Mamy 11 498 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Spłata drugiego małżonka po rozwodzie

Autor: Łukasz Poczyński • Opublikowane: 02.06.2010

Kilka lat temu wraz z żoną wykupiłem mieszkanie. Niedawno rozwiedliśmy się bez orzekania o winie, a przed rozwodem dokonaliśmy podziału majątku. Małżonka chce się teraz wyprowadzić z mieszkania, ale mamy problem z określeniem wysokości spłaty. W czasie trwania małżeństwa żona otrzymała od rodziców działkę budowlaną. Czy ma to wpływ na wysokość spłaty mieszkania? Jak ustalić sposób spłaty i co z zameldowaniem?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Spłata drugiego małżonka po rozwodzie

Ustanowienie przez małżonków rozdzielności majątkowej w drodze zwarcia umowy majątkowej małżeńskie

Ustanowienie przez małżonków rozdzielności majątkowej w drodze zwarcia umowy majątkowej małżeńskiej wywołuje skutki od daty zawarcia takiej umowy. Jednym ze skutków zawarcia takiej umowy jest to, iż małżonkowie nie mają majątku wspólnego, lecz majątki osobiste. W skład majątku osobistego każdego z małżonków wchodzą: wszystkie przedmioty majątkowe nabyte przed powstaniem wspólności majątkowej oraz przedmioty nabyte w czasie wspólności majątkowej do jego majątku osobistego, udział wynoszący co do zasady jedną drugą części w dotychczasowym majątku wspólnym oraz wszystkie przedmioty majątkowe nabyte przez tego małżonka od daty zawarcia umowy wprowadzającej rozdzielność majątkową.

Co dzieje się ze wspólnością majątkową wskutek powstania rozdzielności majątkowej?

Wskutek powstania rozdzielności majątkowej ze względu na zawarcie stosownej umowy majątkowej małżeńskiej dotychczasowa wspólność majątkowa uległa przekształceniu we wspólność podobną do wspólności majątku spadkowego. Wynika to wprost z art. 46 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (w skrócie K.r.io.), zgodnie z którym „w sprawach nieunormowanych w artykułach poprzedzających – od chwili ustania wspólności ustawowej do majątku, który był nią objęty, jak również do jego podziału, stosuje się odpowiednio przepisy o wspólności majątku spadkowego i o dziale spadku” (art. 1035-1036 Kodeksu cywilnego, w skrócie K.c.). Ponieważ również te przepisy nie normują całościowo wszystkich spraw związanych z działem spadku, one z kolei odsyłają do przepisów o współwłasności (197-221 K.c.).

 

Reasumując, w chwili obecnej majątek wspólny, który wcześniej był przedmiotem współwłasności łącznej między małżonkami, jest przedmiotem współwłasności ułamkowej, do której zastosowanie znajdą przepisy o współwłasności zawarte w Kodeksie cywilnym. Co do zasady udziały małżonków w majątku wspólnym są równe i wynoszą 1/2.

Czy byli małżonkowie muszą podzielić majątek wspólny i czy roszczenie o podział może się przedawnić?

Przepisy nie nakładają na byłych małżonków obowiązku dzielenia majątku wspólnego. Mogą oni pozostać współwłaścicielami takiego majątku bardzo długo, co nierzadko ma miejsce w praktyce. Co więcej, roszczenie o podział majątku wspólnego małżonków nigdy nie ulega przedawnieniu. Można je przeprowadzić w dowolnym czasie – choć z natury rzeczy znaczny upływ czasu utrudnia takie postępowanie i czyni je mało racjonalnym. Podział majątku między małżonkami (byłymi małżonkami) ma za zadanie uregulować ich sprawy majątkowe i rozstrzygnąć o tym, jakie przedmioty majątkowe przypadną danemu małżonkowi.

W jaki sposób byli małżonkowie mogą podzielić majątek wspólny?

Małżonkowie mogą podzielić majątek na drodze sądowej lub na mocy umowy. Jeśli zainteresowani dojdą do porozumienia w sprawie podziału umownego, z pewnością oszczędzi to mnóstwo pieniędzy i czasu. Podział umowny jest bowiem o wiele szybszy, gdyż unika się długotrwałego postępowania sądowego. Dodatkowym atutem podziału umownego jest też fakt, że strony mogą go ograniczyć tylko do niektórych składników, odkładając podział pozostałych na później, co w przypadku podziału sądowego jest niemożliwe. Jeśli w skład majątku wspólnego wchodzi nieruchomość, podział taki musi się odbyć u notariusza.

Brak porozumienia w sprawie podziału majątku po rozwodzie

Jeżeli natomiast małżonkowie nie potrafią dojść do porozumienia w sprawie umownego podziału majątku, wówczas każde z nich może wystąpić ze stosownym wnioskiem do sądu. W takiej sytuacji sąd po zbadaniu sprawy przeprowadza podział majątku wspólnego. Trzeba pamiętać, że postępowanie sądowe o podział wiąże się z reguły z dość wysokimi kosztami, np. opłata sądowa od wniosku bez zgodnego planu podziału wynosi 1000 zł, do tego dochodzi najczęściej koszt biegłego, który może wahać się od kilkuset do nawet kilku tysięcy złotych.

 

Jeżeli chodzi o sposoby podziału, to generalnie podział majątku wspólnego może nastąpić przez:

 

  1. podział w naturze (fizyczny podział rzeczy) – dotyczy głównie nieruchomości,
  2. przyznanie rzeczy jednemu z małżonków na wyłączną własność – z obowiązkiem spłaty na rzecz drugiego małżonka,
  3. sprzedaż rzeczy i podział sumy uzyskanej ze sprzedaży.

 

Podejmując decyzję o wyborze jednego ze sposobów podziału majątku, sąd przede wszystkim uwzględnia sposób podziału zgłoszony na zgodny wniosek małżonków, nawet jeśli okoliczności sprawy przemawiają za innym sposobem. Sąd dokonuje podziału majątku według własnego przekonania dopiero wówczas, gdy zainteresowani nie potrafią dojść w tym względzie do porozumienia.

Kto ustala skład i wartość majątku ulegającego podziałowi po rozwodzie?

Skład i wartość majątku ulegającego podziałowi ustala sąd. Skład majątku ustala się według stanu na dzień ustania wspólności majątkowej, zaś jego wartość według cen rynkowych z daty podziału. Wnioskodawca we wniosku obowiązany jest podać wartość poszczególnych składników majątku – z reguły przyjmuje się, iż podaje się wartość rynkową.

W przypadku nieruchomości wartość rynkową stanowi jej przewidywana cena możliwa do uzyskania na rynku.

Jeśli między małżonkami istnieje rozbieżność co do wartości majątku czy poszczególnych jego składników, wówczas niezbędne może się okazać powołanie biegłego. Dotyczy to głównie wyceny nieruchomości.

 

Najlepiej więc byłoby, gdybyście Państwo przed sądem przedstawili zgodny projekt podziału – znacznie przyspieszyłoby to całe postępowanie i pozwoliło uniknąć dodatkowych kosztów (np. w postaci wynagrodzenia biegłego).

 

Otrzymanie darowizny przez jednego z małżonków w czasie trwania małżeństwa a podział majątku po rozwodzie

W pytaniu wspomina Pan, że jedno z małżonków w czasie trwania małżeństwa otrzymało darowiznę w postaci działki. Zgodnie z art. 33 pkt 1 K.r.io. do majątku osobistego każdego z małżonków należą przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił.

W związku z powyższym należy stwierdzić, iż działka otrzymana w formie darowizny przez jedno z małżonków stanowi jego majątek osobisty, do którego drugi małżonek nie ma żadnych praw. Majątek ten nie może być brany pod uwagę w sprawie o podział majątku wspólnego.

Jeśli drugi małżonek chciałby wykazać, że działka ta weszła do majątku wspólnego, musiałby udowodnić, iż małżonek faktycznie zakupił tę działkę, a nie otrzymał w formie darowizny.

Umowny podział majątku i uregulowanie kwestii związanych ze spłatą

Przedmioty majątkowe nabyte w trakcie trwania małżeństwa (bez względu na to, czy zakupione zostały przez jednego, czy przez oboje małżonków) wchodzą bowiem do majątku wspólnego małżonków.

Jeśli zdecydowalibyście się Państwo na umowny podział majątku wspólnego (mieszkania), wówczas macie Państwo dość dużą swobodę w regulowaniu kwestii związanych ze spłatą.

 

W umowie możecie Państwo ustalić harmonogram i wysokość spłat albo określić, że spłata całości zadłużenia nastąpi w określonym terminie. Przepisy prawne nie narzucają tutaj jakiś określonych rozwiązań, pozostawiając uregulowanie tych kwestii woli stron umowy.

 

Podobnie jest, jeśli chodzi o kwestię wyprowadzki i wymeldowania. Przepisy prawne nie regulują, kiedy ma nastąpić wyprowadzka byłego małżonka, więc można stwierdzić, iż od momentu podpisania umowy (przyznania mieszkania Panu) była żona utraci tytuł prawny do przebywania w lokalu. Oznacza to, że bez Pańskiej zgody nie może ona wchodzić i przebywać w mieszkaniu. Jeśli była żona w akcie notarialnym oświadczy, że godzi się, aby mieszkanie w wyniku podziału majątku wspólnego przypadło Panu, to nie będzie mogła się z tego wycofać w przyszłości, ponieważ takie oświadczenie wywoła określone skutki prawne z chwilą podpisania umowy u notariusza.

 

Jeśli chodzi o wymeldowanie, to zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych „osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące, jest obowiązana wymeldować się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca”.

 

Reasumując, należy stwierdzić, że wszystkie kwestie związane ze spłatą mieszkania, wyprowadzką byłej żony, wymeldowaniem itp. można w miarę swobodnie uregulować w notarialnej umowie o podziale majątku wspólnego.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (2):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • dwa + V =

28.09.2012

Szanowni Państwo
Nie jestem prawnikiem, ale od ponad roku jestem zainteresowana kwestią podziału majątku i jego aspektów prawnych jak przebywania (zameldowania) w lokalu.
I komentarz dotyczący mediacji jest prawdziwy, ale nie do końca. Bo umowa u mediatora nie ma żadnej mocy prawnej, a taką umowę zawartą za obopólnym porozumieniem stron "zanosi" się do sądu i tam jest zatwierdzana (wydawany wyrok). Udział mediatora w tego typu sprawach a także innych, nawet karnych jest bardzo cenny. Ale mało kto się na to godzi. Jeżeli strona nie ma honoru, dobrej woli, ma przeświadczenie, że to jej się należy, to sprawę oddaje do sądu. W przeciwnym razie można się porozumieć nawet bez udziału mediatora. I zarówno kobieta jak i mężczyzna może być tą "złą" stroną, tak jak są ludzie dobrzy i źli.
A jeśli chodzi o wymeldowanie to jest to "martwy" przepis. Mój eksmałżonek ponad pięć lat po rozwodzie i pięć lat nie mieszkający ze mną. Przy próbie wymeldowania urząd meldunkowy natychmiast go odnalazł i mimo iż od dawna nie przebywa w miejscu zameldowania, to tylko on może się zgodzić lub nie na wymeldowanie. I żeby było śmiesznie to kurator sądowy i policja w żaden sposób nie umiała go odnaleźć - ma sprawę karną. Ha!

Grażyna/gabi

03.04.2012

Czyżby tak znakomici prawnicy nie potrafili zamieścić informacji iż poza drogą sądową i przed notariuszem od wielu lat (co najmniej od 2005 r.) istnieje droga postępowania przed mediatorem sądowym,pozwalająca uniknąć wyższych kosztów podziału i innych jakie pociąga za sobą sposób notarialny i sądowy?

Przemysław

»Podobne materiały

Podział majątku – mąż żąda spłaty w zamian za samochód

Były mąż złożył wniosek o podział majątku, ale do podziału jest tylko samochód. Przed orzeczeniem rozwodu mieliśmy dług na wspólnym koncie, który sama spłaciłam. Ponieważ dług wynosił tyle, ile wartość samochodu, liczyłam, że auto zostanie przy mnie, jednak mąż żąda połowy jego wartości. Czy ma do t

 

Porozumienie majątkowe między partnerami

Od dziesięciu lat mieszkam wspólnie z partnerką w domu, który należy wyłącznie do niej. Przez czas trwania naszego związku współfinansowałem wszelkie remonty. Konkubina chciałaby, abym miał jakieś prawa do tego domu. Jak można to załatwić? Nie mamy zamiaru brać ślubu.  

 

Sądowa wycena nieruchomości przy podziale majątku

Przed 3 laty rozwiodłam się z mężem i opuściłam nasz wspólny dom, od tej pory tułam się po stancjach, a mąż zajmuje naszą nieruchomość. Na rozprawie zgodnie oświadczyliśmy chęć sprzedaży tej nieruchomości, ale mąż się ociąga, a o kupca trudno. Boję się, że skoro już 3 lata tam nie mieszkam, mogę z c

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »