Zwolnienie lekarskie w okresie próbnym i po ustaniu zatrudnienia – prawo do zasiłku chorobowego

Prawo do zasiłku chorobowego

Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. z 2025 r., poz. 501) ubezpieczony nabywa prawo do zasiłku chorobowego:

1. po upływie 30 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego – jeżeli podlega obowiązkowo temu ubezpieczeniu;
2. po upływie 90 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego – jeżeli jest ubezpieczony dobrowolnie.

W oparciu o ust. 2 tego przepisu do okresów ubezpieczenia chorobowego wlicza się poprzednie okresy ubezpieczenia, jeżeli przerwa między nimi nie przekroczyła 30 dni lub była spowodowana określonymi przyczynami. W analizowanej sytuacji prawo do świadczeń zostało zachowane, ponieważ nie doszło do przerwy przekraczającej 30 dni.

Kto wypłaca wynagrodzenie za zwolnienie lekarskie

W przypadku uzyskania zwolnienia lekarskiego pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia chorobowego wypłacanego przez pracodawcę przez pierwsze 33 dni niezdolności do pracy w danym roku kalendarzowym.

Zgodnie z art. 92 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. z 2025 r., poz. 277):

§ 1. Za czas niezdolności pracownika do pracy wskutek:

1. choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną – trwającej łącznie do 33 dni w ciągu roku kalendarzowego, a w przypadku pracownika, który ukończył 50 rok życia – trwającej łącznie do 14 dni w ciągu roku kalendarzowego – pracownik zachowuje prawo do 80% wynagrodzenia, chyba że obowiązujące u danego pracodawcy przepisy prawa pracy przewidują wyższe wynagrodzenie z tego tytułu;
2. wypadku w drodze do pracy lub z pracy albo choroby przypadającej w czasie ciąży – w okresie wskazanym w pkt 1 – pracownik zachowuje prawo do 100% wynagrodzenia;
3. poddania się niezbędnym badaniom lekarskim przewidzianym dla kandydatów na dawców komórek, tkanek i narządów oraz poddania się zabiegowi pobrania komórek, tkanek i narządów – w okresie wskazanym w pkt 1 – pracownik zachowuje prawo do 100% wynagrodzenia.

Po przekroczeniu tego okresu obowiązek wypłaty świadczenia przejmuje Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

Zwolnienie lekarskie po ustaniu zatrudnienia

W przypadku zakończenia umowy o pracę możliwe jest dalsze korzystanie ze zwolnienia lekarskiego. W takiej sytuacji zasiłek chorobowy wypłaca ZUS.

Zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy:
Za okres niezdolności do pracy przypadający po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego zasiłek chorobowy przysługuje nie dłużej niż przez 91 dni.

Ograniczenie to nie dotyczy określonych przypadków, takich jak ciąża czy gruźlica.

FAQ

Czy można iść na zwolnienie lekarskie w okresie próbnym?

Tak. Pracownik zatrudniony na okresie próbnym ma takie same prawa jak inni pracownicy. Może skorzystać ze zwolnienia lekarskiego, o ile lekarz stwierdzi niezdolność do pracy. Kluczowe jest jednak spełnienie warunku tzw. okresu wyczekiwania (30 dni ubezpieczenia chorobowego).

Czy zwolnienie lekarskie w okresie próbnym jest płatne?

Tak, pod warunkiem nabycia prawa do świadczeń.

• przez pierwsze 33 dni (lub 14 dni po 50. roku życia) wynagrodzenie chorobowe wypłaca pracodawca,
• po tym okresie zasiłek chorobowy wypłaca ZUS.

Czy wcześniejsze zatrudnienie wpływa na prawo do zasiłku chorobowego?

Tak. Poprzednie okresy ubezpieczenia chorobowego są wliczane, jeśli przerwa między nimi nie przekroczyła 30 dni. Dzięki temu nie trzeba ponownie „czekać” 30 dni na prawo do świadczenia.

Kto wypłaca pieniądze podczas zwolnienia lekarskiego?

• pracodawca – za pierwsze dni niezdolności do pracy (do 33 lub 14 dni),
• ZUS – po przekroczeniu tego limitu lub od początku w niektórych przypadkach (np. po ustaniu zatrudnienia).

Czy można pobierać zasiłek chorobowy po zakończeniu umowy o pracę?

Tak. Jeśli niezdolność do pracy trwa nadal po ustaniu zatrudnienia, przysługuje zasiłek chorobowy wypłacany przez ZUS.

Jak długo przysługuje zasiłek chorobowy po ustaniu zatrudnienia?

Maksymalnie przez 91 dni. Wyjątki dotyczą m.in. ciąży lub gruźlicy – wtedy okres może być dłuższy.

Czy pracodawca może nie przedłużyć umowy w trakcie zwolnienia lekarskiego?

Tak. W przypadku umowy na okres próbny pracodawca nie ma obowiązku jej przedłużenia, nawet jeśli pracownik przebywa na L4. Po zakończeniu umowy świadczenie przejmuje ZUS.

Czy stan zdrowia psychicznego daje prawo do zwolnienia lekarskiego?

Tak. Problemy psychiczne, takie jak depresja czy wypalenie zawodowe, mogą stanowić podstawę do wystawienia zwolnienia lekarskiego, jeśli lekarz uzna, że uniemożliwiają pracę.

Czy rejestracja jako bezrobotny wpływa na zasiłek chorobowy?

Może mieć znaczenie, ale kluczowa jest ciągłość ubezpieczenia chorobowego. Jeśli została zachowana, prawo do świadczeń nie przepada.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy - Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141
2. Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa - Dz.U. 1999 nr 60 poz. 636