Emerytura z Austrii a podatek w Polsce• Stan prawny na: 2026-06-10 |
|
Jeżeli mieszkasz w Polsce i otrzymujesz emeryturę z Austrii z tytułu pracy najemnej lub z austriackiego systemu ubezpieczeń, co do zasady podatek powinien być rozliczany w Polsce. Wynika to z polsko-austriackiej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. W artykule wyjaśniamy, kiedy polski bank słusznie pobiera zaliczki na PIT, kiedy Austria nie powinna pobierać podatku oraz co zrobić, gdy świadczenie jest faktycznie opodatkowane w obu państwach. |
Fot. Fotolia |
|
Najważniejsze:
Opodatkowanie emerytury z Austrii przez polskiego rezydenta podatkowegoPodstawowe znaczenie ma miejsce zamieszkania dla celów podatkowych. Osoba fizyczna mająca miejsce zamieszkania w Polsce podlega w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, czyli co do zasady rozlicza w Polsce całość swoich dochodów, bez względu na to, z jakiego państwa pochodzą. Za osobę mającą miejsce zamieszkania w Polsce uważa się osobę, która posiada w Polsce centrum interesów osobistych lub gospodarczych, czyli ośrodek interesów życiowych, albo przebywa w Polsce dłużej niż 183 dni w roku podatkowym. W praktyce decydują więc nie tylko meldunek lub obywatelstwo, lecz także faktyczne miejsce życia, rodzina, majątek, stałe mieszkanie i źródła utrzymania. Polskie przepisy stosuje się jednak z uwzględnieniem umów międzynarodowych. Dla emerytury wypłacanej z Austrii kluczowa jest umowa między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Austrii w sprawie unikania podwójnego opodatkowania. Zgodnie z art. 18 ust. 1 tej umowy emerytury, podobne płatności i renty otrzymywane przez osobę mającą miejsce zamieszkania w jednym państwie z drugiego państwa podlegają opodatkowaniu tylko w państwie miejsca zamieszkania odbiorcy. Dla porównania inne reguły umowne mogą dotyczyć świadczeń z innych państw; osobno opisujemy opodatkowanie emerytury ze Szwajcarii w Polsce. Oznacza to, że jeżeli emeryt mieszka w Polsce i otrzymuje typową emeryturę z Austrii, np. z tytułu wcześniejszej pracy najemnej w Austrii, świadczenie powinno być opodatkowane wyłącznie w Polsce. W takim przypadku pobieranie zaliczek na PIT przez polski bank jest co do zasady prawidłowe, natomiast pobieranie podatku dochodowego przez Austrię wymaga wyjaśnienia. Masz problem prawny podobny do opisanego w artykule? Opisz swoją sprawę prawnikowi ›Wycena zwykle w ciągu 1 godziny • Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje Emerytura prywatna, emerytura z systemu ubezpieczeń i emerytura za służbę publicznąNajczęściej art. 18 umowy polsko-austriackiej obejmuje emerytury wypłacane z powszechnego systemu ubezpieczeń emerytalnych albo z tytułu pracy w prywatnej firmie. Do takich świadczeń w praktyce zalicza się typową emeryturę wypłacaną przez austriacką instytucję ubezpieczeń emerytalnych, jeżeli wynika ona z pracy wykonywanej w Austrii. Trzeba jednak sprawdzić, czy świadczenie nie ma charakteru emerytury za pracę lub służbę na rzecz państwa, jednostki terytorialnej albo organu lokalnego. Takie emerytury są uregulowane w art. 19 umowy. Co do zasady emerytura wypłacana przez państwo lub z funduszy utworzonych przez państwo za usługi świadczone na rzecz tego państwa może podlegać opodatkowaniu według szczególnych reguł. Jeżeli jednak osoba ma miejsce zamieszkania w Polsce i jest obywatelem Polski, umowa może przenosić opodatkowanie takiej emerytury do Polski. Dlatego przed przyjęciem, że Austria pobiera podatek bez podstawy, należy ustalić: kto wypłaca emeryturę, z jakiego tytułu powstało prawo do świadczenia, czy była to praca w sektorze prywatnym, czy służba publiczna, a także gdzie dana osoba ma rezydencję podatkową. Zobacz również:
Wpłata emerytury na konto w Polsce i obowiązki bankuJeżeli emerytura z Austrii wpływa na konto w polskim banku, bank może działać jako płatnik podatku. Wynika to z art. 35 ustawy o PIT, zgodnie z którym osoby prawne i ich jednostki organizacyjne dokonujące wypłaty emerytur i rent z zagranicy są obowiązane do poboru miesięcznych zaliczek od wypłacanych świadczeń. Bank powinien przy tym stosować właściwą umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania. Jeżeli z umowy wynika, że emerytura z Austrii jest opodatkowana tylko w Polsce, bank pobiera polską zaliczkę według zasad przewidzianych dla dochodów opodatkowanych skalą podatkową. Obecnie przy skali podatkowej stosuje się stawkę 12% do podstawy mieszczącej się w pierwszym progu oraz 32% od nadwyżki ponad drugi próg, z uwzględnieniem kwoty wolnej i zasad poboru zaliczek. Po zakończeniu roku podatkowego podatnik powinien rozliczyć świadczenie w zeznaniu rocznym. W praktyce przy emeryturach zagranicznych najczęściej właściwy jest PIT-36, a dane do rozliczenia wynikają z informacji otrzymanej od banku lub z dokumentów zagranicznego organu emerytalnego. To, czy potrzebny jest także załącznik PIT/ZG, zależy od konkretnego sposobu wykazania dochodu zagranicznego i ewentualnego podatku zapłaconego za granicą w danym formularzu. Czy podatek pobrany w Austrii można odliczyć w Polsce?W przypadku typowej emerytury z Austrii wypłacanej polskiemu rezydentowi podatkowemu problem polega na tym, że umowa przyznaje prawo do opodatkowania wyłącznie Polsce. Skoro dochód ma być opodatkowany tylko w Polsce, to nie stosuje się klasycznej metody unikania podwójnego opodatkowania polegającej na odliczeniu podatku zagranicznego. W pierwszej kolejności należy więc dążyć do tego, aby Austria zaprzestała poboru podatku albo zwróciła podatek pobrany niezgodnie z umową. Takie podejście potwierdzała dotychczasowa praktyka interpretacyjna organów podatkowych. Przykładowo w interpretacji Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 19 maja 2015 r., nr IPPB4/4511-253/15-4/JK2, wskazano, że osoba zamieszkała w Polsce i uzyskująca emeryturę z Austrii podlega z tytułu tej emerytury opodatkowaniu wyłącznie w Polsce. Podobne stanowisko prezentowano w interpretacji Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 15 lutego 2013 r., nr ILPB2/415-1045/12-2/AJ, oraz w interpretacji Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 5 kwietnia 2012 r., nr IBPBII/1/415-13/12/AA. Interpretacje indywidualne wydane dla innych podatników nie dają ochrony prawnej czytelnikowi, ale pokazują sposób rozumienia art. 18 umowy polsko-austriackiej. Dla konkretnej sprawy zawsze trzeba zestawić treść umowy z dokumentami potwierdzającymi rodzaj świadczenia oraz rezydencję podatkową. Ważne: Jeżeli jednocześnie polski bank pobiera zaliczki na PIT, a austriacka instytucja potrąca podatek, nie warto zakładać z góry, że oba pobory są prawidłowe. Trzeba sprawdzić dokumenty z Austrii, charakter świadczenia i podstawę potrącenia, a następnie wybrać właściwą ścieżkę: korektę w Austrii, wniosek o zwrot, postępowanie przed organem podatkowym albo procedurę wzajemnego porozumiewania się.
