru przemysłowego nie przysługuje wytworowi, który stanowi część składową wytworu złożonego, używaną do naprawy tego wytworu w taki sposób, by przywrócić mu jego wygląd początkowy.

 

Osoby trzecie mogą, zatem korzystać z takiego wytworu poprzez jego wytwarzanie, oferowanie, wprowadzanie do obrotu, import, eksport lub używanie wytworu, w którym wzór jest zawarty bądź zastosowany, lub poprzez składowanie takiego wytworu dla takich celów. Ograniczenie treści prawa z rejestracji wzoru przemysłowego dotyczy tylko części składowych, które są widoczne. Zatem prawa wynikające z rejestracji wzoru przemysłowego będą mogły być skutecznie dochodzone jedynie w odniesieniu do przypadków wykorzystania go w zakresie przekraczającym treść klauzuli napraw. A zatem jeżeli wykorzystanie przez Pana części innych producentów do stworzenia nowego wytworu miałyby służyć jego przemysłowej produkcji, to producenci użytych do niego części składowych mogą ubiegać się o ochronę z tytułu rejestracji tych części, ponieważ w tym przypadku nie obejmuje ich ww. „klauzula naprawy”.

 

Niemniej na tle użycia przez Pana wzoru przemysłowego słuchawek firmy X pojawia się jeszcze inne zagadnienie z zakresu ochrony objętej prawem przemysłowym, a mianowicie kwestie znaków towarowych. Jeżeli bowiem słuchawki tej firmy produkowane są przez znanego producenta (firmę X), to są one kojarzone przez konsumentów poprzez stosowane przez producentów znaki towarowe dla oznaczenia swoich produktów. Zgodnie z art. 120 P.w.p. znakiem towarowym może być każde oznaczenie, które można przedstawić w sposób graficzny, jeżeli oznaczenie takie nadaje się do odróżniania towarów jednego przedsiębiorstwa od towarów innego przedsiębiorstwa.

 

Możliwość korzystania z cudzego znaku towarowego przewiduje m.in. art. 156 ust. 1 pkt 3 ustawy, który zezwala na takie działania, jeśli jest to konieczne dla wskazania przeznaczenia towaru, w szczególności oferowania części zamiennych, akcesoriów lub usług. Działanie takie będzie dozwolone, gdy w inny sposób nie będzie możliwe zaprezentowanie konsumentom tego rodzaju informacji Na przykład zakład napraw określonej marki pojazdów może mieć szyld z logo producenta, celem wskazania potencjalnym klientom zakresu świadczonych przez siebie usług. Nie może to jednak doprowadzić do mylnego przeświadczenia o istnieniu gospodarczych powiązań między tym zakładem naprawczym, a producentem części zamiennych.

 

Tak zwana instytucja „dozwolonego użytku” dopuszcza korzystanie przez osobę trzecią z objętego ochroną wzoru przemysłowego m.in. do użytku osobistego niezwiązanego z działalnością gospodarczą, do celów doświadczalnych, naukowych, o ile nie narusza to dobrych obyczajów, nie utrudnia korzystania z wzoru uprawnionemu i wskazuje źródło jego pochodzenia. Dopuszczalne jest również korzystanie ze wzoru do wykonania na indywidualne zamówienie naprawy związanej z odtworzeniem części składowej wytworu złożonego, w celu przywrócenia mu pierwotnego wyglądu.

 

A zatem jeżeli Pana celem jest stworzenie jednego wytworu na własny użytek, to użycie przez Pana wytworu (słuchawek firmy X) innego producenta będzie możliwe bez narażania się na zarzut naruszenia prawa z rejestracji wzoru w Urzędzie Patentowym. Jeżeli jednak planuje Pan produkcje swojego wytworu z użyciem słuchawek tej firmy na szerszą skalę, to już takie działania przekraczają granice dozwolonego użytku.

