Kto może ubiegać się o przyznanie lokalu socjalnego?
Umowa najmu lokalu socjalnego może być zawarta z osobą, która nie ma tytułu prawnego do lokalu i której dochody gospodarstwa domowego nie przekraczają wysokości określonej w uchwale rady gminy. Tym samym należy ustalić, jaka jest treść uchwały obowiązującej w gminie, w której Pani zamieszkuje, celem sprawdzenia, czy spełnia Pani warunki do uzyskania prawa do lokalu socjalnego. Niestety musi mieć Pani świadomość, iż spełnienie warunku dochodowego nie jest równoznaczne z tym, iż otrzyma Pani od razu lokal socjalny. Niekiedy na lokal socjalny oczekuje się kilka lat. Wszystko więc zależy od możliwości Pani gminy.
Wniosek o przyznanie lokalu socjalnego należy złożyć w gminie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty poświadczające dochody wszystkich dorosłych osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym oraz występujące warunki mieszkaniowe.
Masz problem prawny? Kliknij tutaj i zapytaj prawnika ›
Czy sąd w postępowaniu eksmisyjnym może przyznać lokal socjalny?
Warto pamiętać, iż lokal socjalny może przyznać również sąd w postępowaniu eksmisyjnym, jeśli osoba, względem której ma zostać orzeczona eksmisja, była lokatorem w rozumieniu ustawy, a więc była najemcą lokalu lub osobą używającą lokal na podstawie innego tytułu prawnego niż prawo własności.
W postępowaniu eksmisyjnym sąd z urzędu orzeka o uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego bądź o braku takiego uprawnienia wobec osób, których nakaz dotyczy (art. 14 ust. 1 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego). Sąd, badając, czy zachodzą przesłanki do otrzymania lokalu socjalnego, bierze pod uwagę dotychczasowy sposób korzystania z lokalu oraz szczególną sytuację materialną i rodzinną osób, względem których zostanie orzeczona eksmisja.
Zgodnie z art. 14 ust. 4 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego sąd nie może orzec o braku uprawnienia do otrzymania lokalu socjalnego wobec:
- kobiety w ciąży,
- małoletniego, niepełnosprawnego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414, z późn. zm.) lub ubezwłasnowolnionego oraz sprawującego nad taką osobą opiekę i wspólnie z nią zamieszkałą,
- obłożnie chorych,
- emerytów i rencistów spełniających kryteria do otrzymania świadczenia z pomocy społecznej,
- osoby posiadającej status bezrobotnego,
- osoby spełniającej przesłanki określone przez radę gminy w drodze uchwały
– chyba że osoby te mogą zamieszkać w innym lokalu niż dotychczas używany.Potrzebujesz pomocy prawnika? Kliknij tutaj i opisz swój problem ›
Orzeczenie eksmisji i jednocześnie ustalenie prawa do lokalu socjalnego
Jeśli sąd w wyroku eksmisyjnym ustali prawo do lokalu socjalnego, to wstrzyma wykonanie eksmisji do czasu zaoferowania przez gminę lokalu socjalnego. Tym samym osoby, względem których sąd orzekł eksmisję i jednocześnie ustalił prawo do lokalu socjalnego, mogą zamieszkiwać w dotychczasowym lokalu aż do czasu dostarczenia im przez gminę lokalu socjalnego. W czasie oczekiwania na lokal socjalny eksmitowani winni uiszczać tzw. odszkodowanie w wysokości czynszu. Jednak gdy eksmitowani nie będą uiszczać ww. odszkodowania, właściciel może dochodzić jego zapłaty od gminy.
Jeżeli dobrowolnie nie wyprowadzi się Pani z zajmowanego obecnie lokalu, to istnieje prawdopodobieństwo, iż właściciel wystąpi przeciwko Wam do sądu z pozwem o eksmisję. W takim przypadku sąd będzie musiał z urzędu ustalić, czy służy Wam prawo do lokalu socjalnego. W przypadku orzeczenia eksmisji bez lokalu socjalnego właściciel będzie mógł Was eksmitować do schroniska, chyba że gmina wskaże pomieszczenie tymczasowe. Umowę najmu tymczasowego pomieszczenia zawiera się na czas oznaczony, nie krótszy niż miesiąc i nie dłuższy niż 6 miesięcy.
Kliknij tutaj i zapytaj prawnika online ›
Przykłady
Pani Anna samotnie wychowuje syna i od kilku lat pracuje dorywczo jako sprzątaczka. Umowę najmu mieszkania, w którym mieszkała, właściciel wypowiedział z powodu zaległości czynszowych. Anna, nie mając dokąd pójść, zwróciła się do gminy o przyznanie lokalu socjalnego. Po kilku miesiącach oczekiwania została wpisana na listę i otrzymała niewielkie mieszkanie, które pozwoliło jej zapewnić synowi stabilne warunki życia.
Pan Krzysztof, emeryt z niewielką rentą zdrowotną, mieszkał przez lata w kamienicy, która została sprzedana nowemu właścicielowi. Ten szybko wytoczył proces o eksmisję. Sąd, biorąc pod uwagę trudną sytuację finansową i stan zdrowia Krzysztofa, orzekł, że należy mu się lokal socjalny. Dzięki temu mógł pozostać w dotychczasowym mieszkaniu aż do czasu wskazania nowego lokalu przez gminę.
Małżeństwo z dwójką dzieci mieszkało w wynajętym lokalu na obrzeżach miasta. Po rozwiązaniu umowy najmu nie mieli środków na wynajęcie kolejnego mieszkania na wolnym rynku. Złożyli wniosek o przyznanie lokalu socjalnego i po ponad roku oczekiwania otrzymali mieszkanie o podstawowym standardzie, które stało się dla nich bezpiecznym miejscem do wychowywania dzieci i rozpoczęcia nowego etapu życia.
Podsumowanie
Lokal socjalny jest formą pomocy dla osób znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej i finansowej. O jego przyznaniu decydują przede wszystkim kryteria dochodowe określone przez gminę oraz indywidualne okoliczności rodzinne i zdrowotne. Wniosek składa się w urzędzie gminy, a w przypadku eksmisji o prawie do lokalu może rozstrzygnąć także sąd. Choć na mieszkanie socjalne często trzeba czekać, daje ono szansę na bezpieczne i stabilne warunki życia w sytuacji, gdy inne możliwości zawiodły.
Oferta porad prawnych
Źródła:
1. Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego - Dz.U. 2001 nr 71 poz. 733