.
Mamy 13 116 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne porady prawne

Pliki można dodać w kolejnym kroku
Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!

Opieka nad rodzicem a spadek

Autor: Monika Cieszyńska • Opublikowane: 17.05.2017

W jaki sposób mam odzyskać z masy spadkowej ekwiwalent za opiekę nad rodzicami? Spadkodawczyni (mama) zmarła pół roku temu. Obecnie w sądzie toczy się postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku przeze mnie, mojego brata i siostrę. Od kilkunastu lat faktyczną opiekę nad rodzicami sprawowałem ja, ponosząc z tego tytułu koszty (wyjazdy do lekarzy, opłaty itp.). Ponieważ moje rodzeństwo nigdy nie poczuwało się do jakichkolwiek obowiązków względem rodziców (oprócz sporadycznych rozmów telefonicznych), chciałbym wiedzieć, czy istnieje możliwość pokrycia kosztów związanych z faktyczną opieką nad rodzicami (mam na to świadków) z przyszłej masy spadkowej. W jaki sposób to zrobić i na jakim etapie postępowania sądowego?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Opieka nad rodzicem a spadek

Śmierć rodzica i roszczenia z tytułu sprawowania osobistej opieki przez jedno z dzieci

W postanowieniu o stwierdzenie nabycia spadku sąd jedynie stwierdza, kto jest spadkobiercą i w jakim udziale. Wielkość udziału wynika wprost z ustawy (z Kodeksu cywilnego), oczywiście o ile zmarły nie pozostawił testamentu, w którym zmieniłby ustawowe zasady dziedziczenia. Przy czym należy pamiętać, iż sąd nie ma żadnego władztwa do modyfikowania udziałów spadkowych wynikających z ustawy, zatem Pana ewentualne żądanie o ustalenie większego udziału spadkowego niż to wynika z ustawy zostałoby oddalone jako niedopuszczalne.

 

Z powyższych względów w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku nie ma również sensu podnosić jakichkolwiek roszczeń z tytułu sprawowania osobistej opieki nad spadkodawcą.

 

W orzecznictwie wyrażono pogląd, iż na roszczenia z tytułu sprawowania osobistej opieki nad zmarłym rodzicem nie ma miejsca także w postępowaniu o dział spadku. Zgodnie bowiem z art. 686 Kodeksu postępowania cywilnego (K.p.c.) – w postępowaniu o dział spadku sąd rozstrzyga o wzajemnych roszczeniach pomiędzy współspadkobiercami z tytułu posiadania poszczególnych przedmiotów spadkowych, pobranych pożytków i innych przychodów, poczynionych na spadek nakładów i spłaconych długów spadkowych.

Na jakim etapie postępowania spadkowego można dochodzić od współspadkobierców zwrotu kosztów poniesionych na leczenie i utrzymanie spadkodawcy?

W uchwale z dnia 7 sierpnia 1975 r. (sygn. akt III CZP 60/75) Sąd Najwyższy orzekł, iż: „Nie należy do postępowania działowego dochodzenie pomiędzy współspadkobiercami innych roszczeń niż przewidziane w art. 686 K.p.c., a w szczególności roszczeń jednych spadkobierców przeciwko pozostałym spadkobiercom z tytułu zwrotu części kosztów poniesionych na leczenie i utrzymanie spadkodawcy oraz roztoczenie nad nim pieczy”. Przyjmuje się, iż teza ta jest nadal aktualna. Jednocześnie jednak Sąd Najwyższy w przywołanym orzeczeniu nie wykluczył możliwość domagania się od rodzeństwa zwrotu poniesionych ze swojego majątku wydatków na leczenie i utrzymanie spadkodawcy, a także wynagrodzenia za sprawowanie faktycznej opieki.

 

Tym samym roszczeń z tytułu sprawowania osobistej opieki nad zmarłą mamą może Pan dochodzić od swojego rodzeństwa, ale w odrębnym postępowaniu (wnosząc po prostu pozew o zapłatę). Obowiązek alimentacyjny, który polega nie tylko na świadczeniach finansowych, ale również wykonywaniu pieczy, obciąża wszystkie dzieci w takim samym stopniu.

Pozew przeciwko rodzeństwu o zwrot kosztów opieki nad rodzicem

Podsumowując, może Pan dochodzić od rodzeństwa roszczeń z tytułu sprawowania faktycznej opieki nad rodzicem, ale w osobnym postępowaniu – wnosząc do sądu pozew o zapłatę. Podstawę prawną Pana pozwu będzie stanowić art. 140 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, który stanowi:

 

„§ 1. Osoba, która dostarcza drugiemu środków utrzymania lub wychowania nie będąc do tego zobowiązana albo będąc zobowiązana z tego powodu, że uzyskanie na czas świadczeń alimentacyjnych od osoby zobowiązanej w bliższej lub tej samej kolejności byłoby dla uprawnionego niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami, może żądać zwrotu od osoby, która powinna była te świadczenia spełnić.

§ 2. Roszczenie przewidziane w paragrafie poprzedzającym przedawnia się z upływem lat trzech”.

 

Niemniej z ostrożności w razie wszczęcia postępowania o dział spadku przed skierowaniem pozwu o zapłatę proszę spróbować zgłosić przedmiotowe roszczenia w tym postępowaniu o dział spadku.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) w formularzu poniżej  ▼▼▼

Zapytaj prawnika - porady prawne online

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny

Komentarze (1):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • pięć - 0 =

02.10.2018

Pozwole sobie na polemikę z ta opinią.Powołuję się na postanowienie SN z dnia 2 lutego 2002r sygn akt IIICKN 803\9O oraz postanowiesie sądu okregowego w łodzi wraz z uzasadnieniem sygn akt ICa 47\16.Powołująć się na powyższe orzeczenia stwierdzam ze powołany przez autora tej porady pogląd oraz podane na jego poparcie orzeczenie są nieaktualne i nieuzasadnione w świetle aktualnego orzecznictwa.

Hania

.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »

spadek.info

prawo-budowlane.info

odpowiedziprawne.pl