 

Zasadą jest, że producentom przysługują tzw. prawa wyłączne do korzystania w sposób zarobkowy lub zawodowy z własności intelektualnej chronionej tym prawem, co jest potwierdzone posiadaniem patentu, praw autorskich lub prawa wyłączności na sprzedaż danego produktu na danym rynku. Innymi słowy przedsiębiorstwo, w ramach którego został opracowany wzór użytkowy czy przemysłowy może uzyskać na niego ochronę, która zagwarantuje mu wyłączność w zakresie korzystania z takiego wzoru i sprzeciwiania się kopiowaniu innowacyjnych rozwiązań przez konkurentów, tym samym gwarantując zapewnienie ekonomicznych korzyści z faktu opracowania i wdrożenia w przestrzeń gospodarczą danego rozwiązania innowacyjnego (wzoru przemysłowego, wzoru użytkowego itp.). Ogólną zasadą jest, że prawa wyłączne do własności przemysłowej są zbywalne. Ponadto właściciel prawa wyłącznego może udzielić na rzecz osoby trzeciej licencji w drodze zawarcia z tą osobą umowy. Licencja jest ważna tak długo, na jak długo została udzielona ochrona prawna (np. wzór użytkowy – 10 lat), chyba że w umowie licencyjnej jest ustalony przez strony termin krótszy. Maksymalny termin nie może być jednak dłuższy niż 20 lat. W przypadku udzielenia odpłatnych licencji przedsiębiorstwo uzyskuje więc dodatkowe zyski płynące z opłat licencyjnych.

 

Reasumując – jeżeli Pańskim celem nie jest użytek osobisty, a produkcja stworzonych przez Pana wytworów z użyciem słuchawek firmy X w ramach działalności gospodarczej, to przede wszystkim powinien Pan zorientować się, czy nie narusza cudzych praw wyłącznych. Wszelkie bowiem powstałe wzory użytkowe czy wzory przemysłowe przed upublicznieniem powinny być zgłoszone do Urzędu Patentowego. A zatem celowym jest sprawdzenie w dostępnych bazach, w tym Urzędu Patentowego RP, czy przedmiotowy wyrób nie narusza cudzych praw wyłącznych. Zgodnie bowiem z treścią art. 105 ust. 2 P.w.p. uprawniony z praw wyłącznych do danego wzoru może zakazać osobom trzecim wytwarzania, oferowania, wprowadzania do obrotu, importu, eksportu lub używania wytworu, w którym wzór jest zawarty bądź zastosowany, lub składowania takiego wytworu dla takich celów. Należy przy tym pamiętać, że kto nie będąc uprawnionym do uzyskania prawa ochronnego lub prawa z rejestracji, zgłasza cudzy wzór użytkowy czy wzór przemysłowy w celu uzyskania praw wyłącznych podlega karze.

 

Jeżeli okaże się, że np. producent słuchawek nie korzysta z ochrony wzoru przemysłowego, to zgodnie z art. 79 ustawy do umowy o korzystanie z rozwiązania zgłoszonego do UP, na które nie udzielono jeszcze ochrony lub prawa z rejestracji lub korzystanie z rozwiązań, które jeszcze nie zostały zgłoszone do UP, a stanowią tajemnice przedsiębiorstwa, stosuje się odpowiednie przepisy dotyczące umowy licencyjnej. Umowa licencyjna o udostępnienie wzoru użytkowego czy wzoru przemysłowego stanowiącego tajemnicę przedsiębiorcy wymaga pod rygorem nieważności zastosowania formy pisemnej. Związana z tym jest również zgoda na używanie znaku towarowego tego producenta. Kwestie gwarancji na słuchawki użyte w Pana modelach należy już określić albo w umowie współpracy (w której będzie znajdować się licencja), a jeżeli nie zamierza Pan takiej zawierać, to w licencji. W takiej sytuacji może Pan reklamować zakupiony licencjonowany towar.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 6 plus 2 =

»Podobne materiały

Wykorzystanie logo producentów na witrynie sklepu

Otwieram sklep odzieżowy. Kupiłem ubrania od legalnego hurtownika z Wielkiej Brytanii, co mogę potwierdzić fakturą. Chciałbym handlować ubraniami znanych marek. Czy mogę znaki firmowe tych znanych firm umieścić na witrynie sklepu, na jego ścianach, na ulotkach informacyjnych o sklepie, na banerze re

