Rozwiązanie umowy podczas urlopu dla poratowania zdrowia

Czy pracownik może wypowiedzieć umowę podczas urlopu dla poratowania zdrowia?

Tak. Pracownik może wypowiedzieć umowę o pracę także wtedy, gdy przebywa na urlopie dla poratowania zdrowia albo korzysta z innej usprawiedliwionej nieobecności w pracy. Przepis art. 41 Kodeksu pracy chroni pracownika przed wypowiedzeniem dokonanym przez pracodawcę, ale nie odbiera pracownikowi prawa do samodzielnego zakończenia zatrudnienia.

W praktyce oznacza to, że osoba przebywająca na takim urlopie może złożyć wypowiedzenie, może też zaproponować pracodawcy rozwiązanie stosunku pracy za porozumieniem stron. Różnica jest zasadnicza: wypowiedzenie jest jednostronnym oświadczeniem pracownika i wywołuje skutek po upływie okresu wypowiedzenia, natomiast porozumienie stron wymaga zgody obu stron i pozwala ustalić dowolną datę zakończenia pracy.

Jeżeli chodzi o rozwiązanie po urlopie zdrowotnym, trzeba dodatkowo sprawdzić podstawę zatrudnienia: inaczej ocenia się zwykłą umowę o pracę z Kodeksu pracy, a inaczej stosunek pracy nauczyciela podlegający Karcie Nauczyciela.

Porozumienie stron a wypowiedzenie w czasie urlopu zdrowotnego

Porozumienie stron jest najprostszym sposobem zakończenia zatrudnienia w konkretnym, uzgodnionym terminie. Może to być nawet ten sam dzień, w którym strony podpisują porozumienie. Nie jest to jednak tryb jednostronny. Jeżeli pracodawca nie wyrazi zgody, porozumienie nie dojdzie do skutku.

W takiej sytuacji pozostaje wypowiedzenie. Zgodnie z Kodeksem pracy umowę o pracę można rozwiązać za wypowiedzeniem, a okres wypowiedzenia umowy zawartej na czas określony albo nieokreślony zależy od stażu u danego pracodawcy i wynosi co do zasady 2 tygodnie, 1 miesiąc albo 3 miesiące. Przy umowie na okres próbny stosuje się odrębne, krótsze okresy wypowiedzenia.

Rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia przez pracownika jest możliwe tylko w szczególnych przypadkach, np. gdy pracodawca dopuścił się ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków wobec pracownika albo gdy istnieje orzeczenie lekarskie wskazujące szkodliwy wpływ pracy na zdrowie, a pracodawca nie przeniósł pracownika do odpowiedniej pracy. Sam fakt przebywania na urlopie dla poratowania zdrowia nie oznacza jeszcze prawa do jednostronnego odejścia natychmiastowego.

Karta Nauczyciela i szczególne zasady dla nauczycieli

Jeżeli urlop dla poratowania zdrowia dotyczy nauczyciela, trzeba uwzględnić przepisy Karty Nauczyciela. Zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 73 ust. 1 Karty Nauczyciela urlop dla poratowania zdrowia przysługuje nauczycielowi zatrudnionemu w pełnym wymiarze zajęć na czas nieokreślony, po przepracowaniu nieprzerwanie co najmniej 7 lat w szkole w wymiarze nie niższym niż 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć. Urlop może być udzielony jednorazowo na okres nieprzekraczający roku.

Dla nauczyciela zatrudnionego na podstawie mianowania istotny jest art. 23 Karty Nauczyciela. Przepis ten przewiduje m.in. rozwiązanie stosunku pracy na wniosek nauczyciela, zasadniczo z końcem roku szkolnego po trzymiesięcznym wypowiedzeniu, a także rozwiązanie stosunku pracy na mocy porozumienia stron. Dla nauczyciela zatrudnionego na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony znaczenie ma art. 27 Karty Nauczyciela, zgodnie z którym rozwiązanie umowy następuje z końcem roku szkolnego za trzymiesięcznym wypowiedzeniem, z zastosowaniem odpowiednich regulacji art. 23.

