Jak cofnąć wniosek o przywrócenie władzy rodzicielskiej przed rozprawą?

Czy można cofnąć wniosek o przywrócenie władzy rodzicielskiej?

Co do zasady tak. Wniosek w sprawie o przywrócenie władzy rodzicielskiej można cofnąć także wtedy, gdy sąd wyznaczył już termin rozprawy. Sprawa o przywrócenie władzy rodzicielskiej jest sprawą opiekuńczą rozpoznawaną w postępowaniu nieprocesowym przez sąd rodzinny.

Podstawą materialnoprawną przywrócenia władzy rodzicielskiej jest art. 111 § 2 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli przyczyna, która była podstawą pozbawienia władzy rodzicielskiej, odpadła, sąd opiekuńczy może władzę rodzicielską przywrócić.

Jeżeli po złożeniu wniosku sytuacja dziecka zmieniła się na tyle, że nie chce Pani dalej prowadzić sprawy, może Pani złożyć pismo o cofnięciu wniosku. W praktyce warto wskazać konkretnie, że wnosi Pani o:

• cofnięcie wniosku o przywrócenie władzy rodzicielskiej,
• umorzenie postępowania,
• odwołanie wyznaczonej rozprawy – jeżeli termin już został wyznaczony.

W sprawach rodzinnych trzeba jednak pamiętać o jednej ważnej kwestii: sąd opiekuńczy działa z uwzględnieniem dobra dziecka, a nie wyłącznie woli wnioskodawcy. Wynika to z art. 95 § 3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, zgodnie z którym władza rodzicielska powinna być wykonywana tak, jak tego wymaga dobro dziecka i interes społeczny.

Jakie pismo złożyć do sądu?

Najbezpieczniej złożyć zwykłe pismo procesowe skierowane do sądu, w którym toczy się sprawa. W piśmie należy podać:

• oznaczenie sądu, wydziału i sygnatury akt,
• dane wnioskodawcy i uczestników,
• jednoznaczne oświadczenie o cofnięciu wniosku,
• wniosek o umorzenie postępowania,
• krótkie uzasadnienie,
• własnoręczny podpis albo podpis kwalifikowany przy prawidłowym wniesieniu pisma elektronicznego.

W uzasadnieniu warto napisać, że po wniesieniu sprawy nastąpiła zmiana okoliczności, np. dziecko wróciło do Polski, nie mieszka już z Panią, a dalsze rozpoznawanie sprawy w obecnym kształcie stało się bezprzedmiotowe. Taki opis powinien być rzeczowy i zgodny z rzeczywistym stanem faktycznym.

Jeżeli sprawa dotyczyła także wcześniejszego zabezpieczenia, warto krótko opisać, czy zabezpieczenie jest jeszcze wykonywane i jaki jest aktualny sposób sprawowania opieki nad dzieckiem. W sprawach rodzinnych ma to znaczenie praktyczne, bo sąd ocenia bieżącą sytuację dziecka, a nie tylko formalne cofnięcie pisma.

Czy samo cofnięcie wniosku automatycznie kończy sprawę?

Najczęściej sąd po cofnięciu wniosku umarza postępowanie, jeżeli uzna, że nie ma już potrzeby dalszego prowadzenia sprawy. W postępowaniu nieprocesowym podstawę umorzenia stanowi art. 355 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego w zw. z art. 13 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego. Zgodnie z art. 355 § 1 K.p.c. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli wydanie wyroku albo dalsze prowadzenie sprawy stało się zbędne lub niedopuszczalne.

Trzeba jednak zaznaczyć, że w sprawach opiekuńczych sąd niekiedy podejmuje czynności także z urzędu. Wynika to z art. 570 Kodeksu postępowania cywilnego, zgodnie z którym w sprawach opiekuńczych sąd może wszcząć postępowanie z urzędu. Oznacza to, że gdyby z akt sprawy wynikało, iż sytuacja dziecka wymaga dalszej ingerencji sądu, sam fakt cofnięcia wniosku nie zawsze musi zamknąć temat w takim prostym trybie, jak w zwykłej sprawie cywilnej.

W praktyce, jeśli cofnięcie wniosku wynika ze zmiany planów życiowych i nie ma sporu wymagającego dalszego rozstrzygnięcia, sąd zwykle kończy sprawę postanowieniem o umorzeniu. Ostateczna decyzja zależy jednak od tego, co wynika z akt, stanowisk uczestników i oceny dobra dziecka.

Czy trzeba iść na rozprawę, jeśli pismo zostało już wysłane?

Tak długo, jak sąd nie odwoła rozprawy albo nie zwolni Pani z obowiązku stawiennictwa, należy założyć, że termin nadal obowiązuje. Samo wysłanie pisma nie oznacza jeszcze, że posiedzenie nie odbędzie się.

Dlatego w piśmie warto wyraźnie zawrzeć wniosek o odwołanie rozprawy i sprawdzić po kilku dniach w sekretariacie wydziału, czy sąd zdążył wydać odpowiednie zarządzenie lub postanowienie. Jeżeli mieszka Pani za granicą i osobiste stawiennictwo byłoby utrudnione, można równolegle złożyć wniosek o przeprowadzenie posiedzenia pod nieobecność albo o usprawiedliwienie niestawiennictwa – ale tylko wtedy, gdy faktycznie istnieją do tego podstawy.

W sprawach rodzinnych sąd może uznać osobiste wysłuchanie rodzica za potrzebne. Zależy to od konkretnego stanu sprawy, wcześniejszych rozstrzygnięć i tego, czy chodzi wyłącznie o formalne cofnięcie wniosku, czy również o ocenę aktualnej sytuacji dziecka.

Jakie przepisy mają tu największe znaczenie?

Co napisać w uzasadnieniu cofnięcia wniosku?

Uzasadnienie nie powinno być rozbudowane, ale musi być jasne. Warto wskazać:

• jakie okoliczności zmieniły się po złożeniu wniosku,
• jaka jest obecna sytuacja dziecka,
• dlaczego wnioskodawca nie podtrzymuje już żądania,
• że dalsze prowadzenie sprawy stało się bezprzedmiotowe.

Nie ma obowiązku powoływania długich wywodów prawnych. Najważniejsze jest, aby pismo nie budziło wątpliwości, czego Pani żąda i jaka jest aktualna sytuacja rodzinna. Jeżeli zmiana jest przejściowa lub istnieje konflikt między rodzicami co do miejsca pobytu dziecka, treść uzasadnienia trzeba dopasować do tych realiów.

Jeżeli temat władzy rodzicielskiej może wrócić w przyszłości, warto pamiętać, że cofnięcie obecnego wniosku nie zamyka na zawsze drogi do ponownego złożenia nowego wniosku, gdy rzeczywiście odpadną przyczyny wcześniejszego pozbawienia i będą ku temu aktualne podstawy.

Kiedy warto uważać z cofnięciem wniosku?

Cofnięcie wniosku nie zawsze będzie neutralne praktycznie. Szczególną ostrożność warto zachować, gdy:

• w sprawie były wydawane zabezpieczenia dotyczące miejsca pobytu dziecka,
• drugi rodzic zarzuca Pani niewłaściwe wykonywanie obowiązków,
• sąd zlecił opinię OZSS albo kuratora,
• w aktach są informacje o przemocy, uzależnieniach albo długotrwałym braku kontaktu z dzieckiem.

W takich sytuacjach sąd może chcieć wyjaśnić, czy cofnięcie wniosku wynika tylko ze zmiany planów, czy też istnieją nadal przesłanki do ingerencji w sytuację dziecka. Jeżeli wcześniej doszło do pozbawienia ojca władzy rodzicielskiej albo Pani władzy rodzicielskiej z określonych przyczyn, sąd będzie patrzył przede wszystkim na to, czy te przyczyny rzeczywiście ustały.

Przykłady

Poniższe sytuacje pokazują, jak w praktyce wygląda cofnięcie wniosku w sprawie rodzinnej i kiedy sąd zwykle kończy postępowanie.

FAQ

Czy mogę cofnąć wniosek dzień przed rozprawą?

Tak, przepisy nie wprowadzają sztywnego terminu granicznego. Trzeba jednak liczyć się z tym, że sąd może nie zdążyć odwołać posiedzenia, więc do czasu formalnej informacji termin należy traktować jako aktualny.

Czy muszę uzasadniać cofnięcie wniosku?

W praktyce tak warto zrobić. Krótkie uzasadnienie ułatwia sądowi ocenę, czy postępowanie stało się bezprzedmiotowe i czy można je umorzyć.

Czy sąd zawsze umorzy sprawę po cofnięciu wniosku?

Nie zawsze. W sprawach opiekuńczych sąd bierze pod uwagę dobro dziecka i może ocenić, czy mimo cofnięcia nie zachodzi potrzeba dalszych działań na podstawie art. 570 Kodeksu postępowania cywilnego.

Czy cofnięcie wniosku zamyka drogę do ponownego złożenia nowego wniosku?

Nie. Jeżeli w przyszłości zmienią się okoliczności i rzeczywiście odpadną przyczyny pozbawienia władzy rodzicielskiej, można złożyć nowy wniosek oparty na art. 111 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

Czy można wysłać pismo z zagranicy?

Tak. Pismo można nadać pocztą, przez pełnomocnika albo w inny dopuszczalny sposób. Najważniejsze jest, aby dotarło do właściwego sądu i zawierało sygnaturę sprawy oraz jednoznaczne żądanie.

Podsumowanie

Jeżeli nie chce Pani dalej prowadzić sprawy o przywrócenie władzy rodzicielskiej, może Pani złożyć do sądu rodzinnego pismo o cofnięciu wniosku, wnosząc jednocześnie o umorzenie postępowania i odwołanie rozprawy. W większości spraw, gdy postępowanie rzeczywiście stało się bezprzedmiotowe, sąd na tym poprzestaje. Trzeba jednak pamiętać, że w sprawach dotyczących dzieci sąd zawsze bada dobro dziecka i nie jest związany wyłącznie wolą strony.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy – Dz.U. 1964 nr 9 poz. 59.
2. Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego – Dz.U. 1964 nr 43 poz. 296.
3. Art. 95 K.r.o. – przepis w LEX.
4. Art. 111 K.r.o. – tekst ustawy dostępny w ISAP.