Zakłady bukmacherskie przez Internet – co grozi graczowi?

Czy zakłady bukmacherskie przez Internet są legalne?

Tak, ale tylko u legalnego operatora. Zgodnie z ustawą o grach hazardowych urządzanie zakładów wzajemnych przez Internet wymaga zezwolenia, a część gier online jest objęta monopolem państwa. Dlatego gracz powinien sprawdzić nie tylko to, czy bukmacher ma licencję w innym państwie, lecz przede wszystkim to, czy może legalnie oferować zakłady osobom znajdującym się w Polsce.

Ministerstwo Finansów prowadzi rejestr domen służących do oferowania albo reklamowania gier hazardowych niezgodnie z ustawą. Wpis domeny do rejestru skutkuje blokowaniem dostępu z terytorium Polski. Prawo UE samo w sobie nie legalizuje udziału w zakładach u operatora, który nie ma wymaganych polskich uprawnień.

Co grozi za udział w zagranicznych zakładach online?

Podstawowy przepis to art. 107 § 2 Kodeksu karnego skarbowego. Kto na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uczestniczy w zagranicznej grze hazardowej, podlega karze grzywny do 120 stawek dziennych. W razie wypadku mniejszej wagi sprawca czynu z art. 107 § 1 lub 2 K.k.s. podlega karze grzywny za wykroczenie skarbowe.

To ważna aktualizacja: obecnie kara pozbawienia wolności do 3 lat dotyczy zasadniczo urządzania albo prowadzenia nielegalnej gry z art. 107 § 1 K.k.s., a nie zwykłego uczestnika z art. 107 § 2 K.k.s. Uczestnik może jednak odpowiadać grzywną, a przy prawomocnym skazaniu za przestępstwo skarbowe pojawia się ryzyko wpisu do Krajowego Rejestru Karnego.

Odrębny problem pojawia się, gdy gracz wie, że wynik zawodów został wcześniej ustawiony; szerzej omawiamy odpowiedzialność za obstawianie ustawionego meczu.

Przy karalności uczestnictwa warto zobaczyć także: odpowiedzialność za grę w zagranicznym serwisie.

Kara administracyjna za nielegalną grę online

Odpowiedzialność karna skarbowa to nie wszystko. Ustawa o grach hazardowych przewiduje karę pieniężną dla uczestnika gry hazardowej urządzanej bez koncesji, bez zezwolenia albo bez wymaganego zgłoszenia. Kara wynosi 100% uzyskanej wygranej, bez pomniejszania jej o wpłacone stawki.

Przykładowo, jeżeli gracz wpłacił 1000 zł, a wypłacił 4000 zł z nielegalnego serwisu, organ może analizować zarówno czyn karnoskarbowy, jak i administracyjną karę pieniężną od wygranej. Nie jest to zwykły podatek od dochodu, lecz odrębna sankcja.

Przestępstwo skarbowe czy wykroczenie skarbowe?

Różnica ma duże znaczenie praktyczne. Przestępstwo skarbowe może skutkować wpisem do KRK po prawomocnym skazaniu. Wykroczenie skarbowe jest łagodniejszą kwalifikacją i nie wywołuje skutków typowych dla skazania za przestępstwo skarbowe.

Za wypadkiem mniejszej wagi mogą przemawiać m.in. incydentalna gra, niewielkie kwoty, brak stałego dochodu z zakładów, brak organizowania gry dla innych osób, wcześniejsza niekaralność i niski stopień społecznej szkodliwości. Jeżeli jednak gracz regularnie zarabiał na zakładach, promował operatora albo sprzedawał typy, ryzyko rośnie. Przy działalności okołobukmacherskiej trzeba osobno ocenić np. zarobkowe doradztwo bukmacherskie.

Wezwanie z KAS – świadek czy podejrzany?

Jeżeli wezwanie wskazuje status świadka, formalnie nie oznacza to przedstawienia zarzutów. Świadek musi stawić się na wezwanie, ale zgodnie z art. 183 § 1 Kodeksu postępowania karnego może uchylić się od odpowiedzi na pytanie, jeżeli odpowiedź mogłaby narazić jego albo osobę najbliższą na odpowiedzialność za przestępstwo albo przestępstwo skarbowe.

Inaczej wygląda sytuacja osoby podejrzanej. Podejrzany ma prawo odmówić składania wyjaśnień i nie musi dowodzić swojej niewinności. Nie wolno natomiast składać fałszywych zeznań jako świadek ani niszczyć dokumentów. Przed przesłuchaniem warto ustalić, czego dotyczy sprawa, jaki jest status osoby wzywanej i czy organ żąda konkretnych dokumentów.

Czy wyciąg z rachunku wystarczy do ukarania?

Sam przelew od firmy bukmacherskiej albo operatora płatności nie zawsze przesądza o odpowiedzialności. Organ powinien wykazać, że doszło do udziału w grze, kto faktycznie grał, czy operator był nieuprawniony oraz czy zakłady były zawierane z terytorium Polski.

Znaczenie mają m.in. tytuły przelewów, historia wpłat i wypłat, konto gracza u bukmachera, adresy IP, wspólny rachunek bankowy, dostęp innych domowników do konta oraz możliwość wyjaśnienia płatności innym tytułem, np. usługami świadczonymi na rzecz zagranicznej firmy. W starszym orzecznictwie wskazywano, że samo posiadanie rachunku w polskim banku nie musi dowodzić działania na terytorium Polski.

Jakie argumenty mogą pomóc w obronie?

Najczęściej analizuje się: datę czynu, status operatora, miejsce logowania, kwoty, częstotliwość gry, tożsamość osoby korzystającej z konta, tytuły przelewów, wcześniejszą niekaralność, możliwość wypadku mniejszej wagi i przedawnienie. Przy zdarzeniach sprzed wielu lat przedawnienie może być jednym z pierwszych elementów do sprawdzenia, ale zależy od kwalifikacji czynu i przebiegu postępowania.

Błąd co do prawa i podatek od wygranej

W starszych sprawach gracze często twierdzili, że nie wiedzieli o karalności udziału w zagranicznych zakładach. Taki argument może mieć znaczenie, ale jego skuteczność zależy od daty zdarzeń, sposobu działania operatora i realnej możliwości sprawdzenia legalności gry. Obecnie trudniej opierać obronę wyłącznie na braku wiedzy, bo dostępne są publiczne wykazy legalnych domen i rejestr domen niedozwolonych.

Podatku od wygranej nie należy mylić z karą za nielegalną grę. Przy legalnych grach i zakładach mogą działać szczególne zasady podatkowe, w tym zwolnienie dla części jednorazowych wygranych. Przy zagranicznej wygranej trzeba osobno sprawdzić rodzaj gry, państwo operatora, kwotę, podstawę prawną działania operatora i ewentualne umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Przykłady

FAQ

Czy za grę u zagranicznego bukmachera grozi więzienie?

Zwykłemu uczestnikowi z art. 107 § 2 K.k.s. grozi grzywna do 120 stawek dziennych. Kara pozbawienia wolności dotyczy zasadniczo urządzania lub prowadzenia nielegalnej gry.

Czy zagraniczna licencja bukmachera wystarczy?

Nie. Dla gracza znajdującego się w Polsce kluczowe jest to, czy operator ma wymagane uprawnienia zgodnie z polską ustawą o grach hazardowych.

Czy świadek musi odpowiadać na wszystkie pytania?

Nie. Świadek może uchylić się od odpowiedzi, jeżeli odpowiedź mogłaby narazić jego albo osobę najbliższą na odpowiedzialność za przestępstwo albo przestępstwo skarbowe.

Czy sam przelew od bukmachera wystarczy?

Nie zawsze. Przelew jest poszlaką, ale organ powinien wykazać także udział w grze, osobę grającą, status operatora i działanie z terytorium Polski.

Czy wykroczenie skarbowe oznacza wpis do KRK?

Co do zasady wykroczenie skarbowe nie ma skutków typowych dla prawomocnego skazania za przestępstwo skarbowe. Trzeba jednak sprawdzić dokładną podstawę rozstrzygnięcia.

Czy dobrowolne poddanie się odpowiedzialności jest zawsze dobre?

Nie. Może być korzystne przy mocnych dowodach i dobrych warunkach, ale decyzję należy podjąć dopiero po analizie akt, kwot, kwalifikacji i skutków zawodowych.

Czy dawna sprawa może być przedawniona?

Tak, ale wymaga to sprawdzenia dat czynów, kwalifikacji jako przestępstwo albo wykroczenie skarbowe oraz tego, czy wszczęto postępowanie przeciwko sprawcy.

Podsumowanie

Gra online jest bezpieczna prawnie tylko u operatora działającego zgodnie z polskimi przepisami. W sprawach zagranicznych bukmacherów najważniejsze są dowody: kto grał, gdzie się znajdował, jaki był status operatora, jakie były kwoty i czy sprawa nie jest przedawniona. Po wezwaniu z KAS nie warto działać pochopnie, zwłaszcza gdy w grę wchodzi niekaralność lub wykonywanie zawodu.

Źródła

• Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych: ISAP.
• Ustawa z dnia 10 września 1999 r. – Kodeks karny skarbowy: ISAP.
• Ministerstwo Finansów, legalne gry hazardowe przez Internet: gov.pl.
• Ministerstwo Finansów, rejestr domen niedozwolonych: gov.pl.
• Kodeks postępowania karnego, art. 183 § 1: ISAP.
• Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 21 ust. 1 pkt 6a: ISAP.