Reklama sklepu z winami – co wolno w katalogu galerii?

Czy katalog galerii może zawierać reklamę sklepu z winami?

Podstawowa zasada jest surowa: zgodnie z art. 13¹ ust. 1 ustawy z 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi zabroniona jest na obszarze kraju reklama i promocja napojów alkoholowych, z wyjątkiem piwa, którego reklama i promocja jest dopuszczalna tylko po spełnieniu warunków wskazanych w art. 13¹ ust. 1 i 2 tej ustawy.

W przypadku sklepu z winami nie chodzi o piwo, lecz o wino, a więc o napój alkoholowy objęty zakazem reklamy i promocji. Katalog galerii handlowej kierowany do klientów jest przekazem publicznym. Jeżeli wpis w katalogu ma charakter zachęty do zakupu wina, pokazuje butelki z widocznymi oznaczeniami albo podaje ceny konkretnych alkoholi, ryzyko naruszenia ustawy jest wysokie.

Znaczenie ma także art. 13¹ ust. 8 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Przepis ten wskazuje, że zakaz z art. 13¹ ust. 1 dotyczy również wydawnictw promocyjno-reklamowych przekazywanych przez producentów, dystrybutorów lub handlowców napojów alkoholowych klientom detalicznym. Jeżeli sklep współtworzy wpis, zatwierdza go albo zleca publikację galerii, nie można bezpiecznie zakładać, że odpowiedzialność spoczywa wyłącznie na wydawcy katalogu.

Reklama, promocja i zwykła informacja – gdzie przebiega granica?

Definicje są kluczowe, bo nie każda wzmianka o sklepie jest automatycznie zakazaną reklamą alkoholu. Zgodnie z art. 2¹ ust. 1 pkt 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi reklama napojów alkoholowych oznacza publiczne rozpowszechnianie znaków towarowych napojów alkoholowych lub symboli graficznych z nimi związanych, a także nazw i symboli graficznych przedsiębiorców produkujących napoje alkoholowe, nieróżniących się od nazw i symboli graficznych napojów alkoholowych, służące popularyzowaniu znaków towarowych napojów alkoholowych.

Z kolei art. 2¹ ust. 1 pkt 2 tej ustawy definiuje promocję napojów alkoholowych jako publiczną degustację, rozdawanie rekwizytów związanych z napojami alkoholowymi, organizowanie premiowanej sprzedaży napojów alkoholowych, a także inne formy publicznego zachęcania do nabywania napojów alkoholowych.

W praktyce oznacza to, że neutralna informacja typu: „Sklep X, poziom 1, czynny od 10.00 do 21.00, w ofercie wina, delikatesy i akcesoria” jest znacznie bezpieczniejsza niż przekaz: „Wina w promocyjnych cenach”, „najlepsze wina na prezent”, „butelka wina X za 39 zł” albo zdjęcie butelki z widoczną etykietą.

Jeżeli wątpliwość dotyczy nie tylko katalogu, lecz także gratisów, rabatów lub akcji specjalnych, warto odrębnie przeanalizować promocję napojów alkoholowych, ponieważ nawet przy piwie obowiązują szczegółowe ograniczenia.

Czy można sfotografować butelkę wina i umieścić ją w katalogu?

Najbezpieczniejsza odpowiedź brzmi: nie należy umieszczać w katalogu galerii zdjęcia konkretnej butelki wina z widoczną marką, etykietą, nazwą producenta, symbolem graficznym ani ceną. Taki przekaz może zostać potraktowany jako reklama alkoholu w rozumieniu art. 2¹ ust. 1 pkt 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi albo jako promocja w rozumieniu art. 2¹ ust. 1 pkt 2 tej ustawy.

Zdjęcie neutralne, na którym widać wyłącznie fragment wnętrza sklepu, półki bez rozpoznawalnych etykiet albo elementy wystroju, jest mniej ryzykowne, ale nadal trzeba ocenić cały kontekst. Jeżeli katalog ma charakter reklamowy, zawiera ceny, hasła sprzedażowe i zachęca do odwiedzenia sklepu w celu zakupu alkoholu, organ może uznać, że nie jest to zwykła informacja, lecz promocja.

W praktyce bezpieczniejszym rozwiązaniem jest użycie zdjęcia szyldu, wejścia do sklepu albo produktów niealkoholowych, przy czym zdjęcie nie powinno eksponować marek alkoholu ani elementów jednoznacznie zachęcających do jego zakupu.

Czy szyld „Wina i przysmaki z całego świata” jest dopuszczalny?

Sama nazwa sklepu zawierająca ogólne słowo „wina” nie jest jeszcze znakiem towarowym konkretnego napoju alkoholowego. Jeżeli szyld pełni funkcję identyfikacyjną, wskazuje nazwę punktu sprzedaży i nie zawiera marek alkoholu, haseł promocyjnych, cen ani symboli konkretnych producentów, ryzyko naruszenia art. 13¹ ustawy jest niższe.

Inaczej należy ocenić szyld lub ekspozycję widoczną z pasażu galerii, jeżeli zawiera rozpoznawalne marki win, graficzne symbole producentów, slogany typu „najlepsze promocje na wino” albo informacje o cenach. Taki przekaz jest publiczny i znajduje się poza wnętrzem punktu sprzedaży, więc trudno byłoby powołać się na wyjątek z art. 13¹ ust. 9 ustawy.

Trzeba też pamiętać o art. 13¹ ust. 4 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Przepis ten zakazuje reklamy i promocji przedsiębiorców oraz innych podmiotów, które w swoim wizerunku reklamowym wykorzystują nazwę, znak towarowy, kształt graficzny lub opakowanie związane z napojem alkoholowym, jego producentem lub dystrybutorem. Dlatego sklep nie powinien budować reklamy swojej działalności na rozpoznawalnych oznaczeniach konkretnych alkoholi.

Wyjątek dla reklamy wewnątrz punktu sprzedaży alkoholu

Art. 13¹ ust. 9 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi przewiduje wyjątek. Zakazy z art. 13¹ ust. 1-8 nie obejmują reklamy i promocji napojów alkoholowych prowadzonej:

• wewnątrz pomieszczeń hurtowni,
• wewnątrz wydzielonych stoisk,
• wewnątrz punktów prowadzących wyłącznie sprzedaż napojów alkoholowych,
• na terenie punktów prowadzących sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży.

Definicję „wydzielonego stoiska” zawiera art. 2¹ ust. 1 pkt 6 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Jest to oddzielony od pozostałej powierzchni punktu sprzedaży ciąg handlowy lub lada, zamknięta własną kasą fiskalną rejestrującą prowadzoną sprzedaż.

Ten wyjątek nie przenosi się automatycznie na katalog galerii, stronę internetową galerii, billboard w pasażu ani ulotkę rozdawaną klientom. To, co może być dopuszczalne wewnątrz sklepu z alkoholem, może być niedozwolone w publicznym materiale reklamowym skierowanym do osób poruszających się po galerii.

Produkty niealkoholowe: kawa, korkociągi i akcesoria

Sklep może reklamować produkty niealkoholowe, takie jak kawa, słodycze, oliwy, akcesoria kuchenne czy korkociągi, ale trzeba zachować ostrożność. Art. 13¹ ust. 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi zakazuje reklamy i promocji produktów i usług, których nazwa, znak towarowy, kształt graficzny lub opakowanie wykorzystuje podobieństwo albo jest tożsame z oznaczeniem napoju alkoholowego lub innym symbolem obiektywnie odnoszącym się do napoju alkoholowego.

Oznacza to, że katalog może pokazać np. kawę lub korkociąg z ceną, jeżeli są to rzeczywiście sprzedawane produkty i przekaz nie wykorzystuje marek ani symboli napojów alkoholowych. Nie powinno się jednak używać akcesoriów jako pretekstu do promowania wina, np. poprzez zdjęcie korkociągu na tle rozpoznawalnych butelek z etykietami.

Jeżeli katalog sugeruje, że sklep prowadzi sprzedaż produktów, których faktycznie nie oferuje, może pojawić się także ryzyko reklamy wprowadzającej w błąd. Zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 2 ustawy z 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji czynem nieuczciwej konkurencji w zakresie reklamy jest reklama wprowadzająca klienta w błąd i mogąca przez to wpłynąć na jego decyzję co do nabycia towaru lub usługi.

Czy sklep z winami można umieścić w dziale „gastronomia”?

Jeżeli sklep prowadzi wyłącznie sprzedaż detaliczną towarów, umieszczenie go w dziale „gastronomia” może być mylące. Gastronomia kojarzy się z usługami podawania posiłków lub napojów do spożycia na miejscu, a nie ze sklepem detalicznym. W zależności od treści katalogu może to rodzić ryzyko wprowadzenia klientów w błąd w rozumieniu art. 16 ust. 1 pkt 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.

Bezpieczniejsze będzie umieszczenie sklepu w neutralnym dziale, np. „delikatesy”, „sklepy specjalistyczne”, „artykuły spożywcze” albo „prezenty i akcesoria”, o ile odpowiada to faktycznemu profilowi działalności. Jeżeli lokal ma zezwolenie także na sprzedaż i podawanie alkoholu do spożycia w miejscu sprzedaży, ocena może być inna, ale wymaga sprawdzenia warunków zezwolenia oraz rzeczywistego sposobu prowadzenia działalności.

Co grozi za niedozwoloną reklamę lub promocję alkoholu?

Konsekwencje mogą być poważne. Zgodnie z art. 45² ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, kto wbrew postanowieniom art. 13¹ prowadzi reklamę lub promocję napojów alkoholowych albo informuje o sponsorowaniu imprezy masowej, sportowej lub muzycznej z naruszeniem zakazów, podlega grzywnie od 10 000 zł do 500 000 zł.

Art. 13¹ ust. 10 tej ustawy rozszerza zakres zakazów na osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które uczestniczą w prowadzeniu reklamy jako zleceniodawca albo zleceniobiorca, niezależnie od sposobu i formy prezentacji. W praktyce ryzyko może dotyczyć zarówno sklepu, jak i podmiotu przygotowującego lub publikującego materiał, jeżeli uczestniczą w niedozwolonej reklamie.

W sprawach dotyczących zezwoleń na sprzedaż alkoholu organ gminy może dodatkowo badać, czy przedsiębiorca przestrzega zasad wynikających z ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. To, czy konkretne naruszenie wpłynie na zezwolenie, zależy od stanu faktycznego, rodzaju naruszenia i działań organu.

Jak przygotować bezpieczniejszy wpis do katalogu?

Najbezpieczniej przygotować wpis informacyjny, a nie sprzedażowy. Powinien on odpowiadać na pytanie, gdzie znajduje się sklep i jaki ma ogólny profil, ale nie zachęcać do zakupu alkoholu.

W takim opisie należy unikać:

• nazw konkretnych marek win i producentów,
• zdjęć butelek z widocznymi etykietami,
• cen win i informacji o rabatach,
• haseł „promocja”, „okazja”, „najlepsze wina”, „kup teraz”,
• gratisów, konkursów i sprzedaży premiowanej związanej z alkoholem,
• graficznych symboli kojarzących się z konkretnymi napojami alkoholowymi.

FAQ

Źródła

• Art. 2¹ ust. 1 pkt 2, 3 i 6, art. 13¹ ust. 1-10 oraz art. 45² ust. 1 ustawy z 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.
• Art. 16 ust. 1 pkt 2 ustawy z 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.
• Art. 154 ustawy z 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej, w zakresie funkcji i używania znaku towarowego.
• Stan prawny zweryfikowany na dzień 12 lipca 2026 r.