Badania WOMP po alkoholu – terminy, ważność i skutki

Badania po alkoholu – kiedy są obowiązkowe?

Jeżeli kierowca prowadził motorower, pojazd silnikowy albo tramwaj w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu albo środka działającego podobnie do alkoholu, ustawa o kierujących pojazdami nakłada na niego trzy odrębne obowiązki: badanie lekarskie, badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu oraz kurs reedukacyjny w zakresie problematyki przeciwalkoholowej i przeciwdziałania narkomanii.

Nie jest to wyłącznie kwestia wykonania wyroku karnego. Zakaz prowadzenia pojazdów, zatrzymanie dokumentu prawa jazdy, cofnięcie uprawnień, badania i kurs reedukacyjny to różne elementy sprawy. Trzeba więc dopilnować zarówno terminu zakazu wynikającego z orzeczenia sądu, jak i terminów administracyjnych wynikających z informacji lub decyzji starosty.

W przypadku badania lekarskiego osoby, która kierowała po alkoholu, właściwy jest wojewódzki ośrodek medycyny pracy. Badanie psychologiczne wykonuje uprawniony psycholog w zakresie psychologii transportu, natomiast kurs reedukacyjny prowadzi wojewódzki ośrodek ruchu drogowego.

Od 24 czerwca 2026 r. obowiązują także nowe zasady dotyczące warunków badania psychologicznego. Uprawniony psycholog odmawia przeprowadzenia badania, jeżeli osoba badana informuje o złym stanie zdrowia lub złym samopoczuciu albo jej stan wskazuje, że może znajdować się po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu. W takim przypadku psycholog wyznacza nowy termin badania, nie później niż w ciągu 14 dni od poprzednio wyznaczonego terminu.

Ile czasu jest na wykonanie badań WOMP i badań psychologicznych?

W sprawie wynikającej z kierowania po alkoholu starosta przesyła informację o obowiązku poddania się badaniu lekarskiemu i psychologicznemu oraz o obowiązku ukończenia kursu reedukacyjnego. Po otrzymaniu takiej informacji kierowca powinien zgłosić się na badanie lekarskie i psychologiczne w terminie miesiąca od dnia jej doręczenia.

Równolegle ustawa wymaga dostarczenia staroście odpowiedniego orzeczenia lekarskiego lub psychologicznego w terminie miesiąca od doręczenia informacji. W tym samym terminie osoba obowiązana do ukończenia kursu reedukacyjnego ma przedstawić staroście zaświadczenie o jego ukończeniu. Z tego względu nie warto odkładać zapisów na badania i kurs do końca miesięcznego terminu.

W typowej sprawie po alkoholu badanie lekarskie, o którym mowa w art. 75 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami, przeprowadza się na wniosek osoby badanej. Nie należy automatycznie utożsamiać tego z decyzją o skierowaniu na badanie lekarskie wydawaną na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2, gdy istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Jeżeli kierowca otrzymał właśnie taką odrębną decyzję o skierowaniu, na badanie również zgłasza się w terminie miesiąca od jej doręczenia.

Kurs reedukacyjny po alkoholu – koszt i przebieg od 24 czerwca 2026 r.

Kurs reedukacyjny w zakresie problematyki przeciwalkoholowej i przeciwdziałania narkomanii prowadzi wojewódzki ośrodek ruchu drogowego. Od 24 czerwca 2026 r. opłata za ten kurs wynosi 2500 zł. Wcześniejsza kwota 500 zł nie jest już stawką obowiązującą dla nowych kursów.

Nowe rozporządzenie zachowało dwudniowy format kursu: zajęcia są prowadzone przez dwa dni, po osiem godzin każdego dnia, w formie wykładów, w grupach liczących nie więcej niż 15 uczestników. WORD wydaje zaświadczenie osobie, która uczestniczyła we wszystkich przewidzianych programem zajęciach.

Przepis przejściowy przewiduje wyjątek dla kursu rozpoczętego i niezakończonego przed 24 czerwca 2026 r. – za taki kurs pobiera się opłatę według przepisów dotychczasowych. W pozostałych przypadkach należy przyjmować aktualną stawkę 2500 zł.

Czy badania zrobione teraz będą ważne po zakończeniu zakazu?

Nie ma jednej zasady, zgodnie z którą każde orzeczenie wydane po jeździe po alkoholu jest ważne przez taki sam okres. Orzeczenie lekarskie może zawierać ograniczenia wynikające ze stanu zdrowia, w tym dotyczące terminu ważności uprawnienia do kierowania pojazdami. Wzór orzeczenia psychologicznego stosowany między innymi przy badaniu kierowcy po alkoholu również przewiduje wskazanie terminu jego ważności.

Dlatego przy długim zakazie może się zdarzyć, że dokument uzyskany bezpośrednio po otrzymaniu informacji ze starostwa nie będzie wystarczający przy późniejszym przywracaniu uprawnień. Nie daje to jednak podstawy do zignorowania obecnego obowiązku. Ustawowy termin na wykonanie badań i dostarczenie orzeczeń biegnie od doręczenia właściwej informacji lub decyzji, a nie od daty zakończenia zakazu prowadzenia pojazdów.

Jeżeli kierowca nie zgadza się z orzeczeniem, ma krótki termin na reakcję. Wniosek o ponowne badanie lekarskie składa się pisemnie w terminie 14 dni od otrzymania orzeczenia, za pośrednictwem lekarza, który je wydał. Taki sam 14-dniowy termin obowiązuje przy wniosku o ponowne badanie psychologiczne, składanym za pośrednictwem psychologa, który wydał orzeczenie. Ponowne badanie psychologiczne przeprowadza właściwy ze względu na miejsce zamieszkania WOMP, a orzeczenie wydane po ponownym badaniu jest ostateczne.

Co grozi za niedotrzymanie terminów badań lub kursu?

Jeżeli osoba posiadająca prawo jazdy nie przedstawi w wymaganym terminie zaświadczenia o ukończeniu kursu reedukacyjnego albo właściwego orzeczenia lekarskiego lub psychologicznego, starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy. Nie jest więc tak, że z upływem terminu obowiązek po prostu wygasa.

Jeżeli z orzeczenia lekarskiego wynika istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem albo z orzeczenia psychologicznego wynika istnienie przeciwwskazań psychologicznych, starosta wydaje decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami. Odrębną podstawą cofnięcia uprawnień jest także orzeczony przez sąd zakaz prowadzenia pojazdów.

Odkładanie formalności do końca zakazu może więc wydłużyć powrót za kierownicę. Nawet po upływie sądowego zakazu kierowca może nadal nie spełniać administracyjnych warunków przywrócenia uprawnień.

Jak przebiega odzyskanie prawa jazdy po zakazie?

Po zakończeniu zakazu prowadzenia pojazdów trzeba ustalić, czy w sprawie doszło tylko do zatrzymania dokumentu, czy również do cofnięcia uprawnień. Jeżeli uprawnienie zostało cofnięte z powodu zakazu prowadzenia pojazdów na okres przekraczający rok i od dnia cofnięcia upłynął okres przekraczający rok, warunkiem przywrócenia uprawnień jest pozytywny wynik kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji.

Przed załatwianiem sprawy w wydziale komunikacji warto zgromadzić wyrok lub inną informację potwierdzającą zakończenie zakazu, pisma i decyzje starosty, orzeczenie lekarskie, orzeczenie psychologiczne, zaświadczenie o ukończeniu kursu reedukacyjnego oraz – jeżeli jest wymagany – dokument potwierdzający pozytywny wynik kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji. Jeżeli wszystkie warunki zostały już spełnione, a problem dotyczy samego oczekiwania na dokument, pomocny może być materiał o tym, czy można prowadzić samochód w oczekiwaniu na nowe prawo jazdy.

Praktyczna kolejność działań

1. Sprawdź dokładnie treść pisma ze starostwa i datę jego doręczenia.
2. Umów badanie lekarskie w wojewódzkim ośrodku medycyny pracy.
3. Umów badanie psychologiczne u uprawnionego psychologa w zakresie psychologii transportu.
4. Zapisz się na kurs reedukacyjny w wojewódzkim ośrodku ruchu drogowego.
5. Dostarcz staroście orzeczenia i zaświadczenie z kursu w terminie wynikającym z otrzymanej informacji lub decyzji; w sprawie po alkoholu jest to co do zasady miesiąc od doręczenia informacji.
6. Jeżeli nie zgadzasz się z orzeczeniem lekarskim lub psychologicznym, pilnuj 14-dniowego terminu na wniosek o ponowne badanie.
7. Po zakończeniu zakazu sprawdź, czy do przywrócenia uprawnień potrzebne jest kontrolne sprawdzenie kwalifikacji.

FAQ

Czy na badanie WOMP po alkoholu potrzebne jest skierowanie?

W typowej sprawie wynikającej z prowadzenia po alkoholu starosta wysyła informację o obowiązku badań, a badanie lekarskie z art. 75 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami przeprowadza się na wniosek osoby. Odrębna decyzja o skierowaniu na badanie lekarskie może pojawić się wtedy, gdy istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy.

Czy mogę wykonać badania dopiero przed końcem zakazu?

Nie należy tak robić. W sprawie po alkoholu termin na zgłoszenie się na badania oraz na dostarczenie orzeczeń jest związany z doręczeniem informacji ze starostwa, a nie z końcem zakazu prowadzenia pojazdów.

Co się dzieje, gdy psycholog odmawia przeprowadzenia badania w wyznaczonym dniu?

Od 24 czerwca 2026 r. przepisy wyraźnie przewidują odmowę badania, gdy osoba zgłasza zły stan zdrowia lub samopoczucie albo jej stan wskazuje na możliwe użycie alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu. Psycholog wyznacza wtedy nowy termin, nie później niż w ciągu 14 dni od poprzednio wyznaczonego terminu.

Co zrobić, gdy orzeczenie lekarskie lub psychologiczne jest negatywne?

Można wystąpić o ponowne badanie. Zarówno przy orzeczeniu lekarskim, jak i psychologicznym wniosek składa się pisemnie w terminie 14 dni od jego otrzymania, za pośrednictwem lekarza albo psychologa, który wydał kwestionowane orzeczenie. Orzeczenie wydane po ponownym badaniu jest ostateczne.

Czy po zakazie dłuższym niż rok zawsze trzeba zdawać egzamin?

Nie należy sprowadzać tej zasady wyłącznie do długości samego zakazu. Ustawa stanowi, że jeżeli od dnia cofnięcia uprawnień upłynął okres przekraczający rok, a cofnięcie wynikało z zakazu prowadzenia pojazdów na okres przekraczający rok, warunkiem przywrócenia uprawnień jest pozytywny wynik kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji.

Ile kosztuje kurs reedukacyjny po alkoholu?

Od 24 czerwca 2026 r. opłata wynosi 2500 zł. Kurs trwa dwa dni po osiem godzin i jest prowadzony w formie wykładów. Wyjątek przejściowy dotyczy kursów rozpoczętych i niezakończonych przed wejściem w życie nowych przepisów – w takim przypadku stosuje się opłatę według przepisów dotychczasowych.

Źródła

Stan prawny na: 20 września 2026 r.

• Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami – w szczególności art. 75, art. 79, art. 82, art. 84, art. 98a, art. 100–103 i art. 105, tekst jednolity: Dz.U. 2025 poz. 1226, z późniejszymi zmianami; zmiany istotne dla aktualnych zasad kursu obejmuje także Dz.U. 2025 poz. 1676.
• Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 2 czerwca 2026 r. w sprawie kursu reedukacyjnego w zakresie problematyki przeciwalkoholowej i przeciwdziałania narkomanii oraz szczegółowych warunków i trybu kierowania na badania lekarskie lub badania psychologiczne w zakresie psychologii transportu: Dz.U. 2026 poz. 747.
• Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 5 grudnia 2022 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców: Dz.U. 2022 poz. 2503, zmienione rozporządzeniem z dnia 30 kwietnia 2026 r.: Dz.U. 2026 poz. 608.
• Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 8 lipca 2014 r. w sprawie badań psychologicznych osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, kierowców oraz osób wykonujących pracę na stanowisku kierowcy, tekst jednolity: Dz.U. 2022 poz. 165.