Mamy 11 498 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Wprowadzenie pracy zmianowej do istniejącej umowy

Autor: Marta Handzlik-Rosuł • Opublikowane: 29.12.2015

Mam umowę o pracę na cały etat. W umowie nie ma informacji, w jakich godzinach mam pracować, ale dotychczas pracowałem od 9 do 17. Pracodawca ma zamiar wprowadzić system zmianowy 24/7 (obejmujący weekendy). Czy mam to traktować jak polecenie służbowe, czy mogę się nie zgodzić? Czy przy takiej zmianie dostanę np. aneks do umowy?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Praca zmianowa jest jedną z bardziej efektywnych form organizacji czasu pracy, która może być wykorzystywana praktycznie w każdym zakładzie pracy w połączeniu z różnymi systemami czasu pracy oraz z pracą w niedziele i święta.

 

Praca zmianowa została zdefiniowana jako wykonywanie pracy według ustalonego rozkładu czasu pracy przewidującego zmianę pory wykonywania pracy przez poszczególnych pracowników po upływie określonej liczby godzin, dni lub tygodni, które jest dozwolone w każdym systemie czasu pracy (art. 128 § 2 pkt 1 i art. 146 Kodeksu pracy – w skrócie K.p.).

 

Praca zmianowa może być wprowadzona w zakładzie pracy na takich samych zasadach jak systemy czasu pracy, w których występuje. Wymaga się także, aby ten rodzaj pracy został rozplanowany z góry w rozkładzie czasu pracy. Zarówno systemy, jak i rozkłady czasu pracy ustala się w układzie zbiorowym pracy lub w regulaminie pracy albo w obwieszczeniu, jeżeli pracodawca nie jest objęty układem zbiorowym pracy lub nie jest zobowiązany do ustalenia regulaminu pracy (art. 150 § 1 K.p.). Zastosowanie systemów skróconego tygodnia pracy oraz pracy weekendowej następuje na podstawie umowy o pracę (art. 150 § 3 K.p.).

 

Warunkiem wprowadzenia pracy zmianowej jest także wykonywanie jej co najmniej przez 2 pracowników. Systemu tego nie wprowadza się dla jednej osoby, o czym świadczy użycie liczby mnogiej w art. 128 § 2 pkt 1 K.p.

 

Wątpliwości budzi pominięcie przez ustawodawcę wymogu, aby praca zmianowa wiązała się z koniecznością zastępowania pracowników na ich stanowiskach w celu zapewnienia ciągłości obsługi danego stanowiska. Brak tego elementu powoduje niedostosowanie polskiego przepisu do dyrektywy 2003/88/WE. Przez pracę zmianową należy rozumieć „każdą formę organizacji pracy w systemie zmianowym, zgodnie z którą pracownicy zmieniają się na tych samych stanowiskach pracy według określonego harmonogramu, łącznie z systemem następowania po sobie, który może mieć charakter nieprzerwany lub przerywany oraz pociąga za sobą konieczność wykonywania pracy przez pracownika o różnych porach w ciągu określonych dni lub tygodni” (art. 2 pkt 5 dyrektywy).

 

Pracownikom pracującym w ramach pracy zmianowej zapewnia się minimalne okresy odpoczynku. W każdej dobie jest to co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku. Odpoczynek tygodniowy został skrócony w porównaniu do podstawowego okresu, który powinien trwać nieprzerwanie przez 35 godzin i obejmować co najmniej 11 godzin dobowego odpoczynku. W przypadku zmiany pory wykonywania pracy przez pracownika, w związku z jego przejściem na inną zmianę, zgodnie z ustalonym rozkładem czasu pracy, tygodniowy nieprzerwany odpoczynek może obejmować mniejszą liczbę godzin, jednak nie może być krótszy niż 24 godziny (art. 133 § 2 K.p.). Skrócenie tygodniowego okresu odpoczynku może się wiązać z koniecznością przesunięcia momentu rozpoczęcia zmiany przez pracowników po przepracowaniu wyznaczonego okresu, a tym samym ze skróceniem czasu na wypoczynek.

 

Co do zasady odpoczynek powinien przypadać w niedzielę. Jeśli jednak praca zmianowa jest połączona z pracą w niedziele i święta, odpoczynek może przypadać w innym dniu niż niedziela. Zastrzec przy tym należy, że pracownik pracujący w niedziele, powinien korzystać z niedzieli wolnej od pracy co najmniej raz na 4 tygodnie.

