Dodatek Pension Credit z Wielkiej Brytanii a podatek w Polsce

Rezydencja podatkowa – od tego zależy rozliczenie świadczeń z Wielkiej Brytanii

Podstawowe znaczenie ma ustalenie, czy podatnik ma miejsce zamieszkania dla celów podatkowych w Polsce. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych osoby fizyczne mające miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej podlegają w Polsce obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów. Jest to tzw. nieograniczony obowiązek podatkowy.

Art. 3 ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wskazuje, że za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Polski uważa się osobę fizyczną, która spełnia co najmniej jeden z dwóch warunków: posiada w Polsce centrum interesów osobistych lub gospodarczych, czyli ośrodek interesów życiowych, albo przebywa w Polsce dłużej niż 183 dni w roku podatkowym.

Oznacza to, że osoba mieszkająca na stałe w Polsce, mająca tu rodzinę, mieszkanie, rachunki bankowe, lekarza, główne sprawy życiowe albo przebywająca w Polsce przez większość roku, zwykle jest polskim rezydentem podatkowym. Wtedy polski urząd skarbowy może wymagać rozliczenia także dochodów i świadczeń otrzymywanych z zagranicy, w tym z Wielkiej Brytanii.

Ośrodek interesów życiowych a obowiązek podatkowy w Polsce

Centrum interesów osobistych obejmuje w praktyce miejsce, w którym koncentruje się życie rodzinne i osobiste podatnika: dom, najbliższa rodzina, aktywność społeczna, leczenie, przynależność do organizacji, zwykłe codzienne sprawy. Centrum interesów gospodarczych to przede wszystkim miejsce uzyskiwania dochodów, posiadany majątek, rachunki bankowe, inwestycje, kredyty i inne powiązania ekonomiczne.

Przy ocenie rezydencji podatkowej nie wystarcza samo obywatelstwo ani samo posiadanie zagranicznego świadczenia. Liczy się całokształt okoliczności. Jeżeli podatnik mieszka w Polsce, a z Wielkiej Brytanii otrzymuje tylko emeryturę lub dodatek, zwykle nie zmienia to jego polskiej rezydencji podatkowej.

W orzecznictwie podkreśla się, że przy ustalaniu ośrodka interesów życiowych należy oceniać zarówno związki osobiste, jak i ekonomiczne. W wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 5 października 2017 r., sygn. akt I SA/Łd 493/17, wskazano, że znaczenie mają m.in. więzi rodzinne i towarzyskie, zatrudnienie, działalność polityczna, kulturalna, miejsce wykonywania działalności gospodarczej oraz miejsce, z którego osoba zarządza swoim majątkiem.

Umowa podatkowa między Polską a Wielką Brytanią

Polskie przepisy o rezydencji podatkowej stosuje się z uwzględnieniem umów o unikaniu podwójnego opodatkowania. Wynika to wprost z art. 4a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W przypadku świadczeń z Wielkiej Brytanii należy stosować Konwencję między Rzecząpospolitą Polską a Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i zysków majątkowych, podpisaną w Londynie 20 lipca 2006 r.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 tej konwencji emerytury, renty i inne podobne wynagrodzenia wypłacane osobie mającej miejsce zamieszkania w jednym umawiającym się państwie podlegają opodatkowaniu tylko w tym państwie. Jeżeli więc osoba otrzymująca brytyjską emeryturę mieszka dla celów podatkowych w Polsce, świadczenie emerytalne z Wielkiej Brytanii co do zasady podlega opodatkowaniu tylko w Polsce.

Wyjątek dotyczy m.in. niektórych świadczeń związanych ze służbą publiczną. Art. 18 ust. 2 polsko-brytyjskiej konwencji podatkowej przewiduje odrębne zasady dla emerytur wypłacanych z tytułu funkcji publicznych. Dlatego inaczej może wyglądać ocena świadczeń przysługujących np. za pracę w brytyjskiej administracji publicznej. Taki przypadek wymaga osobnej analizy dokumentów.

Jak traktować Pension Credit?

Pension Credit jest brytyjskim świadczeniem dla osób w wieku emerytalnym o niskich dochodach. W praktyce może pełnić funkcję dodatku uzupełniającego dochód emeryta, ale jego dokładna kwalifikacja podatkowa zależy od dokumentów wydanych przez brytyjską instytucję i od tego, z jakiego tytułu świadczenie jest wypłacane.

Jeżeli Pension Credit jest traktowany jako dodatek do świadczenia emerytalnego lub świadczenie podobne do emerytury, należy uwzględnić art. 12 ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przepis ten stanowi, że przez emeryturę lub rentę rozumie się łączną kwotę świadczeń emerytalnych i rentowych wraz ze wzrostami i dodatkami, z wyłączeniami wskazanymi w tym przepisie. W takim wariancie dodatek zwiększa przychód z emerytury lub renty i jest rozliczany w Polsce przez polskiego rezydenta podatkowego.

Jeżeli natomiast z dokumentów wynika, że Pension Credit ma charakter świadczenia z pomocy społecznej, trzeba rozważyć zastosowanie art. 21 ust. 1 pkt 79 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przepis ten zwalnia z podatku świadczenia z pomocy społecznej. Nie należy jednak automatycznie zakładać zwolnienia wyłącznie na podstawie nazwy świadczenia. W praktyce warto posiadać decyzję, zaświadczenie lub opis świadczenia z brytyjskiej instytucji, z którego wynika jego socjalny, dochodowy charakter.

Opodatkowanie emerytury z Wielkiej Brytanii w Polsce

Jeżeli podatnik ma miejsce zamieszkania w Polsce, stała emerytura z Wielkiej Brytanii zasadniczo podlega opodatkowaniu w Polsce. Podatek oblicza się według polskich zasad przewidzianych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych. Od 2022 r. skala podatkowa określona w art. 27 ust. 1 tej ustawy obejmuje stawkę 12% dla dochodów mieszczących się w pierwszym progu podatkowym oraz 32% od nadwyżki ponad próg określony w tym przepisie. Aktualna kwota wolna od podatku wynika z mechanizmu kwoty zmniejszającej podatek wskazanego w art. 27 ust. 1 ustawy.

Jeżeli brytyjska emerytura wpływa za pośrednictwem polskiego banku lub innej polskiej instytucji dokonującej wypłaty, taki podmiot może pełnić funkcję płatnika zaliczek. Obowiązek płatnika przy wypłacie emerytur i rent z zagranicy wynika z art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Jeżeli świadczenie z Wielkiej Brytanii wpływa bezpośrednio na zagraniczne konto i nie ma polskiego płatnika, podatnik powinien sprawdzić obowiązek samodzielnego wpłacania zaliczek na podatek. Art. 44 ust. 1a pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych obejmuje podatników osiągających bez pośrednictwa płatników dochody z emerytur i rent z zagranicy.

Rozliczenie roczne i przeliczenie waluty

Zagraniczne świadczenia trzeba wykazać w zeznaniu rocznym, jeżeli podlegają opodatkowaniu w Polsce. Termin złożenia zeznania rocznego za dany rok podatkowy wynika z art. 45 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i co do zasady upływa 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym.

Kwoty otrzymane w funtach brytyjskich przelicza się na złote zgodnie z art. 11a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, czyli według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu.

W praktyce warto gromadzić potwierdzenia przelewów, decyzje o przyznaniu świadczenia, informacje roczne z brytyjskiej instytucji oraz dokumenty od polskiego banku. Ułatwi to ustalenie, czy świadczenie zostało już uwzględnione przez płatnika, czy trzeba je samodzielnie wykazać w zeznaniu.

Czy brytyjskie świadczenie jest opodatkowane podwójnie?

W typowej sytuacji polskiego rezydenta podatkowego pobierającego stałą emeryturę z Wielkiej Brytanii nie powinno dojść do podwójnego opodatkowania tego samego świadczenia. Art. 17 ust. 1 polsko-brytyjskiej konwencji podatkowej przyznaje prawo opodatkowania państwu miejsca zamieszkania podatnika, czyli Polsce.

Jeżeli jednak Wielka Brytania potrąciła podatek u źródła, trzeba ustalić przyczynę potrącenia. Może to wynikać z błędnych danych rezydencyjnych, braku aktualnych formularzy, innego rodzaju świadczenia albo zakwalifikowania wypłaty do kategorii objętej odrębnymi regułami. W takim przypadku potrzebna jest analiza dokumentów i ewentualny kontakt z brytyjską administracją lub instytucją wypłacającą.

Tabela: jak rozliczyć świadczenia z Wielkiej Brytanii

FAQ

Czy Pension Credit zawsze trzeba opodatkować w Polsce?

Nie zawsze można odpowiedzieć automatycznie. Jeżeli Pension Credit jest dodatkiem do świadczenia emerytalnego, polski rezydent podatkowy co do zasady rozlicza go w Polsce. Jeżeli ma charakter świadczenia z pomocy społecznej, trzeba rozważyć zwolnienie z art. 21 ust. 1 pkt 79 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Czy emerytura z Wielkiej Brytanii jest opodatkowana w Wielkiej Brytanii czy w Polsce?

Stała emerytura wypłacana osobie mającej miejsce zamieszkania w Polsce co do zasady podlega opodatkowaniu tylko w Polsce na podstawie art. 17 ust. 1 polsko-brytyjskiej konwencji podatkowej. Wyjątki mogą dotyczyć m.in. emerytur związanych ze służbą publiczną.

Czy trzeba wykazać brytyjską emeryturę w polskim PIT?

Tak, jeżeli świadczenie podlega opodatkowaniu w Polsce. Sposób rozliczenia zależy od tego, czy zaliczki pobiera polski płatnik, czy podatnik otrzymuje świadczenie bezpośrednio z zagranicy i samodzielnie rozlicza zaliczki oraz zeznanie roczne.

Jak przeliczyć funty na złote?

Art. 11a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nakazuje przeliczyć przychód w walucie obcej według średniego kursu NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu.

Co zrobić, jeżeli świadczenie było rozliczane błędnie przez kilka lat?

Należy ustalić charakter świadczenia, sprawdzić dokumenty z Wielkiej Brytanii, porównać je z rozliczeniami rocznymi i dopiero wtedy rozważyć korektę zeznań. Przy wątpliwościach co do zwolnienia podatkowego warto rozważyć wniosek o interpretację indywidualną.

Źródła

• Art. 3 ust. 1, art. 3 ust. 1a, art. 4a, art. 11a ust. 1, art. 12 ust. 7, art. 21 ust. 1 pkt 79, art. 27 ust. 1, art. 35 ust. 1 pkt 1, art. 44 ust. 1a pkt 2 oraz art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
• Art. 17 ust. 1 oraz art. 18 ust. 2 Konwencji między Rzecząpospolitą Polską a Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i zysków majątkowych, podpisanej w Londynie 20 lipca 2006 r.
• Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 5 października 2017 r., sygn. akt I SA/Łd 493/17.