Zmiana imienia w dokumentach

Kiedy można zmienić imię w dokumentach?

Zmiana imienia w dokumentach jest dopuszczalna na zasadach określonych w ustawie z dnia 17 października 2008 r. o zmianie imienia i nazwiska. Zgodnie z art. 3 pkt 1 tej ustawy zmiana imienia oznacza zmianę na inne imię, zmianę pisowni imienia, zmianę kolejności imion, dodanie drugiego imienia albo zmianę dwóch imion na jedno.

Najważniejszą przesłankę określa art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 17 października 2008 r. o zmianie imienia i nazwiska: zmiany imienia lub nazwiska można dokonać wyłącznie z ważnych powodów. Przepis wskazuje przykładowo, że ważnym powodem może być zmiana:

• imienia lub nazwiska ośmieszającego albo nielicującego z godnością człowieka – art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy,
• na imię lub nazwisko używane – art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy,
• na imię lub nazwisko, które zostało bezprawnie zmienione – art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy,
• na imię lub nazwisko noszone zgodnie z przepisami prawa państwa, którego obywatelstwo również się posiada – art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy.

Jeżeli więc od lat posługujesz się jednym imieniem, a w dokumentach widnieje inne, podstawą wniosku może być art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 października 2008 r. o zmianie imienia i nazwiska. Samo niezadowolenie z imienia bywa niewystarczające, ale długotrwałe, powszechne i utrwalone używanie innego imienia może być realnym argumentem.

Zmiana na imię używane na co dzień

W praktyce wniosek o zmianę na imię używane warto oprzeć nie tylko na twierdzeniu, że rodzina lub znajomi zwracają się do Ciebie inaczej. Trzeba wykazać, że takie imię funkcjonuje w Twoim życiu w sposób rzeczywisty i utrwalony. Pomocne mogą być np. zaświadczenia, korespondencja, dokumenty ze szkoły, pracy, organizacji społecznych, potwierdzenia udziału w wydarzeniach, wydruki wiadomości, oświadczenia osób z otoczenia albo inne materiały pokazujące, że używasz danego imienia od dłuższego czasu.

Uzasadnienie jest kluczowe, ponieważ katalog z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 17 października 2008 r. o zmianie imienia i nazwiska ma charakter przykładowy, a decyzja zależy od oceny konkretnej sprawy. Urząd powinien zbadać, czy powody są obiektywnie istotne, a nie jedynie chwilowe lub błahe.

Jeżeli potrzebujesz szerzej przygotować uzasadnienie wniosku, warto zebrać dowody jeszcze przed wizytą w USC. Dobrze napisane uzasadnienie powinno pokazywać, od kiedy używasz danego imienia, w jakich środowiskach, jakie trudności powoduje rozbieżność między dokumentami a codziennym funkcjonowaniem oraz dlaczego zmiana uporządkuje Twoją sytuację.

Gdzie i jak złożyć wniosek o zmianę imienia?

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 17 października 2008 r. o zmianie imienia i nazwiska wniosek składa się do wybranego kierownika urzędu stanu cywilnego. Nie trzeba składać go wyłącznie w USC właściwym dla miejsca urodzenia albo zameldowania.

Osoba mieszkająca za granicą może złożyć wniosek za pośrednictwem konsula Rzeczypospolitej Polskiej, co wynika z art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 17 października 2008 r. o zmianie imienia i nazwiska. W takiej sytuacji we wniosku należy wskazać kierownika USC, któremu konsul ma przekazać sprawę.

Wniosek powinien spełniać wymagania z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 17 października 2008 r. o zmianie imienia i nazwiska. W szczególności trzeba podać:

• imię lub imiona, nazwisko oraz nazwisko rodowe osoby, której zmiana dotyczy,
• numer PESEL, jeżeli został nadany,
• imię, na jakie ma nastąpić zmiana,
• wskazanie kierownika USC, który sporządził akt urodzenia oraz akt małżeństwa, jeżeli zmiana będzie dotyczyć tego aktu,
• wskazanie miejsca sporządzenia aktów urodzenia małoletnich dzieci, jeżeli zmiana imienia będzie dotyczyć także tych aktów,
• adres do korespondencji,
• uzasadnienie,
• oświadczenie, że w tej samej sprawie nie złożono wcześniej wniosku do innego kierownika USC ani nie została już wydana decyzja odmowna.

Ile kosztuje zmiana imienia?

Opłata skarbowa za wydanie decyzji w sprawie zmiany imienia lub nazwiska wynosi 37 zł. Wynika to z ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej oraz części I załącznika do tej ustawy, obejmującej decyzję w sprawie zmiany imienia lub nazwiska.

Dowód zapłaty opłaty skarbowej warto dołączyć do wniosku. Jeżeli wniosek składasz przez konsula, mogą dojść opłaty konsularne ustalane na podstawie przepisów o opłatach konsularnych.

Decyzja USC i odwołanie od odmowy

Sprawa kończy się decyzją administracyjną kierownika USC. Podstawę wydania decyzji stanowi art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 17 października 2008 r. o zmianie imienia i nazwiska. Jeżeli decyzja jest pozytywna, zmiana zostaje ujawniona w rejestrze stanu cywilnego i w aktach stanu cywilnego w formie wzmianki dodatkowej.

Jeżeli kierownik USC odmówi zmiany imienia, można wnieść odwołanie. Termin wynosi 14 dni od doręczenia decyzji, co wynika z art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego. Odwołanie wnosi się za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, zgodnie z art. 129 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy powinien być wskazany w pouczeniu decyzji.

Co po zmianie imienia?

Po pozytywnej decyzji trzeba zadbać o zgodność dokumentów z nowymi danymi. W przypadku dowodu osobistego obowiązek wydania nowego dokumentu po zmianie danych wynika z art. 46 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 sierpnia 2010 r. o dowodach osobistych. W praktyce należy złożyć wniosek o nowy dowód osobisty z nowym imieniem.

Jeżeli posiadasz paszport, prawo jazdy, dokumenty zawodowe, legitymacje, wpisy w rejestrach, dane w banku, u pracodawcy, w ZUS, u ubezpieczyciela albo w uczelni, również trzeba je zaktualizować. Zakres formalności zależy od tego, jakie dokumenty i rejestry dotyczą konkretnej osoby.

Zmiana imienia rodzica może mieć wpływ na akty stanu cywilnego małoletnich dzieci, jeżeli dane rodzica są w nich wpisane. W razie wątpliwości warto sprawdzić, jak taka zmiana przełoży się na dokumenty, w których występuje dziecko i jego akt urodzenia.

Zmiana imienia małoletniego dziecka

Jeżeli sprawa dotyczy małoletniego, trzeba uwzględnić dodatkowe wymogi. Zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 17 października 2008 r. o zmianie imienia i nazwiska zmiana imienia lub nazwiska małoletniego dziecka wymaga zgody drugiego rodzica, chyba że nie ma on pełnej zdolności do czynności prawnych, nie żyje, nie jest znany albo jest pozbawiony władzy rodzicielskiej.

Jeżeli dziecko ukończyło 13 lat, potrzebna jest także jego zgoda, co wynika z art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 17 października 2008 r. o zmianie imienia i nazwiska. W razie braku porozumienia rodziców rozstrzygnięcia może wymagać sąd opiekuńczy, ponieważ zgodnie z art. 97 § 2 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy o istotnych sprawach dziecka rodzice rozstrzygają wspólnie, a przy braku porozumienia rozstrzyga sąd opiekuńczy.

Przykłady

Poniższe przykłady pokazują, jak w praktyce można oceniać powody zmiany imienia w dokumentach.

FAQ

Czy mogę zmienić imię tylko dlatego, że go nie lubię?

Sama niechęć do imienia może być za słabym argumentem. Art. 4 ust. 1 ustawy o zmianie imienia i nazwiska wymaga ważnych powodów. Lepiej wykazać konkretne okoliczności, np. wieloletnie używanie innego imienia albo realne trudności wynikające z obecnego imienia.

Czy mogę zamienić kolejność dwóch imion?

Tak. Art. 3 pkt 1 ustawy o zmianie imienia i nazwiska wprost przewiduje, że zmiana imienia może polegać na zmianie kolejności imion. Trzeba jednak nadal wykazać ważne powody zgodnie z art. 4 ust. 1 tej ustawy.

Czy urząd musi zgodzić się na zmianę imienia używanego?

Nie automatycznie. Art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy wskazuje zmianę na imię używane jako przykład ważnego powodu, ale urząd ocenia dowody i uzasadnienie w konkretnej sprawie.

Czy po zmianie imienia trzeba wymienić dowód osobisty?

Tak. Po zmianie danych trzeba wystąpić o nowy dowód osobisty. Obowiązek wydania nowego dowodu po zmianie danych wynika z art. 46 ust. 1 pkt 1 ustawy o dowodach osobistych.

Czy można odwołać się od odmowy zmiany imienia?

Tak. Od decyzji odmownej przysługuje odwołanie na zasadach Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 129 § 2 KPA termin wynosi 14 dni od doręczenia decyzji.

Źródła

• Art. 3 pkt 1, art. 4 ust. 1, art. 8 ust. 2–3, art. 9 ust. 1–2, art. 11 ust. 1, art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 17 października 2008 r. o zmianie imienia i nazwiska.
• Art. 46 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 sierpnia 2010 r. o dowodach osobistych.
• Art. 127 § 1–2 i art. 129 § 1–2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego.
• Art. 97 § 2 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy.
• Ustawa z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej wraz z załącznikiem.