 

Pracodawca, w myśl art. 150 § 1 K.p., ustala systemy i rozkłady czasu pracy oraz przyjęte okresy rozliczeniowe czasu pracy w:

 

  • układzie zbiorowym pracy lub
  • regulaminie pracy albo
  • obwieszczeniu o czasie pracy (jeżeli pracodawca nie jest objęty układem zbiorowym pracy ani nie jest obowiązany do ustalenia regulaminu pracy).

 

W ten sam sposób wprowadza się zmianę systemu lub rozkładu czasu pracy. Warunkiem zastosowania zmianowej organizacji czasu pracy jest więc uprzednie wprowadzenie postanowienia o pracy na zmiany do jednego z wymienionych aktów zakładowych. Jeżeli chodzi o wprowadzenie systemów i rozkładów czasu pracy w zakładzie na mocy obwieszczenia, to jego postanowienia wchodzą w życie po upływie 2 tygodni od dnia podania ich do wiadomości pracowników, w sposób przyjęty u danego pracodawcy.

 

Aby zmienić pracownikowi rozkład czasu pracy, najpierw trzeba ustalić, na jakiej podstawie on pracuje. Przy założeniu, że Pana firma posiada regulamin pracy lub układ zbiorowy i że rozkład Pana czasu pracy nie został określony w umowie o pracę, pracodawca może zmienić go bez wypowiedzenia warunków pracy w trybie przewidzianym dla zmiany regulaminu pracy albo układu zbiorowego.

 

Jeżeli natomiast rozkład czasu pracy został ustalony w umowie o pracę, należy zmienić w tym zakresie umowę. Można to zrobić za porozumieniem stron. W przypadku gdy pracownik nie wyrazi zgody na zmianę rozkładu czasu pracy za porozumieniem stron, trzeba mu złożyć wypowiedzenie zmieniające (art. 42 § 1–3 K.p.). Jeśli pracownik zgodzi się na nowy rozkład czasu pracy, to po okresie wypowiedzenia będzie mógł pracować na zmiany. Gdy natomiast odrzuci zaproponowaną zmianę, umowa o pracę rozwiąże się po okresie wypowiedzenia.

 

Konieczność zmiany rozkładu czasu pracy jedynie za zgodą pracownika dotyczy wyłącznie tych rozkładów, które zostały z nim ustalone. Potwierdził to Sąd Najwyższy w wyroku z 2 kwietnia 1998 r. (sygn. akt I PKN 559/97, OSNP 1999/6/205), w którym stwierdził, że „istotna zmiana rozkładu czasu pracy, uzgodnionego przez pracodawcę z pracownikiem, wymaga wypowiedzenia warunków pracy lub porozumienia stron”.

 

Podsumowując – jeśli dotychczasowy rozkład czasu pracy wynika z regulaminu (układu zbiorowego), to pracodawca może dokonać zmiany bez Pana zgody i nie ma Pan prawa odmówić. Jeśli natomiast dotychczasowy rozkład wynika z umowy o pracę, to w przypadku Pana niezgadzania się, otrzyma Pan wypowiedzenie zmieniające, którego nieprzyjęcie skutkować będzie rozwiązaniem umowy o pracę.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 4 + 1 =

»Podobne materiały

Przejęcie pracowników a dzierżawa zakładu

Wydzierżawiłem zakład produkcyjny. Dzierżawca wraz z zakładem przejął 10 pracowników. Obecnie kończy się umowa i twierdzi on, że to ja z powrotem przejmę pracowników. Czy dzierżawca ma rację?

 

Ochrona przed emeryturą po przejęciu zakładu przez nowego pracodawcę

Od wielu lat pracuję w tym samym zakładzie. Niedawno nabyłam prawo do ochrony przedemerytalnej. Za miesiąc część mojej firmy zostanie przejęta przez nowego pracodawcę. Czy będzie mi on mógł zmienić warunki płacy i pracy, skoro firma jest w dobrej sytuacji finansowej?

 

Zatwierdzenie regulaminu pracy

Czy regulamin pracy opracowany w 2011 r. może być zatwierdzony tylko przez zarząd spółki? Czy musi zostać zatwierdzony również przez zgromadzenie wspólników? Spółka zatrudnia 12 pracowników i od 2002 r. nie funkcjonuje rada nadzorcza (tj. od spisania nowej umowy spółki).  

 

Zmiana układu zbiorowego pracy

Rozwiązałam stosunek pracy za porozumieniem stron i przeszłam na rentę. W zakładzie pracy obowiązywał układ zbiorowy pracy, na mocy którego przysługiwała mi odprawa rentowa w wysokości 500% wynagrodzenia oprócz odprawy emerytalno-rentowej z K.p. Otrzymałam jednak tylko odprawę z K.p. Na moje pytanie

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »