Reklama hazardu – czy można promować hazard w internecie?

Czy można promować hazard w internecie?

Aktualnie podstawowym aktem prawnym nie jest już dawna ustawa z 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych, lecz ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych. To ona reguluje, kiedy wolno organizować, reklamować i promować gry hazardowe oraz zakłady wzajemne.

Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych zakazana jest reklama i promocja gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości, gier na automatach oraz zakładów wzajemnych. Nie oznacza to jednak całkowitego zakazu każdej reklamy bukmacherki. Dla zakładów wzajemnych ustawodawca przewidział wyjątek w art. 29b ustawy o grach hazardowych. W tym kontekście znaczenie ma również legalność wyzwania bukmacherskiego na Instagramie.

W praktyce oznacza to, że promowanie bukmachera w internecie może być legalne tylko wtedy, gdy dotyczy operatora działającego zgodnie z polskim prawem i gdy reklama spełnia szczegółowe ograniczenia ustawowe. Sam fakt, że podmiot ma licencję w innym kraju, nie wystarcza do legalnego kierowania reklamy do polskich odbiorców.

Kiedy reklama zakładów wzajemnych może być legalna?

Zezwolenie na urządzanie zakładów wzajemnych w Polsce wynika z art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych. Zakłady wzajemne mogą być urządzane wyłącznie na podstawie zezwolenia ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Lista legalnych podmiotów jest publikowana przez Ministerstwo Finansów.

Jeżeli operator nie ma polskiego zezwolenia, reklama jego usług skierowana do polskich użytkowników jest bardzo ryzykowna. Dotyczy to także linków afiliacyjnych, banerów, kodów bonusowych, rankingów bukmacherów, recenzji z aktywnymi linkami do rejestracji oraz materiałów sponsorowanych. W podobnych sytuacjach trzeba oddzielić neutralną informację od reklamy i promocji w rozumieniu art. 29 ust. 6 i 7 ustawy o grach hazardowych.

Przy legalnym operatorze zakładów wzajemnych reklama musi spełniać warunki z art. 29b ustawy o grach hazardowych. W szczególności nie może być kierowana do małoletnich, nie może przedstawiać małoletnich, nie może sugerować, że udział w zakładach jest sposobem na rozwiązanie problemów finansowych, oraz powinna zawierać wymagane informacje ostrzegawcze, w tym o ryzyku związanym z hazardem i zakazie udziału osób niepełnoletnich.

Reklama bukmacherów zagranicznych a terytorium Polski

Najczęstszy błąd polega na założeniu, że skoro operator działa legalnie na Malcie, Gibraltarze albo w innym państwie, to można go reklamować w Polsce. Takie założenie jest niebezpieczne. Dla polskich odbiorców znaczenie ma przede wszystkim to, czy operator może legalnie oferować zakłady w Polsce.

Jeżeli strona internetowa jest po polsku, stosuje polską walutę, pozycjonuje się na polskie frazy, kieruje reklamy do użytkowników z Polski albo umożliwia rejestrację osobom z Polski u operatora bez polskiego zezwolenia, organy mogą uznać, że działalność jest kierowana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W takiej sytuacji zagraniczna siedziba kontrahenta nie usuwa ryzyka naruszenia art. 29 ust. 1 ustawy o grach hazardowych.

Dodatkowo art. 15f ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych przewiduje Rejestr domen służących do oferowania gier hazardowych niezgodnie z ustawą. Domeny wpisane do tego rejestru podlegają blokowaniu przez dostawców internetu, a dostawcy usług płatniczych mają obowiązki związane z blokowaniem płatności do nielegalnych operatorów.

Osobnym problemem są zakłady u zagranicznego operatora. Jeżeli operator nie działa zgodnie z polską ustawą, ryzyko może dotyczyć nie tylko organizatora, lecz także osób uczestniczących w grze lub pomagających w jej promocji.

Czy można prowadzić w Polsce firmę afiliacyjną dla bukmacherów?

Założenie działalności gospodarczej w Polsce, która zarabia na promowaniu bukmacherów, nie jest samo w sobie zakazane. Problemem jest to, kogo, gdzie i w jaki sposób taka firma promuje. Jeżeli działalność polega na reklamowaniu legalnych polskich operatorów zakładów wzajemnych i spełnia wymogi art. 29b ustawy o grach hazardowych, model może być dopuszczalny.

Inaczej należy ocenić promowanie operatorów zagranicznych bez polskiego zezwolenia. W takim przypadku przedsiębiorca, właściciel portalu, influencer, wydawca newslettera albo pośrednik afiliacyjny może narazić się na zarzut prowadzenia reklamy lub promocji sprzecznej z ustawą. Szczegółowa ocena zależy od treści materiałów, sposobu rozliczeń, grupy docelowej, języka serwisu, geolokalizacji i tego, czy reklama realnie dociera do polskich użytkowników.

Promowanie hazardu za granicą przez firmę z Polski

Jeżeli przedsiębiorca z Polski chce świadczyć usługi reklamowe wyłącznie na rzecz zagranicznych operatorów i wyłącznie poza Polską, trzeba zbadać kilka warunków. Znaczenie ma nie tylko siedziba usługodawcy, lecz także miejsce odbiorców reklamy, język komunikacji, kanały dystrybucji, geotargetowanie, umowy z operatorami oraz prawo państwa, do którego reklama jest kierowana.

Art. 3a ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną wprowadza zasadę państwa pochodzenia dla usługodawców mających siedzibę albo miejsce zamieszkania w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub EFTA. Nie oznacza to jednak, że polski przedsiębiorca może swobodnie obchodzić przepisy hazardowe państwa, do którego kieruje reklamę. Hazard jest dziedziną szczególnie regulowaną, a państwa członkowskie mogą wprowadzać ograniczenia uzasadnione ochroną konsumentów, przeciwdziałaniem uzależnieniom, oszustwom i przestępczości.

Jeżeli firma pozostaje w Polsce, ale faktycznie nie kieruje reklam do polskich użytkowników, stosuje geoblokadę, obcy język, obcą domenę, brak płatnej reklamy na Polskę i współpracuje wyłącznie z operatorami legalnymi w państwie odbiorców, ryzyko w Polsce może być mniejsze. Nie znika jednak automatycznie i powinno być ocenione przed startem projektu.

Odpowiedzialność za nielegalną reklamę hazardu

Konsekwencje zależą od roli danej osoby. Inaczej oceniany będzie operator gry, inaczej wydawca portalu, a jeszcze inaczej osoba publikująca pojedynczy link afiliacyjny. Naruszenie zakazów reklamowych może skutkować sankcjami administracyjnymi na podstawie art. 89 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych. W sprawach poważniejszych może pojawić się także odpowiedzialność karna skarbowa.

Art. 107 § 1 ustawy z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy penalizuje urządzanie lub prowadzenie gry hazardowej wbrew przepisom ustawy, warunkom koncesji lub zezwolenia. Z kolei art. 107 § 2 Kodeksu karnego skarbowego dotyczy uczestnictwa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w zagranicznej grze hazardowej. To, czy sama reklama zostanie powiązana z tymi przepisami, zależy od faktycznego zakresu zaangażowania i dowodów.

W praktyce organy mogą analizować między innymi: umowy afiliacyjne, wypłacone prowizje, statystyki kliknięć z Polski, treści reklam, archiwalne wersje strony, media społecznościowe, newslettery oraz kampanie płatne. Dlatego w działalności marketingowej dotyczącej hazardu szczególnie ważne jest wcześniejsze przygotowanie procedur zgodności.

Orzecznictwo unijne a ograniczenia hazardu online

W prawie Unii Europejskiej swoboda świadczenia usług nie wyklucza krajowych ograniczeń hazardu. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z dnia 8 września 2009 r. w sprawie C-42/07 Liga Portuguesa de Futebol Profissional i Bwin International Ltd przeciwko Departamento de Jogos da Santa Casa da Misericórdia de Lisboa uznał, że państwo członkowskie może ograniczać oferowanie hazardu przez internet, jeżeli służy to ochronie konsumentów i zwalczaniu oszustw.

Wniosek praktyczny jest taki, że powołanie się na licencję z innego państwa Unii Europejskiej nie gwarantuje legalności reklamy w Polsce. W sprawach hazardowych państwa mają szerszy margines regulacyjny niż w wielu innych usługach internetowych.

FAQ

Podsumowanie

Reklama hazardu w internecie jest w Polsce silnie regulowana. Zakaz z art. 29 ust. 1 ustawy o grach hazardowych obejmuje między innymi zakłady wzajemne, ale art. 29b tej ustawy pozwala reklamować legalne zakłady wzajemne pod rygorystycznymi warunkami. Największe ryzyko dotyczy promocji zagranicznych operatorów bez polskiego zezwolenia, szczególnie gdy przekaz jest kierowany do użytkowników z Polski.

Przed rozpoczęciem działalności afiliacyjnej warto sprawdzić status operatora, treść reklam, grupę docelową, ostrzeżenia, regulaminy, kanały dystrybucji i umowy. W tej branży pozornie techniczne szczegóły mogą decydować o legalności całego projektu.

Źródła

• Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, w szczególności art. 6 ust. 3, art. 15f, art. 29, art. 29b i art. 89 - Dz.U. 2009 nr 201 poz. 1540.
• Ustawa z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy, w szczególności art. 107 § 1 i § 2.
• Ustawa z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną, w szczególności art. 3a.
• Wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 8 września 2009 r., C-42/07, Liga Portuguesa de Futebol Profissional i Bwin International Ltd przeciwko Departamento de Jogos da Santa Casa da Misericórdia de Lisboa.