 

Umieszczanie logo znanych firm na własnej komercyjnej stronie internetowej – konsekwencje prawne

Prowadzę jednoosobową firmę, sprowadzam odzież nową renomowanych firm zagranicznych. Jak z prawnego punktu widzenia mam nazwać moją działalność, aby nie ponosić z tego tytułu żadnych konsekwencji – normalnie sprzedaż renomowanych firm wymaga licencji, czy mogę wykorzystać logo tych firm na str

 

Legalność sprzedaży części samochodowych z Chin podobnych do oryginałów

Prowadzę małą firmę. Asortyment sprowadzam z krajów Unii oraz z Chin – są to części samochodowe. Większość z nich jest sprzedawana na Allegro i w sklepie internetowym. Wielu chińskich producentów sprzedaje części, które ze względu na oznaczenia można w skrócie podzielić na 4 grupy: A. Części b

 

Pozyskiwanie klientów poprzez wykorzystanie numerów telefonów z portali ogłoszeniowych

Prowadzę nieduże centrum obsługi telefonicznej i zastanawiam się nad poszerzeniem działalności. Chciałbym zbudować ogólnopolski serwis ogłoszeniowy, coś jak Allegro, z wykorzystaniem potencjału mojego call center. Moi pracownicy dzwoniliby do ogłoszeniodawców z istniejących serwisów z zapytaniem, cz

 

Zakup podróbki telefonu na OLX

Zakupiłem na portalu OLX telefon iPhone – nowy, używany tydzień. Okazał się w 100% podróbką łącznie z opakowaniem – co stwierdzili fachowcy w iSpot. Napisałem do sprzedającego i do firmy OLX. Sprzedający mnie zignorował i sprzedał ten podrobiony telefon komuś innemu, gdy ja go miałem jes

 

Umieszczanie logo producentów w sklepie internetowym a prawo autorskie

Prowadzę sklep internetowy z zegarkami. Zamieszczam na stronie banery reklamowe, które zawierają zdjęcia zegarków, a udostępnia mi je hurtownia, z którą współpracuję. Chciałbym się dowiedzieć, czy umieszczanie takich materiałów na stronie jest zgodne z prawem autorskich. Na banerach znajdują się tak

 

Legalność sprzedaży replik markowych produktów

Planuję otworzyć sklep internetowy z replikami odzieży, butów oznaczonych logo znanych producentów. Znalazłam kilka hurtowni, które handlują tego typu towarami ze znakami oryginalnych firm np. Hugo Boss, Versace itp. O ile wiem, handel tego typu towarem był zabroniony, a teraz kwitnie na b

 

Użycie w nazwie sklepu internetowego nazwy producenta

Prowadzę sklep internetowy z odzieżą, chciałabym zmienić jego nazwę na taką, która będzie zawierała w sobie, jako jeden z dwóch elementów, nazwę marki odzieży, którą sprzedaję. Czy tworząc taką nazwę, naruszę przepisy o znaku towarowym? I drugie pytanie: czy możemy używać logo podobnego do logo spro

 

Sprzedaż markowej odzieży w sklepie internetowym

Od niedawna prowadzę własną działalność gospodarczą polegającą na sprzedaży odzieży przez internet. Posiadam własny sklep internetowy (własna nazwa). Chciałabym sprzedawać w nim również markową odzież zakupioną przeze mnie z legalnych źródeł na fakturę VAT. Marki są mniejszej lub większej części chr

 

Wybór nazwy firmy w kontekście przepisów o znaku towarowym

Wraz ze znajomym mamy zamiar otworzyć firmę odzieżową, która zarejestrowana będzie w Anglii, jednak jej główna działalność odbywać się będzie na terenie Polski, a w przyszłości być może będzie funkcjonować w różnych krajach. Co należy wziąć pod uwagę, wybierając nazwę firmy, aby nie mieć w przyszłoś

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »