Czym jest prawo użytkowania wieczystego?
Z tego, co zrozumiałam z treści pytania, przysługują Pani i innym osobom udziały w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości. Wyjaśnię zatem, że prawo użytkowania wieczystego jest zbliżone do prawa własności, różni się zasadniczo tym, że właścicielem jest nadal Skarb Państwa albo jednostka samorządu terytorialnego, sposób korzystania z nieruchomości jest ograniczony umową o ustanowieniu użytkowania wieczystego i prawo to jest prawem ograniczonym czasowo do 99 lat, a także należy uiszczać opłaty roczne z tytułu ustanowienia tego prawa. Poza tym nie różni się od prawa własności, a więc można nim rozporządzać np. poprzez jego zbycie na rzecz innej osoby. Nie ma zatem do tego żadnych przeciwwskazań i odpowiadając na Pani pierwsze pytanie informuję, że nie ma obowiązku przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności celem jego sprzedaży. Możliwa jest sprzedaż prawa użytkowania wieczystego wraz z ewentualnym prawem własności budynku wzniesionych na gruncie. Przeniesienie użytkowania wieczystego oraz przeniesienie własności budynków może odbywać się na podstawie różnych tytułów prawnych, na przykład sprzedaż użytkowania wieczystego a darowizna budynków i odwrotnie [por. A. Cisek (w:) E. Gniewek (red.), Komentarz, 2006, s. 386]. Przenieść udział w użytkowaniu można przenieść także na innego użytkownika wieczystego.
Dodam jeszcze tak na marginesie, że zwyczajowo wartość prawa własności z uwagi na brak wspomnianych wyżej ograniczeń jest wyższa niż prawa użytkowania wieczystego.
Masz problem prawny? Kliknij tutaj i zapytaj prawnika ›
Przeniesienie użytkowania wieczystego
Zgodnie z treścią art. 237 Kodeksu cywilnego do przeniesienia użytkowania wieczystego stosuje się odpowiednio przepisy o przeniesieniu własności nieruchomości, a więc transakcja taka musi mieć miejsce w formie aktu notarialnego, możliwa jest przedwstępna umowa sprzedaży itd. Nie jesteście Państwo tu w żaden sposób ograniczeni.
Co do procedury zbycia udziałów, to poza znalezieniem oczywiście nabywcy trzeba gremialnie, tj. wszyscy użytkownicy wieczyści muszę się stawić u notariusza, ewentualnie można udzielić pełnomocnictwa do sprzedaży innej osobie w formie aktu notarialnego (podstawy prawnej cytuję poniżej):
„Art. 199. Do rozporządzania rzeczą wspólną oraz do innych czynności, które przekraczają zakres zwykłego zarządu, potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli. W braku takiej zgody współwłaściciele, których udziały wynoszą co najmniej połowę, mogą żądać rozstrzygnięcia przez sąd, który orzeknie mając na względzie cel zamierzonej czynności oraz interesy wszystkich współwłaścicieli.
Art. 99. § 1. Jeżeli do ważności czynności prawnej potrzebna jest szczególna forma, pełnomocnictwo do dokonania tej czynności powinno być udzielone w tej samej formie”.
Potrzebujesz pomocy prawnika? Kliknij tutaj i opisz swój problem ›
Sprzedaż prawa użytkowania wiecznego
W tym celu trzeba się skontaktować z notariuszem na umówienie spotkania, na którym zostanie sporządzony akt notarialny, jeśli jest prowadzona dla nieruchomości księga wieczysta w systemie elektronicznym to notariusz raczej nie będzie wymagał od Państwa żadnych innych dokumentów. Jeśli zakup prawa użytkowania wieczystego będzie odbywał się z kredytu bankowego, to notariusz zapewne będzie żądał dokumentów z banku typu umowa kredytowa i ewentualne oświadczenie banku o hipotece, która będzie stanowiła zabezpieczenie spłaty wierzytelności banku, ale ten wymóg będzie już dotyczył nabywcy, a nie Pani jako zbywcy. Może również zażądać od Państwa jako zbywców dowodu zapłaty opłaty za użytkowanie wieczyste.
Sprzedaż prawa użytkowania wiecznego może mieć miejsce w zasadzie w każdej chwili, dopóki to prawo trwa.
I na koniec, odnosząc się do Pani ostatniego pytania, jak najlepiej wycenić wartość nieruchomości, to powiem tak, że oczywiście cenę tę weryfikuje rynek i najlepsza cena to ta najwyższa, jaką ktoś jest w stanie zapłacić, ale ważne –ze względów podatkowych, aby urząd skarbowy nie kwestionował, że wskazana w akcie notarialnym cena jest niższa niż wartość rynkowa nieruchomości – aby ta cena była zgodna mniej więcej z podobnymi nieruchomościami sprzedanymi w ostatnim czasie. Taką najmniej podważalną wartość najlepiej ustalić, zlecając rzeczoznawcy do spraw wyceny nieruchomości oszacowanie, ile dana nieruchomość jest warta. Oczywiście nie jest to konieczne, bo cenę tę można oszacować również samemu, ważne, aby nie była jakoś drastycznie niska.
Przykłady
Pani Anna odziedziczyła po rodzicach udział w użytkowaniu wieczystym działki, na której stoi budynek usługowy. Zdecydowała się sprzedać swoją część współwłaścicielowi, który prowadzi tam działalność gospodarczą. Nie musiała przekształcać prawa użytkowania w prawo własności — notariusz sporządził dla nich akt notarialny przenoszący udział w użytkowaniu wieczystym, zgodnie z procedurą przewidzianą w Kodeksie cywilnym.
Pan Marek, współwłaściciel 3/5 udziałów w gruncie oddanym w użytkowanie wieczyste, dostał propozycję sprzedaży swojej części inwestorowi. Aby ustalić cenę, zlecił wycenę rzeczoznawcy, który oszacował wartość prawa użytkowania wieczystego z uwzględnieniem ograniczeń wynikających z tego tytułu. Dzięki temu transakcja przebiegła bezproblemowo i cena nie została zakwestionowana przez urząd skarbowy.
Pani Katarzyna i jej siostra posiadały wspólnie udziały w prawie użytkowania wieczystego działki z domem jednorodzinnym. Siostra zdecydowała się sprzedać swój udział osobie trzeciej. Aby umożliwić transakcję, udzieliła pełnomocnictwa w formie aktu notarialnego, ponieważ sama przebywała za granicą. Notariusz sporządził akt przeniesienia udziału, a nowy współużytkownik został wpisany do księgi wieczystej.
Podsumowanie
Prawo użytkowania wieczystego, choć różni się od prawa własności, może być swobodnie przedmiotem obrotu — również w formie udziałów. Nie ma konieczności wcześniejszego przekształcenia go w prawo własności, aby dokonać sprzedaży. Kluczowe jest jednak dopełnienie właściwej formy prawnej, czyli aktu notarialnego, oraz uwzględnienie zgody wszystkich współwłaścicieli na czynność przekraczającą zwykły zarząd. Ustalając cenę, warto posiłkować się rynkowymi wartościami podobnych nieruchomości lub profesjonalną wyceną, aby uniknąć problemów podatkowych. Cała procedura — choć z pozoru skomplikowana — jest możliwa do przeprowadzenia na każdym etapie trwania prawa użytkowania wieczystego.
Oferta porad prawnych
Jeżeli masz wątpliwości dotyczące sprzedaży udziałów w prawie użytkowania wieczystego, formy aktu notarialnego, zgód współwłaścicieli czy wyceny nieruchomości — skorzystaj z porady prawnej online. Nasi prawnicy pomogą Ci krok po kroku przejść przez cały proces, odpowiedzą na pytania i przygotują niezbędne dokumenty. Dzięki temu unikniesz niepotrzebnych problemów i bezpiecznie sfinalizujesz transakcję.
Źródła:
1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
2. Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz.U. 1964 nr 43 poz. 296
3. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz.U. 1997 nr 88 poz. 553
4. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz.U. 1997 nr 89 poz. 555
5. Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz.U. 1964 nr 9 poz. 59
6. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy - Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141
7. Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - Dz.U. 1991 nr 80 poz. 350
8. Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. 2004 nr 54 poz. 535
9. Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń - Dz.U. 1971 nr 12 poz. 114
10. Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - Dz.U. 1994 nr 89 poz. 414
11. Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - Dz.U. 1997 nr 98 poz. 602
12. Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz.U. 1998 nr 162 poz. 1118
13. Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego - Dz.U. 2001 nr 71 poz. 733
14. Ustawa z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej - Dz.U. 1997 nr 9 poz. 43
15. Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa - Dz.U. 1999 nr 60 poz. 636
16. Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - Dz.U. 1997 nr 137 poz. 926
17. Ustawa z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy - Dz.U. 1999 nr 83 poz. 930
18. Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 czerwca 2004 r. w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej - Dz.U. 2004 nr 148 poz. 1564
19. Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece - Dz.U. 1982 nr 19 poz. 147
20. Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - Dz.U. 1960 nr 30 poz. 168
21. Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn - Dz.U. 1983 nr 45 poz. 207
22. Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - Dz.U. 2005 nr 167 poz. 1398
23. Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - Dz.U. 1991 nr 7 poz. 24
24. Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - Dz.U. 1994 nr 85 poz. 388
25. Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe - Dz.U. 1997 nr 140 poz. 939
26. Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych - Dz.U. 2001 nr 4 poz. 27
27. Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - Dz.U. 1991 nr 9 poz. 31
28. Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - Dz.U. 1997 nr 115 poz. 741
29. Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - Dz.U. 2003 nr 80 poz. 717
30. Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych - Dz.U. 2000 nr 94 poz. 1037
31. Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela - Dz.U. 1982 nr 3 poz. 19
32. Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - Dz.U. 2004 nr 64 poz. 593
33. Ustawa z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin - Dz.U. 1994 nr 10 poz. 36
34. Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin - Dz.U. 1994 nr 53 poz.214
35. Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi - Dz.U. 2008 nr 234 poz. 1570
36. Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz.U. 1998 nr 137 poz. 887
37. Ustawa z dnia 23 stycznia 1968 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników kolejowych i ich rodzin - Dz.U. 1968 nr 3 poz. 10
38. Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - Dz.U. 1997 nr 123 poz. 776
39. Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe - Dz.U. 2003 nr 60 poz. 535
40. Ustawa z dnia 17 października 2008 r. o zmianie imienia i nazwiska - Dz.U. 2008 nr 220 poz. 1414
41. Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego - Dz.U. 2014 poz. 1741
42. Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - Dz.U. 1974 nr 14 poz. 85
43. Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi - Dz.U. 1982 nr 35 poz. 230
44. Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej - Dz.U. 1989 nr 29 poz. 154
45. Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - Dz.U. 1985 nr 14 poz. 60
46. Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie - Dz.U. 1991 nr 22 poz. 91
47. Ustawa z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych - Dz.U. 2019 poz. 2019
48. Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy - Dz.U. 2011 nr 21 poz. 112
49. Ustawa z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych - Dz.U. 2000 nr 86 poz. 959
50. Ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej - Dz.U. 2011 nr 112 poz. 654
51. Ustawa z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego - Dz.U. 1994 nr 111 poz. 535
52. Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - Dz.U. 1989 nr 30 poz. 163
53. Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - Dz.U. 2001 nr 112 poz. 1198
54. Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych - Dz.U. 1994 nr 24 poz. 83
55. Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - Dz.U. 2007 nr 192 poz. 1378
56. Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - Dz.U. 2004 nr 92 poz. 880 57. Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków - Dz.U. 2001 nr 72 poz. 747
58. Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych - Dz.U. 2003 nr 124 poz. 1152
59. Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej - Dz.U. 2005 nr 180 poz. 1493
60. Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami - Dz.U. 2003 nr 162 poz. 1568
61. Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia - Dz.U. 2001 nr 106 poz. 1148
62. Ustawa z dnia 24 maja 2000 r. o Krajowym Rejestrze Karnym - Dz.U. 2000 nr 50 poz. 580
63. Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich - Dz.U. 1982 nr 35 poz. 228
64. Kodeks Etyki Adwokackiej - https://www.adwokatura.pl/etyka-adwokacka/
65. Ustawa z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne - Dz.U. 2004 nr 171 poz. 1800
66. Ustawa z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych - Dz.U. 1959 nr 11 poz. 62
67. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy - Dz.U. 1997 nr 90 poz. 557
68. Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - Dz.U. 1990 nr 30 poz. 179
69. Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - Dz.U. 1990 nr 16 poz. 95
70. Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych - Dz.U. 1995 nr 16 poz. 78
71. Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce - Dz.U. 2018 poz. 1668
72. Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - Dz.U. 2003 nr 228 poz. 2255
73. Ustawa z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników - Dz.U. 1995 nr 142 poz. 702
74. Ustawa z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego - Dz.U. 2003 nr 64 poz. 592
75. Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne - Dz.U. 1997 nr 54 poz. 348
76. Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach - Dz.U. 2013 poz. 21
77. Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne - Dz.U. 2017 poz. 1566
78. Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej - Dz.U. 2001 nr 49 poz. 508
79. Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych - Dz.U. 2001 nr 71 poz. 734
80. Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych - Dz.U. 2003 nr 124 poz. 1152
81. Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii - Dz.U. 2005 nr 179 poz. 1485
82. Ustawa z dnia 24 listopada 2017 r. o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych - Dz.U. 2017 poz. 2361
83. Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej - Dz.U. 2004 nr 173 poz. 1807
84. Ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym - Dz.U. 1997 nr 121 poz. 769
85. Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych - Dz.U. 2008 nr 223 poz. 1458
86. Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach - Dz.U. 1991 nr 101 poz. 444
87. Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach - Dz.U. 2013 poz. 1650
88. Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny - Dz.U. 2022 poz. 655
89. Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji - Dz.U. 1999 nr 53 poz. 549
90. Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym - Dz.U. 2009 nr 3 poz. 11
91. Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych - Dz.U. 2003 nr 80 poz. 721
92. Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami - Dz.U. 2011 nr 30 poz. 151
93. Ustawa z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim - Dz.U. 2012 poz. 161
94. Ustawa z dnia 28 kwietnia 1936 r. - Prawo wekslowe - Dz.U. 1936 nr 37 poz. 282
95. Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - Dz.U. 2004 nr 99 poz. 1001
96. Ustawa z dnia 17 października 2008 r. o zmianie imienia i nazwiska - Dz.U. 2008 nr 220 poz. 1414
97. Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym - Dz.U. 2023 poz. 1429
98. Ustawa z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych - Dz.U. 2018 poz. 1000
99. Ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji - Dz.U. 1993 nr 7 poz. 34
100. Ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach - Dz.U. 1989 nr 20 poz. 104
101. Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. Prawo przewozowe - Dz.U. 1984 nr 53 poz. 272
102. Ustawa z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze - Dz.U. 1982 nr 30 poz. 210
103. Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy - Dz.U. 2018 poz. 647
104. Ustawa z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich - Dz.U. 2016 poz. 862
105. Ustawa z dnia 9 czerwca 2022 r. o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich - Dz.U. 2022 poz. 1700
106. Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej - Dz.U. 2001 nr 49 poz. 508
107. Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców - Dz.U. 2018 poz. 646
108. Ustawa z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne - Dz.U. 1998 nr 144 poz. 930
109. Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o wymianie informacji podatkowych z innymi państwami - Dz.U. 2017 poz. 648
110. Ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej - Dz.U. 1995 nr 86 poz. 433
111. Ustawa z dnia 25 czerwca 2015 r. Prawo konsularne - Dz.U. 2015 poz. 1274
112. Ustawa z dnia 28 lutego 2018 r. o kosztach komorniczych - Dz.U. 2018 poz. 770
113. Rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 14 września 2023 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli - Dz.U. 2023 poz. 2102
114. Ustawa z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin - Dz.U. 1974 nr 21 poz. 117
115. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - Dz.U. 2022 poz. 1225
116. Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 27 lipca 1999 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu kontroli prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich od pracy oraz formalnej kontroli zaświadczeń lekarskich,Dz. U. 1999 nr 65 poz. 743
117. Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe, Dz.U. 2017 poz. 59
118. Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji Dz.U. 1966 nr 24 poz. 151
119. Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - Dz.U. 1992 nr 21 poz. 86
120. Ustawa z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej - Dz.U. 2018 poz. 1629
121. Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 17 kwietnia 2023 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu - Dz.U. 2023 poz. 1124
122. Ustawa z dnia 4 października 2018 r. o pracowniczych planach kapitałowych - Dz.U. 2018 poz. 2215
123. Konwencja o pomocy prawnej w sprawach karnych pomiędzy państwami członkowskimi Unii Europejskiej, sporządzona w Brukseli dnia 29 maja 2000 r. - Dz.U. 2007 nr 135 poz. 950
124. Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o ochronie roślin przed agrofagami - Dz.U. 2020 poz. 424
125. Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - Dz.U. 2024 poz. 399
126. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE - (ogólne rozporządzenie o ochronie danych)
127. Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 28 lutego 2022 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie właściwości organów podatkowych - Dz.U. 2022 poz. 565
128. Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko - Dz.U. 2008 nr 199 poz. 1227
129. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko - Dz.U. 2019 poz. 1839
130. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz.U. 1997 nr 78 poz. 483
131. Ustawa z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę - Dz.U. 2002 nr 200 poz. 1679
132. Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym - Dz.U. 1984 nr 52 poz. 268
133. Ustawa z dnia 20 maja 2021 r. o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego oraz Deweloperskim Funduszu Gwarancyjnym - Dz.U. 2021 poz. 1177
134. Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - Dz.U. 2004 nr 210 poz. 2135
135. Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci - Dz.U. 2016 poz. 195
136. Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 13 czerwca 2024 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach - Dz.U. 2024 poz. 933
137. Ustawa z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców - Dz.U. 2011 nr 232 poz. 1378
138. Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - Dz.U. 2002 nr 153 poz. 1270
139. Ustawa z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta - Dz.U. 2014 poz. 827
140. Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej - Dz.U. 1985 nr 12 poz. 49
141. Ustawa z dnia 4 lutego 2011 r. Prawo prywatne międzynarodowe - Dz.U. 2011 nr 80 poz. 432
142. Ustawa z dnia 8 października 1982 r. o społeczno-zawodowych organizacjach rolników - Dz.U. 1982 nr 32 poz. 217
143. Ustawa z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi - Dz.U. 2004 nr 146 poz. 1546
144. Ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji - Dz. U. 1993 nr 47 poz. 211
145. Ustawa z dnia 9 kwietnia 2010 r. o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie danych gospodarczych - Dz.U. 2010 nr 81 poz. 530
146. Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne - Dz.U. 1997 nr 106 poz. 679
147. Ustawa z dnia 25 czerwca 2015 r. Prawo konsularne - Dz.U. 2015 poz. 1274
148. Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji - Dz.U. 1997 nr 133 poz. 882
149. Ustawa z dnia 9 listopada 2018 r. o kołach gospodyń wiejskich - Dz. U. z 2025 r., poz. 310
150. Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności - Dz.U. 2003 nr 139 poz. 1328
151. Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz.U. 2008 nr 237 poz. 1656
152. Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - Dz.U. 1997 nr 123 poz. 776
153. Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - Dz.U. 2009 nr 201 poz. 1540
154. Ustawa z dnia 27 stycznia 2022 r. o dokumentach paszportowych - Dz.U. 2022 poz. 350
155. Ustawa z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych - Dz.U. 1963 nr 28 poz. 169
156. Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - Dz.U. 2009 nr 201 poz. 1540
157. Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego - Dz.U. 2014 poz. 1741
158. Ustawa z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych - Dz.U. 1994 nr 43 poz. 163
159. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 12 grudnia 1990 r. w sprawie warunków dziedziczenia ustawowego gospodarstw rolnych - Dz.U. 1990 nr 89 poz. 519
160. Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2024 r. w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących - Dz.U. 2024 poz. 1902
161. Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy - Dz.U. 2018 poz. 647
162. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie zasad organizacji i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach - Dz.U. 2017 poz. 1591
163. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 17 lutego 2004 r. w sprawie szczegółowych wymagań sanitarnych, jakim powinny odpowiadać zakłady fryzjerskie, kosmetyczne, tatuażu i odnowy biologicznej - Dz.U. 2004 nr 31 poz. 273
164. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/988 z dnia 10 maja 2023 r. w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów, zmieniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1025/2012 i dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/1828 oraz uchylające dyrektywę 2001/95/WE Parlamentu Europejskiego i Rady i dyrektywę Rady 87/357/EWG
165. Ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty - Dz.U. 1997 nr 28 poz. 152
166. Ustawa z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta - Dz.U. 2009 nr 52 poz. 417
167. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze - Dz.U. 1983 nr 8 poz. 43
168. Ustawa z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników - Dz.U. 2003 nr 90 poz. 844
169. Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt - Dz.U. z 1997 r. Nr 111, poz. 724
170. Ustawa z dnia 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej - Dz.U. 2015 poz. 1844
171. Ustawa z dnia 5 lipca 2018 r. o ułatwieniach w przygotowaniu i realizacji inwestycji mieszkaniowych oraz inwestycji towarzyszących - Dz.U. 2018 poz. 1496
172. Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. 2002 nr 153 poz. 1270
173. Ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie - Dz.U. 2003 nr 96 poz. 873
174. Ustawa z dnia 21 listopada 1996 r. o muzeach - Dz.U. 1997 nr 5 poz. 24
175. Ustawa z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych - Dz.U. 2010 nr 96 poz. 618
176. Rozporządzenie Ministra pracy i polityki społecznej z dnia 29 stycznia 2013 r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej - Dz.U. 2023 poz. 2190
177. Rozporządzenie Rady (WE) nr 1186/2009 z dnia 16 listopada 2009 r. ustanawiające wspólnotowy system zwolnień celnych, Dz.Urz. UE l 324/23
178. Ustawa z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów - Dz.U. 2007 nr 50 poz. 331
179. Ustawa z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych - Dz.U. 1963 nr 28 poz. 169
180. Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 marca 2024 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach - Dz.U. 2024 poz. 466
181. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości - Dz.U. 2004 nr 268 poz. 2663
182. Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 15 lutego 2016 r. w sprawie zakładania i prowadzenia ksiąg wieczystych w systemie teleinformatycznym - Dz.U. 2016 poz. 312
183. Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków - Dz.U. 2021 poz. 1390
184. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 10 listopada 2015 r. w sprawie listy rodzajów odpadów, które osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne, oraz dopuszczalnych metod ich odzysku - Dz.U. 2016 poz. 93
185. Dyrektywa Rady 2011/16/UE (DAC7) z dnia 15 lutego 2011 r. w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie opodatkowania i uchylająca dyrektywę 77/799/EWG
186. Ustawa z dnia 15 czerwca 2018 r. o zbiorowym zarządzaniu prawami autorskimi i prawami pokrewnymi - Dz.U. 2018 poz. 1293
187. Dyrektywa 2002/65/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 września 2002 r. dotycząca sprzedaży konsumentom usług finansowych na odległość oraz zmieniająca dyrektywę Rady 90/619/EWG oraz dyrektywy 97/7/WE i 98/27/WE
188. Ustawa z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych - Dz.U. 2020 poz. 2320
189. Ustawa z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe - Dz.U. 2012 poz. 1529
190. Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - Dz.U. 2001 nr 125 poz. 1371
