Stawka za prąd w garażu podziemnym a w mieszkaniu

Od czego naprawdę zależy stawka za prąd w garażu

Nie można przyjąć z góry, że opłata za energię elektryczną w garażu podziemnym musi być identyczna jak w lokalu mieszkalnym. O tym, czy rozliczenie jest prawidłowe, decyduje przede wszystkim: kto zawarł umowę z przedsiębiorstwem energetycznym, jaka grupa taryfowa została przypisana do punktu poboru energii, do jakiego celu energia jest zużywana oraz czy garaż jest rozliczany bezpośrednio przez sprzedawcę energii, czy pośrednio przez spółdzielnię.

Podstawą stosowania taryf są przepisy ustawy z 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne oraz wydanego na jej podstawie rozporządzenia taryfowego. Zgodnie z art. 45 ust. 1 ustawy – Prawo energetyczne taryfy ustala się dla paliw gazowych, energii elektrycznej lub ciepła w sposób zapewniający pokrycie uzasadnionych kosztów działalności przedsiębiorstw energetycznych. Z kolei art. 45a ust. 1 tej ustawy przewiduje, że rozliczeń z odbiorcami dokonuje się na podstawie cen i stawek opłat określonych w taryfach albo w umowach.

Jeżeli więc garaż nie ma własnej indywidualnej umowy sprzedaży lub umowy kompleksowej, a energia jest pobierana przez instalację wspólną budynku, to właściciel miejsca postojowego najczęściej nie jest bezpośrednim odbiorcą wobec sprzedawcy energii. W takiej sytuacji trzeba badać nie tyle samą taryfę przedsiębiorstwa energetycznego, ile zasady rozliczania przyjęte przez spółdzielnię lub zarządcę.

Czy garaż podziemny jest lokalem użytkowym

W praktyce garaż wielostanowiskowy bardzo często jest kwalifikowany jako lokal niemieszkalny. Pomocniczo można odwołać się do § 3 pkt 14 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zgodnie z którym lokal użytkowy to jedno pomieszczenie albo zespół pomieszczeń wydzielonych stałymi przegrodami budowlanymi, niebędących mieszkaniem, pomieszczeniem technicznym ani pomieszczeniem gospodarczym.

To jednak nie przesądza jeszcze o taryfie energii. Status garażu jako lokalu niemieszkalnego może mieć znaczenie dla podatku VAT, zasad zarządu nieruchomością albo sposobu ujmowania kosztów, ale sam w sobie nie oznacza automatycznie taryfy „firmowej”.

Czy sprzedawca energii może zastosować taryfę inną niż dla mieszkania

Tak, ale tylko wtedy, gdy wynika to z cech konkretnego punktu poboru i warunków umowy. Zgodnie z § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z 29 listopada 2022 r. w sprawie szczegółowych zasad kształtowania i kalkulacji taryf oraz rozliczeń w obrocie energią elektryczną grupa taryfowa to grupa odbiorców, dla której stosuje się jeden zestaw cen lub stawek opłat i warunków ich stosowania.

W praktyce taryfy z grupy G są przeznaczone zasadniczo dla odbiorców zużywających energię na potrzeby gospodarstw domowych. Jeżeli garaż służy wyłącznie celom prywatnym właścicieli mieszkań lub miejsc postojowych, nie jest wykorzystywany do działalności gospodarczej i ma odrębny punkt poboru odpowiadający charakterowi takiego zużycia, istnieją argumenty za stosowaniem grupy G. Nie jest jednak tak, że każdy garaż z mocy samego prawa musi być rozliczany w taryfie G.

Decydujące znaczenie ma treść umowy zawartej z przedsiębiorstwem energetycznym, kwalifikacja odbiorcy przez sprzedawcę lub operatora systemu dystrybucyjnego oraz faktyczny sposób wykorzystania energii. Jeżeli zatem umowa została zawarta dla części wspólnych, instalacji administracyjnej albo dla lokalu niemieszkalnego o innym profilu zużycia, stawki mogą odbiegać od tych, które obowiązują dla mieszkań.