Co zrobić, gdy Austria pobiera podatek od emerytury?Najpierw należy ustalić, czy potrącana kwota jest rzeczywiście podatkiem dochodowym, czy inną należnością, np. składką, potrąceniem technicznym albo korektą wcześniejszych wypłat. Warto uzyskać roczne zestawienie z austriackiej instytucji wypłacającej emeryturę oraz dokument potwierdzający podstawę potrąceń. Jeżeli potrącenie jest podatkiem dochodowym, podatnik powinien przygotować dokumenty potwierdzające polską rezydencję podatkową. W praktyce istotne może być zaświadczenie o miejscu zamieszkania dla celów podatkowych w Polsce, wydawane przez polski urząd skarbowy. Taki dokument przedstawia się zagranicznej instytucji lub austriackiemu organowi podatkowemu, aby wykazać prawo do zastosowania umowy. Jeżeli podatek został już pobrany, trzeba rozważyć wniosek o jego zwrot albo korektę rozliczenia w Austrii zgodnie z procedurami austriackimi. Jeżeli działania jednego lub obu państw prowadzą do opodatkowania niezgodnego z umową, art. 26 umowy polsko-austriackiej pozwala przedstawić sprawę właściwemu organowi w ramach procedury wzajemnego porozumiewania się. Sprawa powinna zostać zgłoszona w terminie trzech lat od pierwszego urzędowego zawiadomienia o działaniu powodującym opodatkowanie niezgodne z umową. Emerytura z Austrii bez pośrednictwa polskiego bankuInaczej wygląda sytuacja, gdy emerytura nie jest wypłacana za pośrednictwem polskiego banku lub innego polskiego płatnika. Jeżeli podatnik otrzymuje emeryturę z zagranicy bez pośrednictwa płatnika, może być zobowiązany do samodzielnego wpłacania zaliczek na podatek w Polsce na podstawie art. 44 ustawy o PIT. W takiej sytuacji szczególnie ważne jest prawidłowe przeliczenie kwot otrzymanych w walucie obcej, przechowywanie dokumentów z zagranicznej instytucji oraz poprawne wykazanie świadczenia w rocznym zeznaniu. Jeżeli świadczenie wpływa raz na kilka miesięcy albo obejmuje wyrównanie za wcześniejszy okres, sposób rozliczenia może wymagać osobnej analizy. PrzykładyPoniższe przykłady pokazują, jak zasady opodatkowania emerytury z Austrii mogą działać w typowych sytuacjach. W praktyce decydują dokumenty potwierdzające rodzaj świadczenia, rezydencję podatkową i podstawę potrąceń. PRZYKŁAD 1
Pan Jan pracował przez kilkanaście lat w prywatnej firmie w Austrii, a obecnie mieszka na stałe w Polsce. Austriacka emerytura wpływa na jego rachunek w polskim banku. W tej sytuacji, przy założeniu polskiej rezydencji podatkowej i braku szczególnych okoliczności, świadczenie powinno być opodatkowane w Polsce. Bank może pobierać zaliczki na PIT, natomiast potrącanie austriackiego podatku dochodowego powinno zostać wyjaśnione z austriacką instytucją. PRZYKŁAD 2
Pani Maria otrzymuje świadczenie z Austrii, ale nie wie, czy jest to zwykła emerytura z ubezpieczenia, czy emerytura związana z pracą dla austriackiej instytucji publicznej. Zanim wystąpi o zwrot podatku z Austrii, powinna ustalić podstawę przyznania świadczenia. Jeżeli świadczenie jest emeryturą za służbę publiczną, zastosowanie mogą mieć szczególne zasady z art. 19 umowy, a nie wyłącznie ogólna reguła z art. 18. PRZYKŁAD 3
