Brytyjskie prawo jazdy odebrane w Polsce

Wynik 0,55 mg/l alkoholu a polskie progi trzeźwości

W Polsce znaczenie ma nie to, w jakim państwie wydano prawo jazdy, lecz to, że czyn został popełniony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny polską ustawę karną stosuje się do sprawcy, który popełnił czyn zabroniony na terytorium Polski, chyba że umowa międzynarodowa stanowi inaczej.

Wynik 0,55 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu należy traktować bardzo poważnie. Jednostka mg/l odpowiada jednostce mg/dm3 używanej w polskich przepisach. Zgodnie z art. 115 § 16 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny stan nietrzeźwości zachodzi wtedy, gdy zawartość alkoholu w 1 dm3 wydychanego powietrza przekracza 0,25 mg albo prowadzi do stężenia przekraczającego tę wartość. Wynik 0,55 mg/l jest więc wynikiem ponad dwukrotnie wyższym od progu stanu nietrzeźwości.

Definicja stanu po użyciu alkoholu wynika z art. 46 ust. 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Zakaz kierowania pojazdem po alkoholu wynika natomiast z art. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym.

Jaka odpowiedzialność grozi w Polsce?

Jeżeli kierowca prowadził pojazd mechaniczny w stanie nietrzeźwości, podstawą odpowiedzialności jest art. 178a § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny. Przepis ten przewiduje grzywnę, karę ograniczenia wolności albo karę pozbawienia wolności do 3 lat.

Oprócz kary sąd musi orzec zakaz prowadzenia pojazdów. Wynika to z art. 42 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny, zgodnie z którym w razie skazania za przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości sąd orzeka zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów albo pojazdów określonego rodzaju na okres nie krótszy niż 3 lata. Zgodnie z art. 43 § 1 Kodeksu karnego zakaz prowadzenia pojazdów orzeka się w latach, od roku do 15 lat, chyba że ustawa przewiduje inny zakres.

Sąd orzeka także świadczenie pieniężne. Przy przestępstwie z art. 178a § 1 Kodeksu karnego podstawą jest art. 43a § 2 Kodeksu karnego, który przewiduje świadczenie pieniężne na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości co najmniej 5000 zł. Jeżeli sprawca działał w warunkach ponownej odpowiedzialności określonej w art. 178a § 4 Kodeksu karnego, konsekwencje są surowsze.

Od 14 marca 2024 r. w określonych przypadkach wchodzi w grę także przepadek pojazdu albo równowartości pojazdu na podstawie art. 44b ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny. Przy samym wyniku 0,55 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu próg 0,75 mg/dm3 wskazany w art. 44b § 1 Kodeksu karnego co do zasady nie jest przekroczony, ale ocena może być inna, jeżeli doszło do wypadku, kierowca był wcześniej prawomocnie skazany za prowadzenie w stanie nietrzeźwości albo zachodzą inne okoliczności przewidziane w tym przepisie.

Co dzieje się z brytyjskim prawem jazdy zatrzymanym w Polsce?

Policjant może zatrzymać prawo jazdy za pokwitowaniem, jeżeli istnieje uzasadnione podejrzenie, że kierujący znajduje się w stanie nietrzeźwości albo w stanie po użyciu alkoholu. Podstawą jest art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym. Zatrzymanie dokumentu nie kończy sprawy, lecz zabezpiecza dalsze postępowanie.

Jeżeli sprawa dotyczy przestępstwa z art. 178a § 1 Kodeksu karnego, materiały trafiają do organów ścigania, a następnie do sądu. Zgodnie z art. 136 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym zatrzymane prawo jazdy przekazuje się właściwemu organowi. W przypadku dokumentu wydanego za granicą praktycznie możliwe jest przekazanie informacji albo dokumentu do państwa wydania, czyli do brytyjskiego organu właściwego dla prawa jazdy, obecnie DVLA.

Istotne jest rozróżnienie między dokumentem a uprawnieniem. Polski sąd nie unieważnia brytyjskiego prawa jazdy jako dokumentu wydanego przez Zjednoczone Królestwo. Może natomiast orzec zakaz prowadzenia pojazdów obowiązujący w Polsce. Jeżeli dokument zostanie odesłany do DVLA, dalsze czynności po stronie brytyjskiej zależą od prawa brytyjskiego i praktyki brytyjskiego organu.

