Brak podpisu współwłaściciela na umowie auta a korekta PCC-3

Kiedy zakup samochodu podlega PCC?

Umowa sprzedaży rzeczy, w tym samochodu, podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych. Obowiązek podatkowy powstaje co do zasady z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej, czyli zawarcia umowy sprzedaży, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 tej ustawy.

Podatnikiem przy umowie sprzedaży jest kupujący, co wprost wynika z art. 4 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Przy sprzedaży samochodu stawka PCC wynosi 2% podstawy opodatkowania, ponieważ art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a tej ustawy obejmuje sprzedaż rzeczy ruchomych. Podstawą opodatkowania jest wartość rynkowa rzeczy, zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Nie każda sprzedaż samochodu rodzi PCC. Zwolnienie może mieć zastosowanie między innymi wtedy, gdy podstawa opodatkowania przy sprzedaży rzeczy ruchomych nie przekracza 1000 zł, co wynika z art. 9 pkt 6 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. PCC nie wystąpi również w sytuacjach objętych wyłączeniem z art. 2 pkt 4 tej ustawy, na przykład gdy z tytułu tej konkretnej sprzedaży jedna ze stron jest opodatkowana VAT albo zwolniona z VAT, z zastrzeżeniem wyjątków wskazanych w tym przepisie.

Solidarny obowiązek podatkowy współwłaścicieli auta

Jeżeli samochód kupują dwie lub więcej osób, podatnikami PCC są wszyscy kupujący. Art. 5 ust. 2 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych stanowi, że jeżeli obowiązek podatkowy ciąży na kilku podmiotach, są one zobowiązane solidarnie do zapłaty podatku.

W praktyce oznacza to, że urząd skarbowy może żądać zapłaty całego podatku od któregokolwiek z kupujących. Jeżeli jeden współwłaściciel zapłacił cały PCC w prawidłowej wysokości, zobowiązanie podatkowe z tytułu tej umowy co do zasady wygasa także wobec pozostałych współwłaścicieli. Nie trzeba więc dopłacać podatku tylko dlatego, że każdy z nabywców nie wpłacił swojej części osobno.

Trzeba jednak odróżnić zapłatę podatku od prawidłowego złożenia deklaracji. Solidarny obowiązek podatkowy nie znosi obowiązku prawidłowego wykazania wszystkich podatników w formularzu PCC-3 i załączniku PCC-3/A.

Deklaracja PCC-3 i informacja PCC-3/A przy współwłasności pojazdu

Art. 10 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych nakłada na podatników obowiązek złożenia deklaracji PCC-3, obliczenia podatku i jego wpłaty w terminie 14 dni od dnia powstania obowiązku podatkowego. Przy zakupie samochodu przez kilku nabywców należy wykazać pozostałych podatników w informacji PCC-3/A.

Jeżeli pierwotnie złożono PCC-3 tylko na jednego kupującego, choć z umowy wynikało, że samochód nabyły dwie osoby, deklaracja jest niepełna. W takiej sytuacji należy złożyć korektę PCC-3 na podstawie art. 81 § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa oraz dołączyć PCC-3/A z danymi drugiego współwłaściciela. Obecnie korekta deklaracji polega na złożeniu deklaracji korygującej; zasadniczo nie trzeba do niej dołączać pisemnego uzasadnienia przyczyn korekty, chyba że konkretny formularz lub wezwanie organu wymaga dodatkowych wyjaśnień.

Jeżeli kwota podatku została obliczona od prawidłowej wartości rynkowej samochodu i zapłacona w terminie, korekta najczęściej ma charakter formalny. W korekcie trzeba jednak zachować zgodność danych z rzeczywistą umową i dokumentami używanymi przy rejestracji pojazdu.

Co zrobić, gdy podatek został zapłacony, ale współwłaściciel nie został wpisany?

