Przeniesienie służbowe w służbie cywilnej

Pracownik służby cywilnej a urzędnik służby cywilnej

W praktyce trzeba najpierw ustalić, czy chodzi o pracownika służby cywilnej zatrudnionego na podstawie umowy o pracę, czy o urzędnika służby cywilnej zatrudnionego na podstawie mianowania. Rozróżnienie wynika z art. 3 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej. Obie osoby są członkami korpusu służby cywilnej, ale nie wszystkie przepisy o przeniesieniu stosuje się do nich tak samo.

Jeżeli jest Pani pracownikiem służby cywilnej zatrudnionym na podstawie umowy o pracę, najważniejsze znaczenie ma art. 63 ustawy o służbie cywilnej. Przepis ten pozwala na przeniesienie członka korpusu służby cywilnej do innego urzędu, także w innej miejscowości, na jego wniosek albo za jego zgodą, o ile nie narusza to interesu służby cywilnej.

Natomiast przepisy dotyczące przeniesienia z urzędu z powodu potrzeb urzędu, interesu służby cywilnej albo szczególnego interesu służby cywilnej odnoszą się przede wszystkim do urzędników służby cywilnej, czyli osób mianowanych. Dlatego w konkretnej sprawie decydujące są: podstawa zatrudnienia, treść stanowiska, potrzeby obu urzędów i zgoda właściwych osób. Jeżeli decyzja ma zostać podjęta bez zgody zainteresowanego, warto sprawdzić szczegółowo przeniesienie członka korpusu służby cywilnej bez zgody.

Czy przeniesienie do innego urzędu wymaga naboru?

Co do zasady obsadzanie wolnych stanowisk w służbie cywilnej odbywa się w drodze otwartego i konkurencyjnego naboru. Wynika to z art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej, zgodnie z którym nabór kandydatów do korpusu służby cywilnej organizuje dyrektor generalny urzędu.

Przeniesienie na podstawie art. 63 ustawy o służbie cywilnej jest jednak odrębnym trybem zmiany urzędu przez osobę, która już należy do korpusu służby cywilnej. Jeżeli spełnione są warunki z art. 63 ustawy o służbie cywilnej, urząd docelowy nie musi ogłaszać naboru tylko po to, aby zatrudnić przenoszonego członka korpusu służby cywilnej.

Nie oznacza to jednak, że pracownik może jednostronnie zażądać przeniesienia. Art. 63 ustawy o służbie cywilnej wymaga, aby przeniesienia dokonał dyrektor generalny urzędu, w którym członek korpusu ma być zatrudniony, w porozumieniu z dyrektorem generalnym urzędu, w którym dotychczas jest zatrudniony. Jeżeli którykolwiek z urzędów nie wyrazi zgody, przeniesienie nie dojdzie do skutku.

Przeniesienie na wniosek pracownika lub za jego zgodą

Najbardziej praktyczna dla osoby zmieniającej miejsce zamieszkania jest procedura z art. 63 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej. Przepis ten obejmuje zarówno pracowników służby cywilnej, jak i urzędników służby cywilnej, ponieważ posługuje się pojęciem członka korpusu służby cywilnej.

Przeniesienie może nastąpić:

• na wniosek członka korpusu służby cywilnej,
• za zgodą członka korpusu służby cywilnej,
• do innego urzędu w tej samej albo w innej miejscowości,
• jeżeli nie narusza to interesu służby cywilnej,
• po porozumieniu dyrektora generalnego urzędu dotychczasowego i dyrektora generalnego urzędu docelowego.

W praktyce warto przygotować pisemny wniosek o przeniesienie, wskazać urząd, do którego chce Pani przejść, proponowany termin przeniesienia, swoje kwalifikacje oraz powód, np. zmianę miejsca zamieszkania. Dobrze jest wcześniej ustalić, czy urząd docelowy rzeczywiście potrzebuje osoby o Pani kwalifikacjach i czy widzi możliwość zatrudnienia bez naboru w trybie art. 63 ustawy o służbie cywilnej.

Przeniesienie urzędnika służby cywilnej z powodu potrzeb urzędu

Odrębne zasady dotyczą urzędników służby cywilnej, czyli osób mianowanych. Art. 61 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej przewiduje możliwość przeniesienia urzędnika służby cywilnej na inne stanowisko w tym samym urzędzie, jeżeli jest to uzasadnione potrzebami urzędu. Takie stanowisko powinno odpowiadać kwalifikacjom urzędnika.

Jeżeli przeniesienie w ramach tego samego urzędu powoduje obniżenie wynagrodzenia, należy każdorazowo sprawdzić aktualne warunki przeniesienia oraz treść aktu przeniesienia, ponieważ skutki finansowe zależą od konkretnej podstawy prawnej i treści dotychczasowego stosunku pracy.

Art. 62 ustawy o służbie cywilnej reguluje przeniesienie urzędnika służby cywilnej do innego urzędu w tej samej miejscowości, jeżeli przemawia za tym interes służby cywilnej. Takiego przeniesienia dokonuje Szef Służby Cywilnej.

Przeniesienie urzędnika do innej miejscowości bez jego wniosku

Najbardziej dotkliwe jest przeniesienie urzędnika służby cywilnej do innego urzędu w innej miejscowości z powodu szczególnego interesu służby cywilnej. Podstawą jest art. 64 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej. Przeniesienia dokonuje Szef Służby Cywilnej.

Zgodnie z art. 64 ustawy o służbie cywilnej takie przeniesienie może nastąpić na czas nie dłuższy niż 2 lata i nie częściej niż dwa razy w czasie trwania stosunku pracy urzędnika służby cywilnej. Przepis ten przewiduje również ograniczenia ochronne. Bez zgody urzędnika nie powinno się stosować takiego przeniesienia wobec kobiety w ciąży, osoby sprawującej opiekę nad dzieckiem w wieku do 15 lat, a także wtedy, gdy przemawiają przeciwko temu szczególnie ważne względy osobiste lub rodzinne.

Jeżeli urząd powołuje się na art. 64 ustawy o służbie cywilnej, warto zweryfikować, czy rzeczywiście chodzi o urzędnika mianowanego, czy wskazano szczególny interes służby cywilnej, na jaki okres następuje przeniesienie i czy uwzględniono sytuację rodzinną oraz osobistą przenoszonej osoby.

Wyższe stanowiska w służbie cywilnej

Starsze opracowania często wskazywały, że wyższe stanowiska w służbie cywilnej są obsadzane w drodze konkursu. Obecnie trzeba uwzględniać aktualne brzmienie ustawy o służbie cywilnej po zmianach obowiązujących od 2016 r. Zasady obsadzania wyższych stanowisk w służbie cywilnej wynikają przede wszystkim z art. 52-53a ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej.

Jeżeli sprawa dotyczy wyższego stanowiska w służbie cywilnej, nie wystarczy odwołać się ogólnie do art. 63 ustawy o służbie cywilnej. Trzeba sprawdzić, czy dane stanowisko jest wyższym stanowiskiem w rozumieniu art. 52 ustawy o służbie cywilnej, jaki jest tryb jego obsadzenia i czy przeniesienie nie narusza szczególnych zasad dotyczących tej kategorii stanowisk.

Co zrobić krok po kroku, gdy chce się przejść do urzędu w innym mieście?

Jeżeli zmienia Pani miejsce zamieszkania i chce pracować w analogicznym urzędzie w nowym mieście, można podjąć następujące działania:

1. Sprawdzić, czy jest Pani pracownikiem służby cywilnej na umowie o pracę, czy urzędnikiem służby cywilnej z mianowania.
2. Skontaktować się z urzędem docelowym i ustalić, czy istnieje realna potrzeba zatrudnienia osoby o Pani kwalifikacjach.
3. Złożyć pisemny wniosek o przeniesienie w trybie art. 63 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej.
4. Poprosić o uzgodnienie sprawy między dyrektorem generalnym urzędu dotychczasowego i dyrektorem generalnym urzędu docelowego.
5. Nie rozwiązywać dotychczasowej umowy przed potwierdzeniem, że porozumienie urzędów jest gotowe i określa termin przeniesienia.

Jeżeli urząd docelowy nie chce skorzystać z art. 63 ustawy o służbie cywilnej, może Pani nadal brać udział w zwykłym naborze. Wtedy zastosowanie ma art. 26 ust. 1 ustawy o służbie cywilnej, a kandydaci są oceniani w otwartej i konkurencyjnej procedurze.

Czy odmowę przeniesienia można zaskarżyć?

Ustawa o służbie cywilnej nie daje pracownikowi prostego roszczenia o przeniesienie do wybranego urzędu. Art. 63 ustawy o służbie cywilnej opiera się na zgodzie zainteresowanego i porozumieniu dwóch urzędów. Jeżeli urząd docelowy nie chce przyjąć pracownika albo urząd dotychczasowy nie chce wyrazić zgody, co do zasady nie ma automatycznego obowiązku dokonania przeniesienia.

Spory wynikające ze stosunku pracy członków korpusu służby cywilnej rozpoznają sądy pracy. Wynika to z art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej. W sprawach nieuregulowanych w ustawie, zgodnie z art. 9 ust. 1 tej ustawy, stosuje się Kodeks pracy i inne przepisy prawa pracy. Ocena, czy w konkretnej sprawie istnieje roszczenie możliwe do dochodzenia przed sądem pracy, zależy od treści dokumentów i przyczyn odmowy.

FAQ

Źródła

• Art. 3 pkt 1 i pkt 2, art. 9 ust. 1 i ust. 2, art. 26 ust. 1, art. 52-53a, art. 61, art. 62, art. 63 i art. 64 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej.
• Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, stosowana w sprawach nieuregulowanych w ustawie o służbie cywilnej na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy o służbie cywilnej.