Czy polski zakaz obowiązuje w Wielkiej Brytanii?

Co do zasady polski sąd orzeka zakaz prowadzenia pojazdów w ramach polskiego porządku prawnego. Oznacza to, że naruszenie zakazu w Polsce może prowadzić do odpowiedzialności karnej z art. 244 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny, który przewiduje karę za niestosowanie się do orzeczonego przez sąd zakazu.

Nie należy jednak automatycznie przyjmować, że polski zakaz prowadzenia pojazdów sam z siebie pozbawia kierowcę prawa jazdy w Wielkiej Brytanii. Po wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa z Unii Europejskiej nie działa wobec Wielkiej Brytanii ogólny unijny mechanizm uznawania zakazów prowadzenia pojazdów tak, jak w relacjach między państwami członkowskimi Unii Europejskiej. Decydujące znaczenie ma to, czy brytyjski organ lub sąd podejmie własną decyzję dotyczącą brytyjskiego prawa jazdy.

W praktyce oznacza to, że prowadzenie pojazdu w Anglii, Walii, Szkocji albo Irlandii Północnej należy oceniać przez pryzmat ważności brytyjskiego prawa jazdy w DVLA, ewentualnej brytyjskiej dyskwalifikacji, warunków ubezpieczenia oraz przepisów obowiązujących w danej części Zjednoczonego Królestwa. Jeżeli kierowca ma wątpliwości, powinien sprawdzić status prawa jazdy w DVLA przed rozpoczęciem jazdy.

Warto pamiętać, że w Wielkiej Brytanii limity alkoholu są inne niż w Polsce, ale wynik 0,55 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu przekracza także standardowy limit obowiązujący w Anglii, Walii i Irlandii Północnej, który wynosi 35 mikrogramów alkoholu w 100 ml wydychanego powietrza. W Szkocji limit jest niższy i wynosi 22 mikrogramy alkoholu w 100 ml wydychanego powietrza.

Brytyjskie prawo jazdy w Polsce po Brexicie

Brytyjskie prawo jazdy może być w Polsce uznawane jako dokument uprawniający do kierowania pojazdami, jeżeli jest ważne i odpowiada wymaganej kategorii. Podstawą jest art. 4 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, który obejmuje dokumenty wydane przez państwo będące stroną Konwencji o ruchu drogowym sporządzonej w Wiedniu dnia 8 listopada 1968 r.

Inaczej należy jednak oceniać sytuację osoby, która mieszka w Polsce na stałe albo przez dłuższy czas. Wtedy mogą powstać dodatkowe obowiązki związane z wymianą dokumentu. Osobny problem stanowi również wymiana prawa jazdy z UK, zwłaszcza gdy w tle występuje wykroczenie drogowe, zatrzymanie dokumentu albo informacja o naruszeniach.

Czego nie wolno robić po zatrzymaniu prawa jazdy w Polsce?

Po zatrzymaniu prawa jazdy nie należy prowadzić pojazdu w Polsce, dopóki nie zostanie wyjaśniony status uprawnień i dokumentu. Jeżeli sąd prawomocnie orzeknie zakaz prowadzenia pojazdów, kierowanie pojazdem wbrew temu zakazowi stanowi przestępstwo z art. 244 Kodeksu karnego. Przepis ten przewiduje karę pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat.

Nie należy także składać fałszywych oświadczeń przed organami brytyjskimi ani próbować uzyskać duplikatu dokumentu bez wyjaśnienia, że dokument został zatrzymany w Polsce. W zależności od treści formularzy i okoliczności sprawy mogłoby to prowadzić do dodatkowych problemów administracyjnych lub karnych w Wielkiej Brytanii.

FAQ

Źródła

• Art. 5, art. 42 § 2, art. 43 § 1, art. 43a § 2, art. 44b, art. 115 § 16, art. 178a § 1 i § 4 oraz art. 244 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny.
• Art. 87 § 1 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń.
• Art. 45 ust. 1 pkt 1, art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. a oraz art. 136 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym.
• Art. 46 ust. 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.
• Art. 4 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.
• Konwencja o ruchu drogowym sporządzona w Wiedniu dnia 8 listopada 1968 r.
• Road Traffic Act 1988 oraz Road Traffic Offenders Act 1988 w zakresie podstawowych zasad odpowiedzialności za prowadzenie pojazdu po alkoholu w Wielkiej Brytanii.