Co oznacza data nabycia spadku?

Kiedy powstaje obowiązek podatkowy związany z nabyciem spadku?

Co do zasady nabycie spadku jest czynnością prawną, która podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. Jak wynika z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, obowiązek podatkowy powstaje przy nabyciu w drodze dziedziczenia – z chwilą przyjęcia spadku.

W dalszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego spadkobierca nabywa spadek z chwilą śmierci spadkodawcy. Nabycie spadku nie jest jednak tożsame z jego przyjęciem. Spadkobierca bowiem ma dopiero od tej chwili (a dokładnie od dnia, w którym dowiedział się o nabyciu spadku) możliwość wypowiedzenia się co do tego, czy spadek przyjmuje (i w jaki sposób), czy też odrzuca.

Ile jest czasu na złożenie oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku?

Oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku powinno być złożone w terminie sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o nabyciu spadku. Brak w tym czasie jakiegokolwiek oświadczenia spadkobiercy jest równoznaczny z przyjęciem spadku. W zasadzie więc dopiero chwila złożenia oświadczenia o przyjęciu spadku (lub chwila, w której upłynął termin do złożenia takiego oświadczenia) jest chwilą powstania obowiązku podatkowego, od której należy liczyć termin do złożenia właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego zeznania podatkowego o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych.

Kiedy należy rozliczyć się z podatku od spadków i darowizn?

Pragnę również zwrócić uwagę na treść art. 6 ust. 4 ustawy: jeżeli nabycie niezgłoszone do opodatkowania stwierdzono następnie pismem, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą sporządzenia pisma; jeżeli pismem takim jest orzeczenie sądu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia. W przypadku, gdy nabycie nie zostało zgłoszone do opodatkowania, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą powołania się przez podatnika przed organem podatkowym na fakt nabycia.

W kontekście powyższego przepisu jeżeli nabycie spadku zostanie udokumentowane:

• postanowieniem sądu o nabyciu spadku – obowiązek podatkowy powstaje w dniu uprawomocnienia się tego postanowienia,
• aktem poświadczenia dziedziczenia wydanym przez notariusza – obowiązek podatkowy powstaje w dniu wydania tego aktu.

W dalszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 4a ustawy zwalania się w całości od podatku nabycie spadku po członkach najbliższej rodziny jeżeli spadkobiercy zgłoszą ten fakt naczelnikowi urzędu skarbowego w ciągu 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego na druku SD-Z2.

Podsumowując powyższe, spadkobiercy nie muszą od razu zgłaszać faktu nabycia z chwilą śmierci spadkodawcy. Jeżeli spadkobiercy zdecydują się na skierowanie sprawy do sądu w celu wydania postanowienia stwierdzającego nabycie spadku, to termin 6-miesięczny liczy się od dnia uprawomocnienia się tego postanowienia. Jeżeli natomiast spadkobiercy postanowią zwrócić się do notariusza o wydanie aktu poświadczenia dziedziczenia, zgłoszenia do naczelnika urzędu skarbowego należy dokonać w ciągu 6 miesięcy od dnia wydania tego aktu.