Premia gwarancyjna a wymiana okien

Kiedy wymiana okien uprawnia do premii gwarancyjnej?

Zasady wypłaty premii gwarancyjnej reguluje ustawa z dnia 30 listopada 1995 r. o pomocy państwa w spłacie niektórych kredytów mieszkaniowych, udzielaniu premii gwarancyjnych oraz refundacji bankom wypłaconych premii gwarancyjnych. Zgodnie z art. 3 ust. 1 tej ustawy premia dotyczy książeczek mieszkaniowych wystawionych do dnia 23 października 1990 r.

Jedną z czynności uprawniających do premii jest remont polegający na wymianie okien, instalacji gazowej albo instalacji elektrycznej w lokalu mieszkalnym lub domu jednorodzinnym. Wynika to z art. 3 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 30 listopada 1995 r. Warunkiem jest to, aby właściciel książeczki miał do remontowanego lokalu albo domu odpowiedni tytuł prawny, np. prawo własności, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu albo inne spółdzielcze prawo do lokalu przewidziane w tym przepisie.

W opisanej sytuacji spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu co do zasady spełnia warunek tytułu prawnego. Nie wystarczy jednak samo posiadanie książeczki i faktury. Trzeba jeszcze zachować terminy przewidziane w ustawie oraz złożyć wniosek w banku obsługującym książeczki mieszkaniowe.

Jakie dokumenty trzeba złożyć w PKO BP?

Wniosek o likwidację książeczki mieszkaniowej i wypłatę premii gwarancyjnej składa się w PKO BP. Bank bada, czy czynność wskazana przez właściciela książeczki rzeczywiście mieści się w katalogu z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 1995 r. oraz czy została prawidłowo udokumentowana.

Termin na złożenie wniosku o premię

Termin jest często najważniejszym elementem całej sprawy. Zgodnie z art. 3d ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 1995 r. wniosek o likwidację książeczki i wypłatę premii składa się w terminie 90 dni od dnia dokonania czynności uprawniającej do wypłaty premii. Jeżeli czynność została dokonana przed dniem, od którego właściciel książeczki uzyskał uprawnienie do premii według harmonogramu, zastosowanie miał art. 3d ust. 3 tej ustawy, czyli termin 6 miesięcy liczony od dnia powstania uprawnienia.

Dla książeczki mieszkaniowej wystawionej w 1973 r. uprawnienie do premii według dawnych harmonogramów powstało od 1 stycznia 2011 r. Jeżeli wymiana okien została wykonana w grudniu 2010 r., wniosek należało złożyć najpóźniej do 30 czerwca 2011 r. Po tym terminie bank miał podstawę do odmowy wypłaty premii z powodu przekroczenia terminu ustawowego.

Czy premia zależy od kwoty faktury za wymianę okien?

Premia gwarancyjna nie jest zwykłym zwrotem kosztów remontu. Jej wysokość oblicza bank według mechanizmu ustawowego przewidzianego w ustawie z dnia 30 listopada 1995 r., na podstawie danych z książeczki mieszkaniowej i zasad waloryzacji. Faktura za wymianę okien ma przede wszystkim wykazać, że właściciel książeczki dokonał czynności uprawniającej z art. 3 ust. 1 pkt 11 tej ustawy.

W przypadku wymiany okien ustawa nie wskazuje, że sama wartość faktury jest wzorem obliczenia premii albo że automatycznie ogranicza premię do ceny okien. Oznacza to, że jeżeli wszystkie warunki ustawowe są spełnione i wniosek został złożony w terminie, bank powinien naliczyć premię według zasad ustawowych. W praktyce bank może jednak odmówić wypłaty, jeżeli faktura nie potwierdza rzeczywistej wymiany okien, dokumenty są wystawione na niewłaściwą osobę albo wniosek został złożony po terminie.

Co w opisanym przypadku?

Jeżeli właściciel miał spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, wymienił okna w grudniu 2010 r., a książeczka została wystawiona w 1973 r., to sama wymiana okien mogła być czynnością uprawniającą do premii. Kluczowe było jednak złożenie wniosku w terminie 6 miesięcy od dnia nabycia uprawnienia, czyli od 1 stycznia 2011 r. do 30 czerwca 2011 r.

Jeżeli wniosek został złożony w tym terminie i dokumenty były prawidłowe, sam fakt, że kwota premii była wyższa niż koszt wskazany na fakturze, nie powinien automatycznie pozbawiać prawa do premii naliczonej przez bank. Jeżeli natomiast wniosek nie został złożony do 30 czerwca 2011 r., obecnie nie można bezpiecznie opierać wypłaty premii na tej samej wymianie okien z grudnia 2010 r.

FAQ

Czy do premii wystarczy wymiana jednego okna?

Przepis art. 3 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 30 listopada 1995 r. mówi o remoncie polegającym na wymianie okien. W praktyce bank ocenia dokumenty i zakres wykonanej pracy. Im bardziej jednoznacznie faktura potwierdza rzeczywistą wymianę okien w lokalu właściciela książeczki, tym mniejsze ryzyko sporu.

Czy faktura może być wystawiona na małżonka?

W praktyce banki akceptują dokumenty wystawione na właściciela książeczki albo jego małżonka, zwłaszcza gdy remont dotyczy wspólnego lokalu. Przy nietypowej sytuacji rodzinnej, rozdzielności majątkowej albo lokalu należącym tylko do jednego z małżonków warto wcześniej potwierdzić wymagania w PKO BP.

Czy po przekroczeniu terminu traci się całą książeczkę?

Przekroczenie terminu może pozbawić prawa do wypłaty premii z konkretnej czynności, np. dawnej wymiany okien. Nie zawsze oznacza to, że książeczka nie może zostać wykorzystana przy innej czynności uprawniającej. Trzeba jednak sprawdzić aktualny status książeczki, jej rejestrację oraz planowaną podstawę wypłaty.

Czy premia zawsze zostanie wypłacona w kwocie podanej wcześniej przez bank?

Nie zawsze. Wcześniejsza informacja o wysokości premii ma zwykle charakter orientacyjny. Ostateczna wypłata zależy od spełnienia warunków ustawowych, terminowego wniosku, prawidłowych dokumentów oraz naliczenia dokonanego przez bank na dzień likwidacji książeczki.

Czy trzeba najpierw zarejestrować książeczkę mieszkaniową?

Tak, obecnie należy ustalić, czy książeczka została zarejestrowana w PKO BP. Obowiązek i skutki rejestracji wynikają z art. 3e ustawy z dnia 30 listopada 1995 r. oraz przepisów przejściowych ustawy nowelizującej z dnia 10 grudnia 2020 r. Jeżeli książeczka nie była rejestrowana, termin złożenia wniosku może zależeć od daty rejestracji.

Źródła

• Art. 3 ust. 1, w tym art. 3 ust. 1 pkt 11, art. 3d ust. 1 i ust. 3 oraz art. 3e ustawy z dnia 30 listopada 1995 r. o pomocy państwa w spłacie niektórych kredytów mieszkaniowych, udzielaniu premii gwarancyjnych oraz refundacji bankom wypłaconych premii gwarancyjnych.
• Ustawa z dnia 10 grudnia 2020 r. o zmianie niektórych ustaw wspierających rozwój mieszkalnictwa, w zakresie przepisów dotyczących rejestracji książeczek mieszkaniowych i zasad przejściowych.