Darowane mieszkanie a podatek od darowizny
Dla potrzeb podatku od darowizny znaczenie ma stosunek obdarowanego do darczyńcy. Wysokość podatku ustala się w zależności od grupy podatkowej, do której zaliczony jest nabywca.
Zaliczenie do grupy podatkowej następuje według osobistego stosunku nabywcy do osoby, od której lub po której zostały nabyte rzeczy i prawa majątkowe. Do poszczególnych grup podatkowych zalicza się: do grupy I – małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów.
Pani jako wnuczka nazywana jest zstępnym. W zasadzie jest Pani dalszym zstępnym, albowiem pierwszymi zstępnymi są dzieci darczyńcy.
Zstępny – pojęcie używane w prawie, oznaczające każdego kolejnego potomka tej samej osoby: jej dziecko, wnuka, prawnuka, praprawnuka itd. Stosunek faktyczny pomiędzy czyimś zstępnym a daną osobą polega na tym, że ten pierwszy pochodzi od tej drugiej. Osoby te są spokrewnione ze sobą w linii prostej.
Zstępnymi są potomkowie danej osoby fizycznej (dzieci, wnuki, prawnuki). Zstępni są zbiorczym określeniem i należy go używać do wszystkich potomków (chyba, że ponownie, ustawa ogranicza to do określonej grupy zstępnych).
Masz problem prawny? Kliknij tutaj i zapytaj prawnika ›
Zamieszkanie i zameldowanie w darowanym mieszkaniu a podatek
Zamieszkanie i zameldowanie związane jest z ulga podatkową, a nie zwolnieniem. A Pani ma prawo do całkowitego zwolnienia z podatku od darowizny.
Według ustawy o podatku od spadków i darowizn:
„Art. 4a. 1. Zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli: 1) zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2–5, 7 i 8 oraz ust. 2, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia – w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4, oraz 2) w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne, a wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby w okresie 5 lat poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, przekracza kwotę określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 – udokumentują ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym. 1a. Jeżeli dokumentem potwierdzającym nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych jest akt poświadczenia dziedziczenia lub europejskie poświadczenie spadkowe, termin 6 miesięcy, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, do zgłoszenia tego nabycia właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego liczy się od dnia zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia lub wydania europejskiego poświadczenia spadkowego, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4”.
Całkowite zwolnienie z podatku po darowiźnie
Jeśli dostaje się darowiznę od najbliższej rodziny (małżonka; zstępnych: dzieci, wnuków, prawnuków; wstępnych: rodziców, dziadków, pradziadków; pasierba; rodzeństwa; ojczyma lub macochy) o wartości, która przekracza kwotę wolną, można skorzystać z całkowitego zwolnienia od podatku od spadków i darowizn.
Potrzebujesz pomocy prawnika? Kliknij tutaj i opisz swój problem ›
Zgłoszenie darowizny do urzędu skarbowego
Aby skorzystać ze zwolnienia od podatku, w ciągu 6 miesięcy od otrzymania darowizny zgłasza się ją (na formularzu SD-Z2) właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego. Formalnie w przypadku zawarcia w formie aktu notarialnego umowy darowizny nieruchomości pomiędzy babcią (darczyńcą) a wnuczką (obdarowaną) dla skorzystania z całkowitego zwolnienia z podatku od spadków i darowizn wynikającego z art. 4a ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn nie istnieje konieczność złożenia zgłoszenia SD-Z2.
Zgodnie z brzmieniem przepisu art. 4a ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. od spadków i darowizn, w przypadku, gdy nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego albo w tej formie zostało złożone oświadczenie woli jednej ze stron, nie ma obowiązku złożenia zgłoszenia SD-Z2.
Ale w praktyce lepiej to zrobić. I nie będzie Pani płaciła podatku ani musiała się meldować lub zamieszkać w darowanej nieruchomości.
Przykłady
Pani Marta otrzymała od rodziców mieszkanie w formie darowizny. Nie zameldowała się w nim, ponieważ na stałe mieszka za granicą i tam prowadzi swoją działalność gospodarczą. Zgłosiła darowiznę do urzędu skarbowego w terminie i bez problemu skorzystała ze zwolnienia z podatku — meldunek nie był wymagany.
Pan Jacek dostał od dziadka kawalerkę w centrum miasta. Choć nadal mieszkał u rodziców na obrzeżach i tam był zameldowany, zgłosił darowiznę zgodnie z przepisami. Urząd skarbowy nie żądał zmiany meldunku ani dowodów zamieszkania w darowanym lokalu, aby przyznać mu prawo do zwolnienia z podatku.
Pani Alicja odziedziczyła po cioci mieszkanie na 4. piętrze bez windy. Ze względu na stan zdrowia nie mogła się tam wprowadzić ani zameldować. Po zgłoszeniu darowizny i dołączeniu aktu notarialnego skorzystała ze zwolnienia podatkowego bez żadnych komplikacji — decydujące było pokrewieństwo i dopełnienie obowiązków zgłoszeniowych, nie miejsce zameldowania.
Podsumowanie
Otrzymanie mieszkania w darowiźnie od najbliższej rodziny — tak jak w przypadku wnuczki i babci — uprawnia do całkowitego zwolnienia z podatku od darowizn, pod warunkiem dopełnienia odpowiednich formalności. Kluczowe jest zgłoszenie darowizny do urzędu skarbowego w ustawowym terminie lub zawarcie umowy w formie aktu notarialnego. Ani zameldowanie, ani faktyczne zamieszkanie w darowanym lokalu nie są wymagane do skorzystania z tego zwolnienia. To, gdzie obdarowany mieszka na co dzień, nie ma wpływu na prawo do ulgi podatkowej.
Oferta porad prawnych
Jeśli masz wątpliwości dotyczące darowizny mieszkania, formalności podatkowych lub innych kwestii prawnych, skorzystaj z naszej oferty porad prawnych online. Doświadczony prawnik udzieli Ci jasnych i praktycznych wskazówek, odpowie na pytania i pomoże rozwiać wszelkie wątpliwości — bez wychodzenia z domu, wygodnie i szybko.
Źródła:
1. Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn - Dz.U. 1983 nr 45 poz. 207
Darowizna pieniężna od żonatego brata a podatek