Najczęstsza przyczyna wyższej opłaty: nie taryfa, lecz sposób podziału kosztów

W opisanej sytuacji bardziej prawdopodobne jest to, że różnica nie wynika bezpośrednio z ceny energii u sprzedawcy, lecz z wewnętrznego rozliczenia kosztów przez spółdzielnię. Jeżeli garaż jest zasilany z tzw. licznika administracyjnego albo z instalacji wspólnej, spółdzielnia może doliczać nie tylko sam koszt energii czynnej, lecz także opłaty dystrybucyjne, koszty oświetlenia, wentylacji, bram, konserwacji instalacji, strat technicznych lub innych elementów eksploatacyjnych.

Takie rozliczenie nie może być jednak dowolne. W spółdzielni mieszkaniowej obowiązuje zasada, że członkowie i właściciele ponoszą koszty związane z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w częściach przypadających na ich lokale. Wynika to z art. 4 ust. 1, ust. 2 i ust. 4 ustawy z 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych. Jeżeli więc opłata za „energię wspólną” garażu jest istotnie wyższa niż w mieszkaniach, spółdzielnia powinna być w stanie wykazać, z czego wynika taka różnica.

Warto też pamiętać, że właściciel lokalu ma obowiązek uczestniczyć w kosztach zarządu związanych z utrzymaniem nieruchomości wspólnej proporcjonalnie do swojego udziału, co wynika z art. 12 ust. 2 ustawy z 24 czerwca 1994 r. o własności lokali. Natomiast zgodnie z art. 13 ust. 1 tej ustawy właściciel ponosi wydatki związane z utrzymaniem swojego lokalu. Granica między kosztem utrzymania odrębnego lokalu garażowego a kosztem części wspólnej zależy więc od konkretnej struktury własności i sposobu zasilania instalacji.

Jakie dokumenty trzeba sprawdzić

Aby rzetelnie ocenić, czy opłaty są naliczane prawidłowo, proszę zażądać od spółdzielni lub zarządcy:

• informacji, z jakiego punktu poboru zasilany jest garaż,
• wskazania grupy taryfowej przypisanej do tego punktu poboru,
• kopii lub wglądu do faktur za energię dotyczącą garażu albo części wspólnej,
• regulaminu rozliczania kosztów energii i eksploatacji garażu,
• uchwały organu spółdzielni albo innego aktu wewnętrznego, na podstawie którego ustalono stawkę za m²,
• informacji, jakie składniki obejmuje opłata poza samą energią czynną.

Prawo do kontroli dokumentów trzeba oceniać zależnie od statusu prawnego osoby pytającej: członka spółdzielni, właściciela lokalu, współwłaściciela garażu albo osoby mającej jedynie prawo do miejsca postojowego. Co do zasady spółdzielnia nie może odmówić podania podstawy naliczania opłat, skoro obciąża nimi właścicieli lub użytkowników lokali.

Zobacz również:

współwłaściciel blokuje wjazd lub garaż – co możesz zrobić?

Czy sama różnica w VAT wyjaśnia wyższą stawkę

Nie. VAT może powodować różnicę w końcowej kwocie brutto, ale nie tłumaczy kilkukrotnego wzrostu opłaty za m². Jeżeli dla lokalu mieszkalnego i garażu podstawą jest ta sama energia rozliczana z tego samego źródła, sama odmienna kwalifikacja podatkowa garażu zazwyczaj nie uzasadnia tak dużej rozbieżności. To kolejny argument za sprawdzeniem, czy do stawki nie zostały doliczone inne koszty eksploatacyjne.

Czy warto dążyć do własnego opomiarowania garażu

Tak, jeżeli jest to technicznie i prawnie możliwe. Indywidualny licznik albo odrębny punkt poboru energii zwykle znacząco ogranicza spory. Wtedy właściciele garażu widzą rzeczywiste zużycie oraz wiedzą, jaka grupa taryfowa została zastosowana przez przedsiębiorstwo energetyczne.

Takie rozwiązanie wymaga jednak oceny technicznej instalacji, zasad własności i zgód wewnętrznych. Jeżeli garaż jest odrębnym lokalem, ale instalacja pozostaje wspólna dla budynku, nie zawsze da się to zrobić bez przebudowy układu pomiarowego.

