Jak wymeldować lokatora bez jego zgody?

Kiedy można wymeldować lokatora bez jego zgody?

Wymeldowanie lokatora bez jego zgody nie polega na prostym wykreśleniu osoby z rejestru na żądanie właściciela. Urząd gminy albo miasta musi przeprowadzić postępowanie administracyjne i ustalić, czy osoba zameldowana rzeczywiście opuściła lokal oraz nie dopełniła obowiązku wymeldowania.

Aktualnie podstawą prawną jest ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności. Zgodnie z art. 28 ust. 4 tej ustawy zameldowanie na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i potwierdza fakt pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała. Nie daje więc prawa własności, najmu, dożywocia ani innego tytułu do lokalu.

Jeżeli lokator wyprowadził się pół roku temu, ma własne mieszkanie i nie mieszka już pod dotychczasowym adresem, właściciel może wystąpić o wymeldowanie w trybie decyzji administracyjnej. Sam fakt, że osoba nie chce współpracować albo działa złośliwie, nie jest decydujący. Decydujące jest to, czy faktycznie opuściła lokal.

Co urząd bada w sprawie o wymeldowanie?

Organ nie bada, czy lokator jest skonfliktowany z właścicielem ani czy zalega z opłatami. Najważniejsze jest ustalenie faktycznego miejsca pobytu. Urząd sprawdza, czy opuszczenie lokalu było dobrowolne, trwałe i rzeczywiste.

W praktyce wymeldowanie jest możliwe, gdy osoba przestała mieszkać w lokalu, zabrała rzeczy osobiste, nie nocuje tam, nie korzysta z lokalu jak z centrum życiowego i przeniosła swoje sprawy do innego miejsca. Jeżeli natomiast lokator nadal mieszka w lokalu, trzyma tam swoje rzeczy, regularnie wraca albo został bezprawnie pozbawiony dostępu, urząd może odmówić wymeldowania. Wtedy właściwą drogą może być sprawa cywilna, na przykład o opróżnienie lokalu, a nie sama procedura meldunkowa.

Dowodami mogą być w szczególności:

• zeznania sąsiadów, domowników, administratora budynku albo innych osób, które wiedzą, że lokator się wyprowadził,
• informacja o nowym adresie zamieszkania, własnym mieszkaniu lub zawartej umowie najmu w innym miejscu,
• korespondencja wskazująca, że lokator mieszka gdzie indziej,
• brak rzeczy osobistych lokatora w mieszkaniu,
• protokoły, pisma ze wspólnoty lub spółdzielni, potwierdzenia rozliczeń mediów, jeżeli pokazują, że osoba nie korzysta już z lokalu.

Jak złożyć wniosek o wymeldowanie lokatora?

Wniosek składa się do urzędu gminy, miasta albo dzielnicy właściwego dla adresu mieszkania. Może go złożyć właściciel, współwłaściciel albo inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu, na przykład najemca główny, jeżeli ma interes prawny i dokument potwierdzający uprawnienie do lokalu.

We wniosku warto podać:

• dane osoby, której dotyczy wniosek, w tym imię, nazwisko, PESEL, datę urodzenia albo inne znane dane identyfikujące,
• adres, z którego ma nastąpić wymeldowanie,
• informację, od kiedy osoba nie mieszka w lokalu i dlaczego wiadomo, że opuściła go trwale,
• aktualny adres tej osoby, jeżeli jest znany,
• wnioski dowodowe, zwłaszcza o przesłuchanie konkretnych świadków, z podaniem ich adresów do korespondencji,
• listę załączników, w tym dokument potwierdzający tytuł prawny do lokalu.

Do wniosku zwykle dołącza się odpis księgi wieczystej, akt notarialny, umowę, decyzję administracyjną, orzeczenie sądu albo inny dokument potwierdzający prawo do lokalu. Warto także dołączyć potwierdzenie opłaty skarbowej.

Opłata, pełnomocnik i podpis pod wnioskiem

Za wydanie decyzji administracyjnej pobierana jest opłata skarbowa 10 zł. Jeżeli działasz przez pełnomocnika, dodatkowo co do zasady należy uiścić 17 zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Zwolnienie z tej opłaty dotyczy między innymi pełnomocnictwa udzielonego najbliższej rodzinie, takiej jak małżonek, rodzice, dzieci, dziadkowie, wnuki lub rodzeństwo.

Wniosek powinien być podpisany przez wnioskodawcę albo pełnomocnika. Jeżeli urząd dopuszcza złożenie pisma elektronicznie, trzeba użyć właściwego sposobu podpisania pisma, na przykład podpisu zaufanego, podpisu osobistego albo kwalifikowanego podpisu elektronicznego. Praktyczne wymagania techniczne mogą różnić się w zależności od urzędu.

Co zrobić, gdy nie znasz aktualnego adresu lokatora?

Brak aktualnego adresu osoby zameldowanej nie zamyka drogi do postępowania. We wniosku należy uczciwie wskazać, że adres pobytu jest nieznany, oraz podać ostatnie znane informacje, na przykład numer telefonu, e-mail, adres pracy, informację o nowym mieszkaniu albo miejscowość, w której osoba może przebywać.

Organ powinien podjąć czynności pozwalające ustalić adres strony i zapewnić jej udział w postępowaniu. Jeżeli osoby nie można zawiadomić w zwykły sposób, w określonych przypadkach może pojawić się potrzeba ustanowienia przedstawiciela dla osoby nieobecnej na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Taka sytuacja zwykle wydłuża sprawę.

Ile trwa wymeldowanie lokatora?

Zgodnie z ogólnymi zasadami Kodeksu postępowania administracyjnego sprawa wymagająca postępowania wyjaśniającego powinna zostać załatwiona nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawa szczególnie skomplikowana nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od wszczęcia postępowania. Postępowanie odwoławcze powinno zostać załatwione w ciągu miesiąca od otrzymania odwołania.

W praktyce wymeldowanie może trwać krócej, jeżeli sprawa jest oczywista i urząd dysponuje aktualnym adresem osoby wymeldowywanej. Może też potrwać dłużej, gdy trzeba przesłuchać świadków, ustalić adres lokatora, przeprowadzić oględziny, oczekiwać na odpowiedzi innych organów albo rozpoznać odwołanie.

Jeżeli urząd przekracza terminy, powinien zawiadomić strony o przyczynach zwłoki i wskazać nowy termin. W razie bezczynności albo przewlekłości można złożyć ponaglenie.

Czy zameldowany lokator może zablokować sprzedaż mieszkania?

Co do zasady sam meldunek nie blokuje sprzedaży mieszkania. Kupujący nabywa prawo własności zgodnie z umową i wpisami w księdze wieczystej, a nie według listy osób zameldowanych. Meldunek nie jest tytułem prawnym do lokalu.

W praktyce jednak zameldowana osoba może budzić obawy kupującego, banku albo pośrednika. Dlatego przed sprzedażą warto złożyć wniosek o wymeldowanie i zebrać dokumenty pokazujące, że osoba faktycznie nie mieszka już w lokalu.

Decyzja o wymeldowaniu i odwołanie

Po przeprowadzeniu postępowania urząd wydaje decyzję administracyjną. Jeżeli uzna, że osoba opuściła lokal i nie wykonała obowiązku wymeldowania, wyda decyzję o wymeldowaniu. Jeżeli dowody będą niewystarczające albo okaże się, że osoba nadal mieszka w lokalu, urząd może odmówić.

Od decyzji przysługuje odwołanie do właściwego wojewody, składane za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, w terminie 14 dni od doręczenia decyzji stronie. Dopiero po upływie terminu do odwołania albo po zakończeniu postępowania odwoławczego decyzja staje się ostateczna.

Wymeldowanie a eksmisja

Wymeldowania nie należy mylić z eksmisją. Wymeldowanie porządkuje dane w ewidencji ludności. Eksmisja dotyczy natomiast faktycznego opróżnienia lokalu przez osobę, która nadal w nim mieszka albo przechowuje tam swoje rzeczy i odmawia wyprowadzki.

Jeżeli lokator wciąż zajmuje mieszkanie, sama decyzja meldunkowa nie zastąpi wyroku eksmisyjnego. Jeżeli jednak lokator od dawna mieszka gdzie indziej i jedynie pozostaje w rejestrze pod starym adresem, tryb administracyjny jest właściwą drogą do uporządkowania sprawy.

FAQ

Czy można wymeldować lokatora bez jego podpisu?

Tak, ale tylko w drodze decyzji administracyjnej, po wykazaniu, że lokator faktycznie opuścił lokal i sam się nie wymeldował. Brak podpisu albo zgody lokatora nie blokuje sprawy, jeżeli dowody potwierdzają trwałą wyprowadzkę.

Czy meldunek daje lokatorowi prawo do mieszkania?

Nie. Meldunek ma charakter ewidencyjny i potwierdza miejsce pobytu. Nie tworzy prawa własności, najmu ani innego uprawnienia do korzystania z lokalu.

Czy można sprzedać mieszkanie z osobą zameldowaną?

Co do zasady tak, bo meldunek nie decyduje o własności. W praktyce kupujący często oczekuje jednak uporządkowania stanu meldunkowego albo wyjaśnienia, że osoba zameldowana już nie mieszka w lokalu.

Jakie dowody są najlepsze w sprawie o wymeldowanie?

Najczęściej przydatne są zeznania świadków, dokument potwierdzający tytuł prawny do lokalu, informacje o nowym adresie lokatora, korespondencja oraz dowody wskazujące, że w mieszkaniu nie ma już jego rzeczy i nie prowadzi tam życia codziennego.

Co zrobić, jeśli nie znam adresu osoby wymeldowywanej?

We wniosku należy wskazać, że adres jest nieznany, i podać wszystkie dostępne informacje pomocne w ustaleniu miejsca pobytu. Organ powinien podjąć czynności procesowe pozwalające zawiadomić stronę i zapewnić jej udział w postępowaniu.

Czy opłata za wymeldowanie zawsze wynosi 10 zł?

W sprawach o decyzję administracyjną pobierana jest opłata skarbowa 10 zł. Dodatkowo pełnomocnictwo może podlegać opłacie 17 zł, chyba że korzysta ze zwolnienia, na przykład przy pełnomocnictwie dla najbliższej rodziny.

Czy od decyzji o wymeldowaniu można się odwołać?

Tak. Strona może złożyć odwołanie do wojewody za pośrednictwem organu gminy w terminie 14 dni od doręczenia decyzji.

Źródła

• Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności, w szczególności art. 28, art. 33 i art. 35: ISAP
• Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, w szczególności art. 34, art. 35 i przepisy o odwołaniu: ISAP
• Ustawa z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej: ISAP
• Informacje rządowe o wymeldowaniu z pobytu stałego i czasowego: gov.pl, gov.pl