Wniosek jest praktyczny: nauczyciel może zaproponować dyrektorowi rozwiązanie stosunku pracy za porozumieniem stron także podczas urlopu dla poratowania zdrowia. Jeżeli dyrektor zgodzi się na konkretną datę, stosunek pracy zakończy się w tej dacie. Jeżeli zgody nie będzie, trzeba zastosować właściwy tryb wypowiedzenia wynikający z Karty Nauczyciela albo Kodeksu pracy, zależnie od podstawy zatrudnienia.

Czy podczas urlopu zdrowotnego można podjąć nową pracę?

To jedna z najważniejszych pułapek. Art. 73 ust. 7 Karty Nauczyciela stanowi, że w okresie przebywania na urlopie dla poratowania zdrowia nauczyciel nie może nawiązać stosunku pracy ani podjąć innej działalności zarobkowej. Jeżeli dyrektor stwierdzi, że nauczyciel w czasie urlopu podjął inną pracę lub działalność zarobkową, odwołuje nauczyciela z urlopu i wskazuje termin powrotu do pracy.

Dlatego jeżeli powodem rozwiązania stosunku pracy jest nowa oferta zatrudnienia, najlepiej zsynchronizować daty. Bezpieczniejsze jest zakończenie dotychczasowego stosunku pracy przed rozpoczęciem nowej pracy albo uzyskanie jasnej porady co do tego, czy konkretna aktywność może zostać uznana za działalność zarobkową w rozumieniu art. 73 ust. 7 Karty Nauczyciela.

Jak przygotować pismo do dyrektora lub pracodawcy?

Przy porozumieniu stron pismo powinno jasno wskazywać, że pracownik proponuje rozwiązanie stosunku pracy za porozumieniem stron oraz podaje konkretną datę zakończenia zatrudnienia. Warto dodać prośbę o pisemne potwierdzenie zgody przez pracodawcę. Samo złożenie propozycji nie rozwiązuje jeszcze umowy.

Przy wypowiedzeniu należy wskazać, że jest to wypowiedzenie stosunku pracy albo umowy o pracę. Oświadczenie o wypowiedzeniu powinno mieć formę pisemną. Dla celów dowodowych najlepiej złożyć je osobiście za potwierdzeniem odbioru, wysłać listem poleconym albo przekazać w sposób pozwalający wykazać datę doręczenia.

Jeżeli pismo składa nauczyciel, warto powołać się na właściwy przepis Karty Nauczyciela albo poprosić o rozwiązanie stosunku pracy za porozumieniem stron bez nadmiernego mnożenia podstaw prawnych. Błędnie nazwane pismo może wywołać spór o to, czy była to tylko propozycja porozumienia, czy skuteczne wypowiedzenie.

Podsumowanie

Rozwiązanie umowy albo stosunku pracy podczas urlopu dla poratowania zdrowia jest możliwe, ale tryb zależy od podstawy zatrudnienia. Pracownik może złożyć wypowiedzenie w czasie urlopu, natomiast natychmiastowe odejście najczęściej wymaga porozumienia stron. W przypadku nauczycieli trzeba szczególnie uwzględnić Kartę Nauczyciela, podstawę zatrudnienia i zakaz podejmowania pracy zarobkowej w okresie urlopu. Jeżeli sprawa dotyczy przejścia do innej szkoły, warto dodatkowo sprawdzić, jak urlop zdrowotny wpływa na terminy i obowiązki wobec dotychczasowego pracodawcy.

FAQ

Źródła

• Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela, t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 515 - ISAP.
• Obwieszczenie Marszałka Sejmu RP z dnia 12 marca 2026 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Karta Nauczyciela - ELI.
• Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 277 z późn. zm. - tekst jednolity.