Darowizna a miejsce stałego pobytu
Odpowiadając na Pani pytanie, wyjaśniam, że zgodnie z treścią art. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn „nabycie własności rzeczy znajdujących się za granicą lub praw majątkowych wykonywanych za granicą podlega podatkowi, jeżeli w chwili otwarcia spadku lub zawarcia umowy darowizny nabywca był obywatelem polskim lub miał miejsce stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej”.
Przepis nie definiuje miejsca stałego pobytu, natomiast organy skarbowe odnoszą się do tego w wydanych interpretacjach – niestety w sposób niekorzystny, bo uznający, że pobyt czasowy czy bycie długoterminowym rezydentem podatkowym, to wspomniane w art. 2 posiadanie w Polsce miejsca stałego pobytu.
Dla przykładu w Interpretacji z dnia 25 listopada 2020 r., nr 0111-KDIB2-2.4015.80.2020.1.PB, Dyrektor Krajowej Informacji Podatkowej wyjaśnił:
„Na podstawie art. 211 ust 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2020 r., poz. 35) – zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE udziela się cudzoziemcowi na czas nieoznaczony, na jego wniosek, jeżeli przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej legalnie i nieprzerwanie co najmniej przez 5 lat bezpośrednio przed złożeniem wniosku i spełnia łącznie dodatkowe warunki”.
Masz problem prawny? Kliknij tutaj i zapytaj prawnika ›
Karta pobytu dla cudzoziemca
Z kolei zgodnie z art. 240 ustawy o cudzoziemcach „kartę pobytu wydaje się cudzoziemcowi, któremu udzielono:
- zezwolenia na pobyt czasowy;
- zezwolenia na pobyt stały;
- zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE;
- zgody na pobyt ze względów humanitarnych”.
A konkluzja jest taka, że „mając na uwadze powołane powyżej przepisy oraz przedstawiony we wniosku opis zdarzenia przyszłego, a szczególności fakt, że Wnioskodawca posiada zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE, uznać należy, że Wnioskodawca posiada miejsce stałego pobytu na terenie Rzeczypospolitej Polskiej w rozumieniu art 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn, a tym samym planowana darowizna będzie co do zasady podlegała opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn”.
W innej interpretacji dotyczącej obywatelki Ukrainy organ stwierdził coś dokładnie odwrotnego, ale różnica jest taka, że Pani ta nie był rezydentem podatkowym. Zacytuję jej fragment poniżej:
„Z treści wniosku wynika, że Wnioskodawczyni jest nierezydentem, obywatelem Ukrainy, nie posiada stałego miejsca pobytu w Polsce. Wnioskodawczyni ma zezwolenie na pobyt czasowy na terytorium RP i nie zamierza ubiegać się o zezwolenie na pobyt stały; w przyszłości ma zamiar pozostać na terytorium RP ponownie aplikując o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy.
Należy jednak wskazać, iż na mocy art. 2 ww. ustawy przedmiotem ustawy o podatku od spadków i darowizn objęte jest również nabycie własności rzeczy znajdujących się za granicą lub praw majątkowych wykonywanych za granicą. Jednakże, powołany przepis ma zastosowanie tylko wówczas, gdy w chwili zawarcia umowy darowizny (lub otwarcia spadku) nabywca był obywatelem polskim lub miał miejsce stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Skoro zatem Wnioskodawczyni w chwili zawarcia umowy nie była obywatelem polskim jak również nie posiadała na terytorium Polski stałego pobytu, to nabycie przez nią na podstawie umowy darowizny środków pieniężnych tytułem darowizny nie podlegało opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn.
Wobec powyższego należy zgodzić się ze stanowiskiem Wnioskodawczyni, iż zawarta przez nią umowa darowizny z ojcem nie podlegała opodatkowaniu w Polsce”.
Podobnie wypowiedział się też organ w interpretacji indywidualną z dnia 6 listopada 2019 r., nr 0111-KDIB4.4015.109.2019.1.MD, uznając, że pobyt czasowy nie jest pobytem skutkującym opodatkowaniem darowizny dokonanej za granicą. Obdarowany był Turkiem i rezydentem w Polsce.
Potrzebujesz pomocy prawnika? Kliknij tutaj i opisz swój problem ›
Zwolnienie darowizny z podatku
Jak Pani widzi, z całą stanowczością organy skarbowe nie potrafią stwierdzić, czy pobyt czasowy to pobyt w rozumieniu art. 2 ustawy. Osobiście uznałabym, że nie podlega Pani podatkowi w opisanym przypadku i tak zgodnie ze swoim przekonaniem Pani odpowiadam na wycenione pytanie, ale nie mogę tu dać niestety gwarancji takiej samej oceny przez fiskus. W każdym razie przytoczone wyżej dwie interpretacje to rozumowanie potwierdzają, więc nie jest to też tylko moja opinia.
Przykłady
Anna, obywatelka Ukrainy, od kilku lat mieszka w Polsce na podstawie karty pobytu czasowego. Otrzymała od rodziców darowiznę pieniężną w dolarach, jeszcze podczas ich pobytu na Ukrainie. Środki zostały później przelane na jej konto w Polsce i przeznaczone na wkład własny do kredytu hipotecznego. Zastanawiała się, czy darowizna powinna zostać opodatkowana w Polsce, skoro formalnie przekazanie pieniędzy miało miejsce poza jej terytorium.
Piotr, Polak od wielu lat pracujący w Niemczech, dostał od brata z Niemiec przelew w wysokości kilkudziesięciu tysięcy euro, który również przeznaczył na zakup mieszkania w Warszawie. Ponieważ w chwili darowizny miał miejsce stałego pobytu w Polsce, mimo że pracował za granicą, transakcja podlegała pod polskie przepisy podatkowe i wymagała zgłoszenia fiskusowi.
Oksana, obywatelka Ukrainy, przyjechała do Polski na studia i posiada jedynie zezwolenie na pobyt czasowy. W czasie pobytu w Polsce otrzymała od dziadków darowiznę w postaci przelewu z ukraińskiego banku. Ponieważ nie miała w Polsce statusu pobytu stałego ani obywatelstwa polskiego, jej sytuacja podatkowa była korzystniejsza i nie została objęta obowiązkiem zapłaty podatku od tej darowizny.
Podsumowanie
Darowizny przekazywane przez rodzinę osobom mieszkającym w Polsce, ale posiadającym cudze obywatelstwo, budzą sporo wątpliwości podatkowych. Kluczowe znaczenie ma tu rozumienie pojęcia „stałego pobytu” – w części interpretacji obejmuje ono także pobyt czasowy, w innych nie. Dlatego w praktyce warto pamiętać, że brak jednoznacznej linii orzeczniczej powoduje ryzyko różnych decyzji urzędów. Najbezpieczniejszym rozwiązaniem pozostaje wystąpienie o interpretację indywidualną, która daje pewność, czy dana darowizna powinna zostać opodatkowana w Polsce.
Oferta porad prawnych
Jeśli masz wątpliwości dotyczące darowizny, podatków czy innych kwestii prawnych związanych z pobytem w Polsce, możesz skorzystać z naszych porad prawnych online. Wystarczy, że opiszesz swoją sytuację, a otrzymasz rzetelną i dostosowaną do Twoich potrzeb odpowiedź prawnika – szybko, wygodnie i bez wychodzenia z domu.
Źródła:
1. Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn - Dz.U. 1983 nr 45 poz. 207
2. Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach - Dz.U. 2013 poz. 1650
Darowizna pieniężna od żonatego brata a podatek