Najbezpieczniejsze rozwiązanie to złożenie korekty PCC-3 oraz informacji PCC-3/A. W korekcie należy wskazać dane wszystkich kupujących i zaznaczyć właściwą liczbę załączników. Jeżeli podatek był zapłacony w całości, w części dotyczącej kwoty podatku wykazuje się prawidłową kwotę, bez ponownej wpłaty.

Jeżeli korekta jest składana po terminie, warto rozważyć dołączenie czynnego żalu na podstawie art. 16 § 1 ustawy z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy. Czynny żal powinien zostać złożony zanim organ ścigania będzie miał wyraźnie udokumentowaną wiadomość o popełnieniu czynu zabronionego albo zanim rozpocznie czynności służbowe zmierzające do jego ujawnienia, co wynika z art. 16 § 5 Kodeksu karnego skarbowego. Jeżeli chodzi wyłącznie o skuteczną korektę deklaracji i zapłatę należności publicznoprawnej, znaczenie może mieć także art. 16a Kodeksu karnego skarbowego.

Niezłożenie wymaganej informacji podatkowej może być oceniane na gruncie art. 80 § 1 Kodeksu karnego skarbowego. W wypadku mniejszej wagi art. 80 § 4 Kodeksu karnego skarbowego przewiduje odpowiedzialność za wykroczenie skarbowe. Jeżeli podatek został zapłacony w prawidłowej wysokości, ryzyko praktyczne jest mniejsze, ale nie oznacza to, że brak korekty jest obojętny.

Brak podpisu współwłaściciela sprzedającego a brak współwłaściciela kupującego

W sprawach dotyczących samochodu trzeba ustalić, po której stronie zabrakło współwłaściciela. Jeżeli pominięto drugiego kupującego, a od początku miał on nabyć udział w aucie, problem dotyczy przede wszystkim korekty PCC-3 i PCC-3/A.

Inaczej jest, gdy zabrakło podpisu współwłaściciela po stronie sprzedającej. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny do rozporządzenia rzeczą wspólną potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli, chyba że chodzi o rozporządzenie własnym udziałem, do którego art. 198 Kodeksu cywilnego uprawnia każdego współwłaściciela samodzielnie. Jeżeli więc sprzedawany był cały samochód należący do kilku osób, brak zgody albo podpisu jednego współwłaściciela sprzedającego może oznaczać wadę cywilnoprawną umowy w zakresie przeniesienia własności całego pojazdu.

Jeżeli jedna osoba działała za drugą jako pełnomocnik, skuteczność podpisu należy oceniać według art. 95 § 1 Kodeksu cywilnego oraz przepisów o pełnomocnictwie. W takim przypadku ważne jest, czy pełnomocnictwo istniało i obejmowało sprzedaż pojazdu.

Jak przygotować korektę PCC-3 w praktyce?

Przed złożeniem korekty warto porównać dane z umowy, dowodu rejestracyjnego, potwierdzenia przelewu podatku i pierwotnej deklaracji. Jeżeli urząd komunikacji wymagał przepisania umowy wyłącznie dlatego, że zabrakło danych współwłaściciela kupującego, korekta PCC powinna odzwierciedlać poprawiony dokument.

Jeżeli korekta powoduje obniżenie podatku, na przykład dlatego, że pierwotnie przyjęto zawyżoną wartość pojazdu, można rozważyć wniosek o stwierdzenie nadpłaty. Podstawą są art. 72 § 1 pkt 1 i art. 75 § 1 Ordynacji podatkowej. W typowej sytuacji opisanej w pytaniu kwota podatku pozostaje jednak bez zmian.

FAQ

Źródła

• Art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a, art. 2 pkt 4, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 pkt 1, art. 5 ust. 2, art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a, art. 9 pkt 6 oraz art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych.
• Art. 72 § 1 pkt 1, art. 75 § 1 oraz art. 81 § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa.
• Art. 16 § 1, art. 16 § 5, art. 16a, art. 80 § 1 i art. 80 § 4 ustawy z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy.
• Art. 95 § 1, art. 198 i art. 199 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny.