Przekazanie firmy małżonkowi a rozwód, darowizna i podatki

Forma prowadzenia działalności

Działalność gospodarcza jest ściśle związana z osobą, na którą została zarejestrowana. Oznacza to, że jest prowadzona na Pani NIP i to Pani odpowiada za zobowiązania. Jednak samo przedsiębiorstwo – czyli majątek, który został zorganizowany do prowadzenia działalności – stanowi odrębny składnik majątkowy.

Aby mąż mógł prowadzić przedsiębiorstwo, powinien najpierw założyć własną działalność gospodarczą, a następnie przejąć przedsiębiorstwo od żony. Dopiero wtedy żona może wykreślić swoją działalność z CEIDG.

Definicja przedsiębiorstwa

Zgodnie z art. 55(1) kodeksu cywilnego przedsiębiorstwo to zorganizowany zespół składników niematerialnych i materialnych przeznaczonych do prowadzenia działalności gospodarczej. Obejmuje ono m.in.: nazwę przedsiębiorstwa, nieruchomości, ruchomości, wierzytelności, prawa z umów, środki pieniężne, koncesje, licencje, patenty, prawa autorskie, tajemnice przedsiębiorstwa oraz dokumentację.

Każda czynność prawna (np. sprzedaż, darowizna) dotycząca przedsiębiorstwa obejmuje wszystkie jego elementy, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Nabywca przedsiębiorstwa odpowiada solidarnie ze zbywcą za zobowiązania związane z jego prowadzeniem – w granicach wartości przejętego przedsiębiorstwa.

Rozdzielność majątkowa

Jeżeli między małżonkami istnieje rozdzielność majątkowa, przedsiębiorstwo należy do majątku osobistego żony. W takim przypadku możliwe jest przekazanie go mężowi w formie darowizny. W trakcie trwania małżeństwa taka darowizna jest korzystna podatkowo, ponieważ małżonkowie należą do najbliższej grupy podatkowej zwolnionej z podatku od spadków i darowizn (art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn). Po rozwodzie to zwolnienie nie będzie już miało zastosowania.

Wspólność majątkowa

Jeżeli małżonkowie pozostają we wspólności majątkowej, przedsiębiorstwo wchodzi do majątku wspólnego, mimo że formalnie prowadzi je żona. Można wtedy dokonać przesunięcia majątkowego do majątku osobistego męża. Również w tej sytuacji możliwa jest darowizna bez dodatkowych obciążeń podatkowych, ale konieczne jest zachowanie odpowiedniej formy:

• jeśli w skład przedsiębiorstwa wchodzi nieruchomość – akt notarialny,

• w pozostałych przypadkach – forma pisemna z podpisami notarialnie poświadczonymi (art. 75(1) KC).

Inne rozwiązania

Po rozwodzie możliwa jest darowizna przedsiębiorstwa albo podział majątku wspólnego. W przypadku darowizny konieczne będzie zapłacenie podatku, natomiast przy podziale majątku podatku nie ma.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93