Uzyskanie obywatelstwa włoskiego a obywatelstwo polskie

Zasada podstawowa: drugie obywatelstwo nie odbiera polskiego

Jeżeli uzyskała Pani obywatelstwo włoskie, nie oznacza to automatycznie utraty obywatelstwa polskiego. Wynika to wprost z art. 34 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z którym obywatel polski nie może utracić obywatelstwa polskiego, chyba że sam się go zrzeknie.

Tę zasadę rozwija art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim, zgodnie z którym obywatel polski traci obywatelstwo polskie na swój wniosek, po uzyskaniu zgody Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na zrzeczenie się obywatelstwa polskiego.

To oznacza, że samo nabycie obywatelstwa włoskiego – niezależnie od trybu, np. przez małżeństwo, naturalizację lub pochodzenie – nie wywołuje skutku w postaci utraty obywatelstwa polskiego.

Małżeństwo z cudzoziemcem nie zmienia obywatelstwa

Sam fakt zawarcia małżeństwa z obywatelem Włoch również nie wpływa na obywatelstwo polskie. Zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim zawarcie związku małżeńskiego przez obywatela polskiego z osobą niebędącą obywatelem polskim nie powoduje zmian w obywatelstwie małżonków.

Jeżeli więc obywatelstwo włoskie zostało przyznane dlatego, że jest Pani żoną obywatela włoskiego, to nadal mogła Pani zachować obywatelstwo polskie – o ile nie przeprowadzono odrębnej procedury zrzeczenia się obywatelstwa polskiego przed organami polskimi.

Kiedy naprawdę traci się obywatelstwo polskie?

Utrata obywatelstwa polskiego może nastąpić wyłącznie po spełnieniu łącznie dwóch warunków:

• obywatel polski składa wniosek o wyrażenie zgody na zrzeczenie się obywatelstwa polskiego,
• Prezydent RP wydaje zgodę na zrzeczenie się obywatelstwa.

Podstawą jest art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim. Z kolei zgodnie z art. 48 ust. 1 tej ustawy wniosek składa się za pośrednictwem wojewody albo konsula, zależnie od miejsca zamieszkania wnioskodawcy.

W praktyce oznacza to, że bez formalnej decyzji Prezydenta RP nie dochodzi do utraty obywatelstwa polskiego. Jeżeli nie składała Pani takiego wniosku, należy przyjąć, że obywatelstwo polskie zostało zachowane.

Zobacz również:

Podwójne obywatelstwo a relacje z polskimi władzami

Osoba, która ma jednocześnie obywatelstwo polskie i obywatelstwo innego państwa, jest wobec władz Rzeczypospolitej Polskiej traktowana jak obywatel polski. Wynika to z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim.

Zgodnie z art. 3 ust. 2 tej ustawy taka osoba nie może wobec władz Rzeczypospolitej Polskiej powoływać się ze skutkiem prawnym na obywatelstwo innego państwa i na wynikające z niego prawa i obowiązki.

W praktyce oznacza to np., że w kontaktach z polskim konsulem, urzędem wojewódzkim czy polskim urzędem stanu cywilnego będzie Pani traktowana jako obywatel polski. To ma znaczenie także przy sprawach takich jak paszport, potwierdzenie danych w rejestrach czy dokumenty dla dzieci.

Czy brak dowodu osobistego albo meldunku ma znaczenie?

Brak dowodu osobistego nie oznacza utraty obywatelstwa polskiego. Dowód osobisty jest dokumentem potwierdzającym tożsamość i obywatelstwo, ale nie jest źródłem obywatelstwa. Obywatelstwo wynika z przepisów prawa, a nie z samego posiadania dokumentu.

Podobnie brak zameldowania w Polsce nie powoduje utraty obywatelstwa. Obowiązek meldunkowy reguluje ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności. Zgodnie z art. 24 ust. 1 tej ustawy obywatel polski przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany zameldować się w miejscu pobytu stałego albo czasowego najpóźniej w 30. dniu, licząc od dnia przybycia do tego miejsca.

Jeżeli mieszka Pani na stałe we Włoszech, brak meldunku w Polsce sam w sobie nie jest niczym nadzwyczajnym. Meldunek odnosi się do miejsca pobytu, a nie do samego statusu obywatela.

Jak potwierdzić obywatelstwo polskie za granicą?

Jeżeli nie ma Pani ważnego polskiego dowodu osobistego ani paszportu, a potrzebuje Pani urzędowego potwierdzenia obywatelstwa polskiego, można rozważyć postępowanie o potwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego.

Podstawą jest art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim, zgodnie z którym wojewoda wydaje decyzję o potwierdzeniu posiadania albo utraty obywatelstwa polskiego. Osoba przebywająca za granicą może działać za pośrednictwem konsula.

Takie postępowanie jest szczególnie przydatne wtedy, gdy:

• brakuje aktualnych polskich dokumentów,
• w zagranicznych dokumentach wpisano inne dane,
• pojawiają się wątpliwości urzędu co do ciągłości obywatelstwa,
• trzeba wykazać obywatelstwo dziecka lub członka rodziny.

W sprawach rodzinnych przydatny może być też materiał o tym, jak ustalane jest obywatelstwo dziecka, gdy jedno z rodziców jest cudzoziemcem.

Dowód osobisty, paszport i PESEL

Jeżeli zachowała Pani obywatelstwo polskie, może Pani ubiegać się o polskie dokumenty tożsamości, o ile spełnione są aktualne wymogi formalne. Zasady wydawania dowodów osobistych określa ustawa z dnia 6 sierpnia 2010 r. o dowodach osobistych, a zasady wydawania paszportów – ustawa z dnia 27 stycznia 2022 r. o dokumentach paszportowych.

W praktyce osoba mieszkająca za granicą często korzysta przede wszystkim z polskiego paszportu składanego przez konsula. Brak dowodu osobistego nie zamyka tej drogi, ale konkretne wymagania dokumentacyjne zależą od stanu faktycznego, danych w rejestrze PESEL i zgodności danych osobowych.

Jeżeli pojawiły się rozbieżności w nazwisku po ślubie albo w zagranicznych dokumentach funkcjonuje inna wersja danych, trzeba sprawdzić ich zgodność także z polskimi aktami stanu cywilnego. Przydatny może być wtedy materiał o sytuacji, gdy podwójne obywatelstwo łączy się z różnym nazwisko w dokumentach.

Tabela: co wpływa na obywatelstwo polskie, a co nie?

Zobacz również:

FAQ

Czy po uzyskaniu obywatelstwa włoskiego automatycznie traci się polskie?

Nie. Zgodnie z art. 34 ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 46 ust. 1 ustawy o obywatelstwie polskim utrata obywatelstwa polskiego następuje tylko po zrzeczeniu się go za zgodą Prezydenta RP.

Czy małżeństwo z Włochem wpływa na obywatelstwo polskie?

Nie. Art. 5 ustawy o obywatelstwie polskim stanowi, że zawarcie małżeństwa z cudzoziemcem nie powoduje zmian w obywatelstwie małżonków.

Czy brak meldunku w Polsce oznacza utratę obywatelstwa?

Nie. Meldunek dotyczy miejsca pobytu i obowiązków ewidencyjnych, a nie samego obywatelstwa.

Czy brak polskiego dowodu osobistego ma znaczenie dla obywatelstwa?

Nie. Brak dokumentu nie oznacza utraty obywatelstwa. Może jednak utrudnić załatwienie spraw urzędowych, dlatego w razie potrzeby warto wystąpić o paszport albo o potwierdzenie obywatelstwa.

Jak sprawdzić, czy nadal mam obywatelstwo polskie?

Jeżeli są wątpliwości, można wszcząć postępowanie o potwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy o obywatelstwie polskim, zwykle za pośrednictwem konsula lub właściwego wojewody.

Źródła

• Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. – art. 34 ust. 2.
• Ustawa z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim – art. 3, art. 5, art. 46 ust. 1, art. 48 ust. 1, art. 55 ust. 1.
• Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności – art. 24 ust. 1.
• Ustawa z dnia 6 sierpnia 2010 r. o dowodach osobistych.
• Ustawa z dnia 27 stycznia 2022 r. o dokumentach paszportowych.