Zrzeczenie się spadku a konieczność uczestniczenia w sprawie spadkowej

Sprawa spadkowa i obecność na rozprawie

Postępowanie w zakresie stwierdzenia nabycia spadku jest postępowaniem nieprocesowym, gdzie co do zasady nie muszą być obecni uczestnicy postępowania, dlatego otrzymała Pani zawiadomienie w sprawie.

Ważne jest jednak, jeżeli nie może Pani stawić się na rozprawie, aby sąd zapoznał się z Pani stanowiskiem, albowiem to przyspieszy postępowanie. Bez znajomości bowiem Pani stanowiska w sprawie sąd nie wyda w sprawie postanowienia.

Zgodnie bowiem z treścią art. 1025 § 1 Kodeksu cywilnego sąd na wniosek osoby mającej w tym interes stwierdza nabycie spadku przez spadkobiercę. Notariusz na zasadach określonych w przepisach odrębnych sporządza akt poświadczenia dziedziczenia.

Zobacz też: Zrzeczenie się spadku

Ustalenie spadkobierców po rodzicach drugiego męża

Celem tego postępowania jest ustalenie wszystkich spadkobierców, którzy doszli do dziedziczenia (art. 677 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego), oraz wskazanie zapisobierców windykacyjnych i przedmiotów im przypadających (art. 677 § 2).

Uczestnikami postępowania o stwierdzenie nabycia spadku są wszystkie osoby, które mogą być uznane za zainteresowane. Jak wynika natomiast z art. 510 § 1 zd. 1, zainteresowanym jest każdy, czyich praw dotyczy wynik postępowania. Taka osoba może brać udział w rozważanym postępowania na każdym jego etapie aż do chwili zakończenia postępowania w II instancji. Ponadto sąd powinien zawiadomić Skarb Państwa albo gminę ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na wystąpienie dziedziczenia ustawowego spadkobierców koniecznych (orz. SN z 28.1.1949 r., sygn. akt C 1089/48).

Zgodnie z art. 670 sąd bada w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku, kto jest spadkobiercą, a także czy spadkodawca pozostawił testament. Sąd może przy tym wezwać osobę, co do której zostanie uprawdopodobnione, że dysponuje testamentem, do złożenia tego dokumentu. W takim przypadku sąd dokona otwarcia i ogłoszenia testamentu.

W postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku wymienia się spadkodawcę oraz wszystkich spadkobierców, którym przypadł spadek, a także wysokość przynależnych im udziałów spadkowych (art. 677 § 1 zd. 2). Rozważane orzeczenie powinno zatem dotyczyć całego spadku i wszystkich następców prawnych pod tytułem ogólnym zmarłego. Niedopuszczalne jest więc wskazanie w postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku tylko niektórych spadkobierców (post. SN z 23.6.1967 r., sygn. akt III CR 104/67), jak i uchylenie wspomnianego postanowienia jedynie w odniesieniu do części spadkobierców (post. SN z 28.4.1971 r., sygn. akt III CRN 508/70).

Jeżeli do tej pory nie odrzuciła Pani spadku, to może Pani zrobić to w ramach niniejszego postępowania – o ile nie upłynął okres 6 miesięcy od dnia powzięcia informacji o powołaniu do spadku. Wtedy na Pani miejsce wchodzą spadkobiercy dalsi.

Z uwagi na powyższe, proszę przesłać do sądu pismo procesowe wskazujące Pani stanowisko w sprawie, a także oświadczenie o odrzuceniu spadku – o ile nie upłynął termin, tak aby można było zawiadomić o sprawie dalszych spadkobierców.

Jeżeli jest to jednak postępowanie o dział spadku – to proszę wskazać swoje stanowisko w sprawie w zakresie chęci przysporzenia majątku spadkowego na innych spadkobierców – bez obowiązku spłaty. Ważne jest w każdym razie, aby sąd znał Pani stanowisko.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
2. Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz.U. 1964 nr 43 poz. 296
3. Orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 28 stycznia 1949 r., sygn. akt C 1089/48
4. Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 czerwca 1967 r., sygn. akt III CR 104/67
5. Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 kwietnia 1971 r., sygn. akt III CRN 508/70