Nielegalny pobór energii, jak się bronić przed wysokimi karami?

Nielegalny pobór energii – opłata karna, odszkodowanie

Zgodnie z art. 57 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz. U. z 2022 r., poz. 1385): „W razie nielegalnego pobierania paliw lub energii, przedsiębiorstwo energetyczne może:

1) pobierać od odbiorcy, a w przypadku, gdy pobór paliw lub energii nastąpił bez zawarcia umowy, może pobierać od osoby lub osób nielegalnie pobierających paliwa lub energię opłatę w wysokości określonej w taryfie, chyba że nielegalne pobieranie paliw lub energii wynikało z wyłącznej winy osoby trzeciej, za którą odbiorca nie ponosi odpowiedzialności albo

2) dochodzić odszkodowania na zasadach ogólnych.”

Należności z tytułu opłaty, o której mowa w ust. 1 pkt 1, stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu podlegają ściągnięciu w trybie przepisów ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego.

Jeżeli chodzi o definicję legalną nielegalnego pobierania paliw lub energii, to znajduje się ona w art. 3 pkt. 18 ustawy i należy przez nią rozumieć pobieranie paliw lub energii bez zawarcia umowy, z całkowitym albo częściowym pominięciem układu pomiarowo-rozliczeniowego lub poprzez ingerencję w ten układ mającą wpływ na zafałszowanie pomiarów dokonywanych przez układ pomiarowo-rozliczeniowy. Przedsiębiorstwo może pobrać opłatę z tytułu nielegalnego poboru energii w wysokości określonej w taryfie albo dochodzić odszkodowania na zasadach ogólnych. Opłata ma zatem charakter alternatywny w stosunku do zasad ogólnych. Odbiorca co do zasady nie może kwestionować wyboru dokonanego przez przedsiębiorstwo energetyczne (chyba że zachodziłyby okoliczności wskazane w art. 5 K.c.). Jeżeli przedsiębiorstwo energetyczne decyduje się na dochodzenie odszkodowania na zasadach ogólnych, to na nim spoczywa ciężar udowodnienia przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej sprawcy nielegalnego pobierania paliw lub energii oraz wysokości poniesionej szkody. Dochodzenie odszkodowania na zasadach ogólnych może być szczególnie uzasadnione w przypadku, gdy z nielegalnym poborem energii związane są inne szkody, których opłata przewidziana w taryfie mogłaby nie wyrównać. W przypadku żądania zapłaty kwoty wskazanej w art. 57 ust. 1 pkt. 1 P.e. odbiorca nie może bronić się zarzutem, że przedsiębiorstwo energetyczne nie wykazało wysokości szkody.

Roszczenie wobec właściciela nieruchomości czy odbiorcy?

Zatem w pierwszej kolejności, gdy roszczenia skierowane zostałyby wobec Pana małżonki, należałoby opisać całą sytuację tj. darowanie nieruchomości przez teścia swojej córce, a także brak wiedzy, świadomości o tym, że w nieruchomości nastąpiło nielegalne pobieranie prądu. Należy wskazać, że te wszystkie prace wykonywał teść, a jego rodzina nie miała o niczym pojęcia. Zwłaszcza, że nigdy wcześniej nie poruszano nielegalnego poboru prądu. Warto również powołać się na kwestie podmiotu, z którym przedsiębiorstwo energetyczne ma zawartą umowę, tj. na zawartą umowę z teściem, a nie z Pana małżonką.

Jeśli przedsiębiorstwo energetyczne wystąpiłoby z roszczeniami wobec teścia, to w przypadku bezskutecznej egzekucji przedsiębiorstwo nie skieruje roszczeń wobec Pana małżonki, gdyż nie odpowiada ona za zobowiązania swojego ojca przed jego śmiercią. Jeżeli zostałby wydany nakaz zapłaty wobec teścia, a następnie wyrok sądowy, to w przyszłości po jego śmierci warto odrzucić spadek po nim.

Wysokość kary finansowej za nielegalny pobór energii

Jeżeli chodzi o wysokość kary, która może być nałożona, to reguluje tę kwestię rozporządzenie Ministra Klimatu z dnia 7 kwietnia 2020 r. w sprawie szczegółowych zasad kształtowania i kalkulacji taryf oraz rozliczeń z tytułu zaopatrzenia w ciepło (Dz. U. z 2020 r., poz. 718). W tym akcie prawnym określone są zasady:

1. kształtowania taryf przez przedsiębiorstwa energetyczne zajmujące się wytwarzaniem, magazynowaniem, przetwarzaniem, przesyłaniem, dystrybucją lub obrotem ciepłem;
2. kalkulacji taryf dla ciepła;
3. rozliczeń z tytułu zaopatrzenia w ciepło.

Także wszystko zależy od liczby pobranych jednostek. Tak jak Pan wskazał, przedsiębiorstwo energetyczne będzie miało problem, aby to udowodnić, także w tym zakresie również mają Państwo możliwość działania i obrony swoich praw. Wyliczenie oraz jego podstawy obciążają przedsiębiorstwo energetyczne, zatem po otrzymaniu faktury w tym zakresie będzie można zastanowić się nad argumentami do obrony, które są zależne od tego, jakie podstawy przyjmie przedsiębiorstwo do wyliczenia należnej kwoty.

Odwołanie od faktury z opłatą karną za nielegalny pobór

Po otrzymaniu faktury należy złożyć odwołanie. Jeśli faktura będzie wystawiona na teścia, to również on może podjąć obronę swoich praw, jeżeli wykaże, że nie miał wiedzy o takim, a nie innym rozmieszczeniu gniazdek albo wprowadzeniem go w błąd przez osobę trzecią. Można kwestionować sposób naliczenia opłaty lub też złożyć wniosek o rozłożenie na raty określonego świadczenia.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz.U. 1964 nr 43 poz. 296
2. Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne - Dz.U. 1997 nr 54 poz. 348