Co zrobić, gdy rozliczenie budzi zastrzeżenia

Najpierw warto złożyć do spółdzielni pisemny wniosek o szczegółowe wyjaśnienie opłat i przedstawienie kalkulacji. Jeżeli odpowiedź będzie niepełna lub nielogiczna, można złożyć reklamację, a następnie – zależnie od sytuacji – kwestionować uchwałę, dochodzić zwrotu nienależnie pobranych kwot albo domagać się prawidłowego rozliczenia kosztów.

Jeżeli spór dotyczy bezpośrednio stosowania grupy taryfowej przez przedsiębiorstwo energetyczne, znaczenie może mieć art. 8 ust. 1 ustawy – Prawo energetyczne, zgodnie z którym Prezes Urzędu Regulacji Energetyki rozstrzyga spory w sprawach odmowy zawarcia umowy, nieuzasadnionego wstrzymania dostarczania paliw lub energii oraz w innych sprawach wskazanych w ustawie. Nie każdy spór ze spółdzielnią będzie jednak należał do kompetencji Prezesa URE, bo często problem dotyczy wyłącznie wewnętrznego podziału kosztów.

Wnioski praktyczne

Nie ma przepisu, który nakazywałby zawsze stosować identyczną stawkę za energię w mieszkaniu i w garażu podziemnym. Jednocześnie sam fakt, że garaż ma odrębną księgę wieczystą i jest lokalem niemieszkalnym, nie daje jeszcze podstaw do automatycznego stosowania taryfy jak dla przedsiębiorców.

W opisanym stanie faktycznym najbardziej prawdopodobne są dwa scenariusze:

Dlatego przed oceną, czy podwyżka jest legalna, trzeba ustalić źródło różnicy. Bez faktur, regulaminu i informacji o punkcie poboru nie da się tego przesądzić.

FAQ

Czy garaż podziemny zawsze musi mieć taryfę G?

Nie. Taryfa G bywa właściwa, gdy energia jest zużywana na potrzeby gospodarstwa domowego, ale ostatecznie decydują warunki umowy, punkt poboru i sposób wykorzystania energii.

Czy spółdzielnia może rozliczać prąd w garażu według stawki za m2?

Może stosować wewnętrzny sposób rozliczeń, ale musi on mieć podstawę w regulaminie, uchwale albo innych zasadach obowiązujących w danej nieruchomości oraz dawać się zweryfikować dokumentami.

Czy sama odrębna księga wieczysta garażu oznacza taryfę dla przedsiębiorców?

Nie. Odrębna księga wieczysta nie przesądza o grupie taryfowej. To kwestia relacji z przedsiębiorstwem energetycznym i faktycznego charakteru odbioru energii.

Czy właściciel może żądać od spółdzielni faktur i kalkulacji?

Tak, co najmniej w zakresie pozwalającym zweryfikować podstawę obciążenia. Zakres dostępu do dokumentów zależy od statusu prawnego właściciela i struktury zarządu, ale sama podstawa naliczenia opłat powinna być możliwa do sprawdzenia.

Do kogo skarżyć się w razie sporu?

Jeżeli problem dotyczy rozliczeń spółdzielni, najpierw składa się reklamację do spółdzielni lub zarządcy. Jeżeli spór dotyczy bezpośrednio przedsiębiorstwa energetycznego i stosowania warunków dostarczania energii, w określonych sprawach właściwy może być Prezes URE.

Zobacz również:

jak kupić nieruchomość z nieuregulowanym stanem prawnym

Źródła

• art. 4 ust. 1, ust. 2 i ust. 4 ustawy z 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych
• art. 12 ust. 2 oraz art. 13 ust. 1 ustawy z 24 czerwca 1994 r. o własności lokali
• art. 45 ust. 1, art. 45a ust. 1 oraz art. 8 ust. 1 ustawy z 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne
• § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z 29 listopada 2022 r. w sprawie szczegółowych zasad kształtowania i kalkulacji taryf oraz rozliczeń w obrocie energią elektryczną
• § 3 pkt 14 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie