Zajmujesz się akwizycją? Sprawdź, co powinieneś o niej wiedzieć!

Umowa zawarta poza lokalem przedsiębiorstwa

 Zasady prowadzenia przez akwizytorów sprzedaży oraz zawierania umów o świadczenie usług z konsumentami określa ustawa o ochronie niektórych praw konsumentów…¹. Zgodnie z przepisami tego aktu prawnego propozycją zawarcia umowy poza lokalem przedsiębiorstwa będzie oferta skierowana do konsumenta poza miejscem przeznaczonym do obsługiwania publiczności oznaczonym zgodnie z przepisami o działalności gospodarczej. Przepisy tej ustawy stosuje się także do umów zawartych w wyniku zorganizowanego poza lokalem przedsiębiorstwa zbierania ofert konsumentów w czasie odwiedzin przedsiębiorcy lub osoby działającej w jego imieniu w miejscu pracy konsumenta, w jego mieszkaniu albo w innym miejscu jego prywatnego pobytu. Akwizycją będzie więc w szczególności zawieranie umów na specjalnie w tym celu zorganizowanych pokazach czy spotkaniach, jak też sprzedaż obnośna, niezależnie od tego czy inicjatywa zawarcia umowy wyszła od konsumenta, czy od akwizytora.

Przez konsumenta należy rozumieć w obowiązującym stanie prawnym osobę fizyczną dokonującą czynności prawnej (np. zawarcia umowy sprzedaży, czy umowy o świadczenie usług) w celu niezwiązanym bezpośrednio z jej działalnością gospodarcza lub zawodową².

Obowiązki przedsiębiorcy zajmującego się akwizycją

 Przedsiębiorca, który proponuje konsumentowi zawarcie umowy poza lokalem przedsiębiorstwa, ma obowiązek okazać przed zawarciem umowy dokument potwierdzający prowadzenie działalności gospodarczej oraz dokument tożsamości. Pracownicy przedsiębiorcy zawierający umowę w jego imieniu, powinni również przedstawić stosowne upoważnienie. Ponadto akwizytor powinien przed zawarciem umowy poinformować konsumenta na piśmie o prawie odstąpienia od umowy i wręczyć wzór oświadczenia o odstąpieniu, z oznaczeniem swojego imienia i nazwiska (nazwy) oraz adresem zamieszkania (siedziby). Zobowiązany jest także wręczyć konsumentowi pisemne potwierdzenie zawarcia umowy, stwierdzające jej datę i rodzaj oraz przedmiot świadczenia i cenę.

Należy zaznaczyć, że niedopełnianie ustawowych obowiązków przy sprzedaży akwizycyjnej jest praktyką naruszającą zbiorowe interesy konsumentów. Takie postępowanie przedsiębiorcy może skończyć się nałożeniem kary przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Jej wysokość może osiągnąć nawet równowartość 10% przychodu przedsiębiorcy za ubiegły rok.

Prawo do odstąpienia od umowy zawartej z akwizytorem

 Konsument, który zawarł umowę poza lokalem przedsiębiorstwa, może od niej odstąpić bez podania przyczyn, składając stosowne oświadczenie na piśmie w terminie dziesięciu dni od zawarcia umowy. Do zachowania tego terminu wystarczy wysłanie oświadczenia przed jego upływem. Nie jest przy tym dopuszczalne zastrzeżenie umowne, że konsumentowi wolno odstąpić od umowy za zapłatą oznaczonej sumy (odstępnego). W razie odstąpienia od umowy umowa jest uważana za niezawartą, a konsument jest zwolniony z wszelkich zobowiązań. To, co strony świadczyły, ulega zwrotowi w stanie niezmienionym, chyba że zmiana była konieczna w granicach zwykłego zarządu. Zwrot powinien nastąpić niezwłocznie, nie później niż w terminie czternastu dni. Jeżeli konsument dokonał jakichkolwiek przedpłat, należą się od nich odsetki ustawowe od daty dokonania przedpłaty.

Konsument, który zakupił towar lub usługę od akwizytora może więc z nich zrezygnować, w ciągu dziesięciu dni od podpisania umowy. Dla tego uprawnienia duże znaczenie ma jednak spełnienie przez przedsiębiorcę obowiązków informacyjnych, o których była mowa powyżej. Jeżeli bowiem konsument nie został poinformowany na piśmie o prawie odstąpienia od umowy, bieg terminu do odstąpienia od umowy nie rozpoczyna się. W takim wypadku konsument może odstąpić od umowy w terminie dziesięciu dni od uzyskania informacji o prawie odstąpienia (nie może jednak tego zrobić po upływie trzech miesięcy od wykonania umowy).

Wyłączenia stosowania przepisów o akwizycji

 Przepisów o umowach zawieranych z konsumentami poza lokalem przedsiębiorstwa nie stosuje się do umów:

1. o charakterze ciągłym lub okresowym, zawieranych na podstawie oferty sprzedaży lub przez odwołanie się do ogłoszeń, reklam, cenników i innych informacji skierowanych do ogółu albo do poszczególnych osób, jeżeli konsument mógł uprzednio zapoznać się z treścią otrzymanej oferty lub informacji pod nieobecność drugiej strony umowy, a zarazem w tej ofercie lub informacji, jak i w umowie zastrzeżono prawo konsumenta do odstąpienia od umowy w terminie dziesięciu dni od dnia jej zawarcia;
2. sprzedaży artykułów spożywczych dostarczanych okresowo przez sprzedawcę do miejsca zamieszkania konsumenta;
3. powszechnie zawieranych w drobnych, bieżących sprawach życia codziennego, o wartości przedmiotu umowy do równowartości 10 euro;
4. o prace budowlane;
5. dotyczących nieruchomości, z wyłączeniem usług remontowych;
6. ubezpieczenia, w tym o członkostwo w otwartych funduszach emerytalnych, oraz reasekuracji;
7. dotyczących papierów wartościowych oraz jednostek uczestnictwa w funduszach powierniczych i inwestycyjnych (usługi inwestycyjne).

______________________________

¹ Ustawa z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz. U. z 2012 r. poz. 1225)

² Art. 22¹ ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r. poz. 121)