Czy można wyciąć bez zezwolenia duże dęby z działki?

Zakaz usuwania drzew

Drzewa oraz krzewy objęte są, co do zasady, ochroną, a zezwolenie jest wyjątkiem od reguły ich zachowania jako elementu przyrody, przy czym potrzeba usunięcia drzew musi być rzeczywista. Nie jest to zatem ochrona bezwzględna. Jednocześnie plan miejscowy jest podstawowym instrumentem kształtowania przestrzeni, zaś organy gminy mają możliwość określania przeznaczenia terenu, na którym planowana jest inwestycja. Jednakowoż podejmowanie działań zmierzających do utrzymania użytków rolnych we właściwym stanie w żaden sposób nie zmienia uchwalenia dla danego terenu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jak wynika bowiem z postanowień art. 35 ustawy o planowaniu przestrzennym, uchwalenie planu miejscowego nie wyklucza dotychczasowego sposobu korzystania z nieruchomości. Dlatego też podjęcie działań zmierzających do utrzymania użytków rolnych w właściwym stanie już po uchwaleniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w żadnym razie nie może być traktowane jako pozostające z nim w sprzeczności. Poza tym plan nie może ograniczać prawa własności, bowiem takie ograniczenie może wprowadzać jedynie ustawa. Zakaz usuwania drzew na danej działce może wynikać zatem tylko z ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 1651) – dalej u.o.p., np. z art. 24 u.o.p., ale uchwałą rady gminy nie można wprowadzić zakazu usuwania wszystkich drzew na terenie prywatnym nieobjętym żadną z form ochrony przyrody.

Pozwolenie na usunięcie drzew

Natomiast aktem u.o.p. wprowadzono szereg norm, z których wynika zakaz wycinki drzew i krzewów. Zakazy te znajdują się m.in. w art. 15 ust. 1 pkt 5, art. 17 ust. 1 pkt 3, art. 40 ust. 2 czy art. 51 u.o.p. Zgodnie z artykułem 83 ust. pkt 1 u.o.p wycinka drzew lub krzewów z terenu nieruchomości, ewentualnie jej części może mieć miejsce po uzyskaniu stosownego zezwolenia. Jest ono wydawane na wniosek właściciela nieruchomości. Natomiast zasady konieczności uzyskania zezwolenia są wyjątki, określone w art. 83f. ust. pkt 3a) ustawy, zgodnie z którym „przepisów art. 83 ust. 1, zgodnie z którymi obowiązku uzyskania zezwolenia nie stosuje się do drzew lub krzewów, które rosną na nieruchomościach stanowiących własność osób fizycznych i są usuwane na cele niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej”.

Drzewa na gruntach rolniczych

Ponadto zgodnie z art. 83f ust. 1 pkt 3b nie jest konieczne uzyskanie zgody na wycinkę drzew w przypadku drzew lub krzewów usuwanych w celu przywrócenia gruntów nieużytkowanych do użytkowania rolniczego. Za grunt rolny należy rozumieć całą nieruchomość rolną (art. 46 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny). Odstępstwo z art. 83f ust. 1 pkt 3b u.o.p dotyczy tylko nieruchomości, które w całości są nieużytkowane. Nie jest więc dopuszczalne usuwanie zadrzewień na podstawie tego przepisu z nieruchomości, która w części jest już użytkowana, np. zadrzewień rosnących na miedzy na pastwisku lub wzdłuż rzek, dróg – na gruncie rolnym, który w części jest już uprawiany. Nie będzie możliwe także usunięcie bez zezwolenia zadrzewień na nieruchomościach oznaczonych w ewidencji jako Lz, Lzr, czy N. Zgodnie z zał. nr 6 do rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, do nieużytków (oznaczonych symbolem N) zalicza się grunty rolne nienadające się bez znacznych nakładów do działalności wytwórczej, np. bagna, wydmy, sadzawki, tj. tereny nieużytkowane. Nie są więc one przeznaczone do użytkowania rolniczego. Grunty zalesione i zakrzewione (Lz) są to grunty leśne, a więc z założenia nieprzeznaczone pod uprawy rolne. Natomiast grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych (Lzr), zgodnie z ww. rozporządzeniem, stanowią enklawy lub półenklawy użytków rolnych, wobec czego także te grunty nie są przeznaczone pod uprawy.

A zatem musi być to usunięcie z gruntów rolnych, a nie nieużytków rolnych, czyli bez zezwolenia nie można wycinać drzew i krzewów rosnących na gruntach rolnych będących nieużytkami (N). Gmina będzie oceniała Pani działania, czy nie mają one cech pozornych i niewiarygodnych w zakresie odtworzenia zamiaru wykorzystania swojej nieruchomości.

Przygotowanie gruntu pod uprawę rolną

Dokonując zaś wycinki drzew, które się znajdują na użytkach rolnych, działa Pani w celu przywrócenia gruntów nieużytkowanych do użytkowania rolniczego, a tym samym obejmuje Panią zwolnienie, o którym mowa w art. 88 ust. 10 w zw. z art. 83f ust. 1 pkt 3b ustawy o ochronie przyrody, więc nie ma obowiązku uzyskiwania zezwolenia na usuniecie drzew, nie ma również obowiązku zgłaszania do organu zamiaru ich wycinki.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
2. Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - Dz.U. 2003 nr 80 poz. 717
3. Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - Dz.U. 2004 nr 92 poz. 880