Pan Andrzej mieszka w Polsce, ale austriacka emerytura wpływa na jego rachunek za granicą, a polski bank nie uczestniczy w wypłacie. Jeżeli świadczenie zgodnie z umową powinno być opodatkowane w Polsce, Pan Andrzej nie może zakładać, że brak poboru zaliczek przez bank zwalnia go z rozliczenia. Może być zobowiązany do samodzielnego wpłacania zaliczek i wykazania dochodu w zeznaniu rocznym. FAQCzy emerytura z Austrii jest opodatkowana w Polsce?Tak, jeżeli odbiorca świadczenia ma miejsce zamieszkania dla celów podatkowych w Polsce i chodzi o typową emeryturę lub rentę objętą art. 18 umowy polsko-austriackiej. Wtedy świadczenie podlega opodatkowaniu tylko w Polsce. Czy Austria może pobierać podatek od emerytury wypłacanej do Polski?Co do zasady nie, jeżeli świadczenie jest typową emeryturą objętą art. 18 umowy i odbiorca jest polskim rezydentem podatkowym. Trzeba jednak sprawdzić, czy nie chodzi o emeryturę za służbę publiczną albo inny szczególny rodzaj świadczenia. Czy polski bank słusznie pobiera zaliczki na PIT?Najczęściej tak. Jeżeli bank wypłaca emeryturę lub rentę z zagranicy osobie mieszkającej w Polsce, może być płatnikiem zaliczek na PIT. Bank powinien jednak uwzględniać właściwą umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania. Czy podatek pobrany w Austrii można odliczyć od polskiego PIT?Nie należy tego zakładać automatycznie. Jeżeli umowa przyznaje prawo do opodatkowania wyłącznie Polsce, właściwym rozwiązaniem jest zwykle wyjaśnienie sprawy w Austrii i żądanie zaprzestania poboru albo zwrotu podatku pobranego niezgodnie z umową. Jakie dokumenty warto zgromadzić?Warto mieć decyzję lub zaświadczenie o przyznaniu emerytury, roczne zestawienie wypłat, informację o potrąceniach w Austrii, dokument z polskiego banku oraz zaświadczenie o miejscu zamieszkania dla celów podatkowych w Polsce, jeżeli jest potrzebne do zastosowania umowy. Co zrobić, gdy oba państwa pobierają podatek?Najpierw trzeba ustalić podstawę poboru podatku w Austrii i w Polsce. Następnie można wystąpić o korektę lub zwrot w Austrii, przedstawić certyfikat polskiej rezydencji albo rozważyć procedurę wzajemnego porozumiewania się z art. 26 umowy polsko-austriackiej. PodsumowanieJeżeli osoba mieszkająca w Polsce otrzymuje z Austrii typową emeryturę z tytułu pracy lub ubezpieczenia, świadczenie co do zasady powinno być opodatkowane tylko w Polsce. Dlatego pobór zaliczek przez polski bank jest zwykle zgodny z prawem. Problemem jest natomiast sytuacja, w której Austria także pobiera podatek dochodowy. W takim przypadku nie wystarczy samo wykazanie podatku austriackiego w polskim zeznaniu. Należy sprawdzić charakter emerytury, zgromadzić dokumenty i podjąć działania wobec austriackiej instytucji lub organu podatkowego. Jeżeli sprawa nie zostanie rozwiązana, możliwe jest skorzystanie z procedury wzajemnego porozumiewania się przewidzianej w umowie. Potrzebujesz pomocy w swojej sprawie? Opisz swoją sprawę prawnikowi ›Wycena zwykle w ciągu 1 godziny Źródła
Opracowanie redakcyjne na podstawie porady prawnej. Ekspert merytoryczny: Marcin Sądej Prawnik, absolwent Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, ukończone studia podyplomowe z zakresu Przeciwdziałania Przestępczości Gospodarczej i Skarbowej oraz z zakresu Rachunkowości i Rewizji Finansowej. Współpracuje z kancelariami doradców podatkowych oraz biurami... >> więcej informacji |
|
|