Wymeldowanie syna z mieszkania komunalnego przed wykupem

Wymeldowanie syna z mieszkania komunalnego – od czego zacząć?

Jeżeli Pani syn wyprowadził się kilka lat temu i nie mieszka już w lokalu, powinna Pani złożyć w urzędzie gminy lub miasta wniosek o wymeldowanie go z pobytu stałego albo czasowego. Podstawą jest art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności, zgodnie z którym organ gminy wydaje decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego albo czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.

Obowiązek wymeldowania wynika z art. 33 ust. 1 tej samej ustawy. Jeżeli więc syn wyprowadził się na stałe, a mimo to nadal figuruje pod dawnym adresem, gmina może wydać decyzję o wymeldowaniu nawet bez jego zgody.

W praktyce nie chodzi o samo formalne zameldowanie, lecz o ustalenie, czy doszło do rzeczywistego i trwałego opuszczenia lokalu. To właśnie ten stan faktyczny bada urząd.

Kiedy urząd może wymeldować osobę?

W orzecznictwie i praktyce przyjmuje się, że do wymeldowania nie wystarcza sama nieobecność. Organ ustala, czy opuszczenie lokalu miało charakter trwały i dobrowolny. Jeżeli syn tylko czasowo wyjechał, zostawił wszystkie rzeczy, regularnie wraca i nadal traktuje lokal jako centrum życiowe, wymeldowanie może być utrudnione.

Jeżeli jednak od lat mieszka gdzie indziej, prowadzi tam swoje życie, nie nocuje w lokalu, nie przechowuje tam rzeczy osobistych albo jego obecność jest jedynie incydentalna, są podstawy do wydania decyzji o wymeldowaniu. W takich sprawach znaczenie mają konkretne dowody, a nie same deklaracje stron.

Jeśli chce Pani porównać podobne sytuacje rodzinne, zobacz również: wymeldowanie dorosłego syna z mieszkania.

Jakie dowody warto dołączyć do wniosku?

Do wniosku warto dołączyć wszystko, co potwierdza, że syn faktycznie nie mieszka w lokalu. Mogą to być w szczególności:

• kopia umowy najmu lokalu komunalnego albo inny dokument potwierdzający tytuł prawny do lokalu,
• oświadczenie opisujące, od kiedy syn się wyprowadził i że nie wrócił do wspólnego zamieszkiwania,
• dane świadków, np. sąsiadów lub domowników,
• korespondencja wskazująca na inny adres pobytu,
• informacje o pracy, nauce albo najmie mieszkania w innym miejscu,
• dowody, że w lokalu nie ma jego rzeczy osobistych albo że nie ponosi kosztów utrzymania mieszkania.

Organ może przeprowadzić oględziny lokalu, odebrać zeznania świadków, wezwać strony do złożenia wyjaśnień, a także sprawdzić dane w rejestrach. Postępowanie toczy się według przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, w tym art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, które nakazują organowi dokładnie wyjaśnić stan faktyczny i ocenić cały materiał dowodowy.

Gdzie złożyć wniosek i ile to kosztuje?

Wniosek składa się do organu gminy właściwego dla położenia lokalu. Wynika to z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności. W praktyce będzie to urząd miasta albo urząd gminy.

Co do opłat: decyzja o wymeldowaniu co do zasady podlega opłacie skarbowej 10 zł na podstawie części I ust. 53 załącznika do ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej. Jeżeli działa pełnomocnik, zwykle dochodzi także opłata skarbowa od pełnomocnictwa 17 zł na podstawie części IV załącznika do tej ustawy, chyba że zachodzi ustawowe zwolnienie.

Czas trwania sprawy zależy od stopnia sporu. Zgodnie z art. 35 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego sprawa wymagająca postępowania wyjaśniającego powinna być załatwiona nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawa szczególnie skomplikowana – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy. W praktyce przy spornych wymeldowaniach postępowanie często trwa dłużej.

Czy meldunek syna blokuje wykup mieszkania komunalnego?

Sam meldunek nie daje prawa do lokalu i sam w sobie nie tworzy tytułu prawnego. Meldunek ma charakter ewidencyjny, a nie rzeczowy czy obligacyjny. Oznacza to, że zameldowanie syna nie czyni go automatycznie współnajemcą ani nie daje mu prawa własności przy wykupie lokalu.

Jednocześnie w sprawach lokali komunalnych gmina często bada, kto rzeczywiście mieszka w lokalu, kto jest najemcą i czy nie ma rozbieżności między meldunkiem a stanem faktycznym. Z tego powodu pozostawanie zameldowanego, ale faktycznie nieobecnego członka rodziny może komplikować procedurę wykupu albo wymagać wcześniejszego uporządkowania dokumentacji.

Jeżeli sprawa dotyczy lokalu komunalne i relacji między meldunkiem a prawem najmu, warto sprawdzić również tę kwestię osobno, bo zasady wykupu mogą wynikać nie tylko z ustaw, ale też z uchwał danej gminy.

Co powinno znaleźć się we wniosku o wymeldowanie?

We wniosku warto wskazać:

• dane wnioskodawcy i osoby, której dotyczy wniosek,
• adres lokalu,
• informację, czy chodzi o pobyt stały czy czasowy,
• od kiedy syn nie mieszka w lokalu,
• opis okoliczności wyprowadzki,
• wniosek o przeprowadzenie konkretnych dowodów, np. z zeznań sąsiadów, oględzin, dokumentów,
• listę załączników.

Im bardziej konkretny wniosek, tym łatwiej organowi przeprowadzić sprawę. Warto unikać ogólników typu „od dawna go nie ma” i wskazać możliwie dokładną datę lub przynajmniej przybliżony okres wyprowadzki.

Co jeśli syn nie odbiera pism albo mieszka za granicą?

To nie przekreśla postępowania. Organ ma obowiązek zawiadomić stronę i umożliwić jej udział w sprawie, zgodnie z art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Jeżeli miejsce pobytu strony nie jest znane, w określonych sytuacjach możliwe jest stosowanie odpowiednich mechanizmów proceduralnych wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego.

Jeżeli syn od lat przebywa poza lokalem lub za granicą, szczególnie przydatne mogą być dowody potwierdzające długotrwały brak związku z mieszkaniem. Zobacz również materiał o procedurze po latach.

Odwołanie od decyzji o wymeldowaniu

Jeżeli urząd wyda decyzję odmowną albo syn odwoła się od decyzji korzystnej dla Pani, sprawa trafi do organu II instancji. Odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, na podstawie art. 127 § 1 i art. 129 § 1 oraz § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. W sprawach meldunkowych organem odwoławczym co do zasady jest wojewoda.

Po wyczerpaniu trybu odwoławczego możliwa jest skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego na zasadach wynikających z ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wymeldowanie a prawo do lokalu – o czym trzeba pamiętać?

Wymeldowanie nie służy do rozstrzygania sporów o prawo do mieszkania. Organ meldunkowy bada tylko fakt pobytu. Jeżeli więc syn miałby twierdzić, że nadal posiada określone uprawnienia do lokalu, to taka kwestia może wymagać odrębnej analizy na gruncie prawa mieszkaniowego lub cywilnego.

W praktyce jednak, jeśli syn rzeczywiście nie mieszka w lokalu, to postępowanie o wymeldowanie jest właściwym sposobem uporządkowania danych meldunkowych.

FAQ

Czy mogę wymeldować syna bez jego zgody?

Tak, jeżeli faktycznie i trwale opuścił lokal. Zgoda syna nie jest konieczna, bo wymeldowanie następuje w drodze decyzji administracyjnej na podstawie art. 35 ustawy o ewidencji ludności.

Czy sam meldunek daje prawo do mieszkania komunalnego?

Nie. Meldunek ma charakter ewidencyjny i nie tworzy prawa najmu ani własności. Może jednak powodować problemy praktyczne przy sprawach lokalowych.

Ile trwa postępowanie o wymeldowanie?

Ustawowo zwykle miesiąc, a w sprawie szczególnie skomplikowanej do dwóch miesięcy, ale przy sporze stron i konieczności zbierania dowodów postępowanie często trwa dłużej.

Czy urząd może przesłuchać sąsiadów?

Tak. Organ może dopuścić dowód z zeznań świadków, oględzin i dokumentów na podstawie art. 75 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Czy wymeldowanie po wielu latach jest możliwe?

Tak, jeżeli można wykazać, że osoba od dawna nie mieszka w lokalu. Sam upływ czasu nie przeszkadza, o ile da się udowodnić trwałe opuszczenie miejsca pobytu.

Źródła

1. Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności, w szczególności art. 28 ust. 1, art. 33 ust. 1 i art. 35 ustawy o ewidencji ludności.

2. Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, art. 10 § 1, art. 35 § 3, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 127 § 1 i art. 129 § 1–2.

3. Ustawa z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej – załącznik, część I ust. 53 oraz część IV.