Wypowiedzenie umowy zlecenia a wypłata wynagrodzenia

Czy umowę zlecenia można wypowiedzieć w każdym momencie?

Zgodnie z art. 746 Kodeksu cywilnego zarówno dający zlecenie, jak i przyjmujący zlecenie mogą wypowiedzieć je w każdym czasie. Dotyczy to także umów zawartych na czas oznaczony, ponieważ przy zleceniu ustawodawca uznał za szczególnie istotne wzajemne zaufanie stron.

Nie oznacza to jednak, że wypowiedzenie jest całkowicie obojętne finansowo. Jeżeli zlecenie było odpłatne, zleceniodawca powinien rozliczyć czynności wykonane do dnia rozwiązania umowy. Może również ponosić odpowiedzialność odszkodowawczą, jeżeli wypowiedział umowę bez ważnego powodu i wyrządził tym zleceniobiorcy szkodę.

Strony mogą w umowie przewidzieć okres wypowiedzenia, sposób rozliczenia, obowiązek zdania dokumentów albo zasady potwierdzania godzin. Nie mogą natomiast z góry wyłączyć prawa do wypowiedzenia z ważnych powodów. Jeżeli problem dotyczy choroby lub zwolnienia lekarskiego, praktyczne znaczenie może mieć także wypowiedzenie umowy zlecenia podczas L4.

Co musi zapłacić zleceniodawca po wypowiedzeniu umowy?

Jeżeli umowę wypowiada zleceniodawca, powinien zwrócić zleceniobiorcy wydatki poniesione w celu należytego wykonania zlecenia. W praktyce mogą to być na przykład koszty materiałów, przejazdów, opłat lub innych wydatków uzgodnionych albo obiektywnie potrzebnych do wykonania zlecenia.

Przy zleceniu odpłatnym zleceniodawca powinien również wypłacić część wynagrodzenia odpowiadającą dotychczasowym czynnościom. Oznacza to, że nie może odmówić zapłaty tylko dlatego, że 2 stycznia wypowiedział umowę, jeżeli w grudniu zleceniobiorca rzeczywiście wykonywał zlecenie. Rozliczenie powinno wynikać z umowy, rachunku, ewidencji godzin, raportów wykonanych czynności albo innych dowodów potwierdzających zakres pracy.

Jeżeli w umowie ustalono miesięczne wynagrodzenie, należy ocenić, czy było ono należne za gotowość, za określone czynności, za efekt, czy za liczbę godzin. Jeżeli umowa przewidywała zapłatę po zakończeniu całości zlecenia, trzeba sprawdzić, czy po wypowiedzeniu da się ustalić część wynagrodzenia za czynności już wykonane. Szerzej o rozliczeniu sytuacji, w której zleceniodawca przestaje zapewniać pracę, piszemy przy omawianiu sprawy o rozwiązaniu zlecenia.

Czy zleceniodawca może wstrzymać wypłatę za grudzień?

Samo wypowiedzenie umowy na początku stycznia nie daje podstawy do zatrzymania całego wynagrodzenia za grudzień. Jeżeli zleceniobiorca wykonywał w grudniu czynności objęte umową, powinien otrzymać wynagrodzenie odpowiadające tym czynnościom. Zleceniodawca może kwestionować wysokość zapłaty, jeżeli twierdzi, że praca nie została wykonana, wykonano ją tylko częściowo albo strony uzgodniły inny sposób rozliczenia. Musi jednak mieć ku temu konkretne podstawy.

Jeżeli wynagrodzenie nie zostało ustalone wprost, zastosowanie ma art. 735 Kodeksu cywilnego. Zlecenie co do zasady jest odpłatne, jeżeli z umowy albo okoliczności nie wynika, że miało być nieodpłatne. Gdy nie ma taryfy i strony nie ustaliły wysokości zapłaty, należy się wynagrodzenie odpowiadające wykonanej pracy.

Trzeba też pamiętać o przepisach o minimalnej stawce godzinowej. W przypadku objętych nimi umów zlecenia i umów o świadczenie usług stawka za godzinę nie może być niższa niż ustawowe minimum. Od 1 stycznia 2026 r. jest to 31,40 zł brutto. Jeżeli umowa trwa dłużej niż miesiąc, wynagrodzenie wynikające z minimalnej stawki godzinowej powinno być wypłacane co najmniej raz w miesiącu.

Minimalna stawka godzinowa i potwierdzanie liczby godzin

Przy wielu umowach zlecenia oraz umowach o świadczenie usług stosuje się przepisy ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę. Wynagrodzenie powinno być ustalone tak, aby za każdą godzinę wykonania zlecenia lub świadczenia usług zleceniobiorca otrzymał co najmniej minimalną stawkę godzinową.

Strony powinny określić w umowie sposób potwierdzania liczby godzin wykonania zlecenia. Jeżeli tego nie zrobiły, zleceniobiorca może przed terminem wypłaty przedłożyć informację o liczbie przepracowanych godzin w formie pisemnej, elektronicznej lub dokumentowej. Dokumenty dotyczące sposobu potwierdzania godzin i liczby godzin powinny być przechowywane przez 3 lata od dnia, w którym wynagrodzenie stało się wymagalne.

Nie wszystkie zlecenia podlegają minimalnej stawce godzinowej. Ważny wyjątek dotyczy między innymi sytuacji, w której o miejscu i czasie wykonania zlecenia decyduje zleceniobiorca i przysługuje mu wyłącznie wynagrodzenie prowizyjne. Dlatego przy sporze o zapłatę zawsze trzeba sprawdzić konkretną treść umowy oraz rzeczywisty sposób jej wykonywania.

Jak dochodzić zaległego wynagrodzenia ze zlecenia?

W pierwszej kolejności warto przygotować dokumenty: umowę, aneksy, rachunki, potwierdzenie wykonanych czynności, ewidencję godzin, wiadomości e-mail, SMS-y, komunikatory, harmonogramy, potwierdzenia odbioru prac i dane osób, które mogą potwierdzić wykonanie zlecenia. Im dokładniej można wykazać zakres czynności, tym łatwiej obronić wysokość roszczenia.

Następnie warto wysłać do zleceniodawcy pisemne wezwanie do zapłaty z krótkim opisem podstawy roszczenia, kwotą, numerem rachunku bankowego i terminem płatności. W wezwaniu można żądać także odsetek ustawowych za opóźnienie, jeżeli wynagrodzenie jest już wymagalne.

Jeżeli wezwanie nie przyniesie skutku, pozostaje dochodzenie zapłaty przed sądem cywilnym. W sprawach dotyczących minimalnej stawki godzinowej możliwe jest także zawiadomienie Państwowej Inspekcji Pracy, ponieważ zaniżenie wynagrodzenia za godzinę wykonania zlecenia może wiązać się z odpowiedzialnością wykroczeniową przedsiębiorcy albo osoby działającej w jego imieniu.

Terminy i przedawnienie roszczeń

Roszczenia ze zlecenia trzeba dochodzić bez zwłoki. W wielu typowych przypadkach art. 751 Kodeksu cywilnego przewiduje dwuletni termin przedawnienia roszczeń o wynagrodzenie za spełnione czynności i o zwrot wydatków, jeżeli przysługują osobom, które stale albo w zakresie działalności przedsiębiorstwa trudnią się czynnościami danego rodzaju. W innych sytuacjach trzeba ocenić termin przedawnienia według ogólnych zasad.

Przedawnienie nie oznacza automatycznego wygaśnięcia długu, ale może pozwolić dłużnikowi skutecznie uchylić się od zapłaty. Dlatego przy zaległym wynagrodzeniu nie warto odkładać sprawy, zwłaszcza gdy zleceniodawca odmawia rozliczenia albo unika kontaktu.

FAQ

Czy zleceniodawca może wypowiedzieć umowę zlecenia bez podania przyczyny?

Tak, co do zasady może wypowiedzieć zlecenie w każdym czasie. Brak ważnego powodu może jednak mieć znaczenie finansowe, ponieważ przy odpłatnym zleceniu zleceniodawca może odpowiadać za szkodę wyrządzoną wypowiedzeniem.

Czy po wypowiedzeniu należy się wynagrodzenie za poprzedni miesiąc?

Tak, jeżeli w poprzednim miesiącu zleceniobiorca wykonał czynności objęte umową. Wypowiedzenie umowy w styczniu nie pozwala zleceniodawcy automatycznie zatrzymać zapłaty za pracę wykonaną w grudniu.

Co zrobić, gdy zleceniodawca nie chce wypłacić pieniędzy?

Najpierw należy zebrać dowody wykonania zlecenia i wysłać pisemne wezwanie do zapłaty. Jeżeli to nie pomoże, można dochodzić roszczenia przed sądem cywilnym, a przy naruszeniu minimalnej stawki godzinowej rozważyć zawiadomienie Państwowej Inspekcji Pracy.

Czy każda umowa zlecenia musi być rozliczana według minimalnej stawki godzinowej?

Nie każda. Minimalna stawka godzinowa dotyczy określonych umów zlecenia i usług, ale ustawa przewiduje wyjątki, na przykład przy niektórych umowach prowizyjnych, gdy zleceniobiorca sam decyduje o miejscu i czasie wykonania zlecenia.

Czy zlecenie może w rzeczywistości być stosunkiem pracy?

Tak, jeżeli wykonywanie zlecenia ma cechy pracy podporządkowanej, w określonym miejscu i czasie, pod kierownictwem drugiej strony. Wtedy można rozważać ustalenie istnienia stosunku pracy, ale wymaga to analizy konkretnego stanu faktycznego.

Źródła i podstawy prawne

• Art. 734, art. 735, art. 744, art. 746, art. 750 i art. 751 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, tekst w systemie ELI: Kodeks cywilny.
• Art. 8a-8f ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, tekst jednolity w systemie ELI: ustawa o minimalnym wynagrodzeniu za pracę.
• Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 września 2025 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2026 r.: minimalna stawka godzinowa w 2026 r..