Podział nieruchomości po darowiźnie w małżeństwie, wspólny kredyt a rozwód

Podział majątku wspólnego

Przedmiotem podziału majątku wspólnego po ustaniu wspólności ustawowej są wyłącznie aktywa, które wchodziły do tego majątku. Sąd ustala wartość składników majątkowych według stanu na dzień ustania wspólności oraz według cen obowiązujących w chwili zamknięcia rozprawy (postanowienie SN z 11.03.2010 r., IV CSK 429/09, Legalis).

W toku sprawy o podział majątku sąd ustala również wartość nakładów poczynionych z majątku wspólnego na majątek osobisty jednego z małżonków, niezależnie od inicjatywy dowodowej stron (uchwała SN z 21.02.2008 r., III CZP 148/07, OSNC 2009, Nr 2, poz. 23).

Rozliczanie nakładów i wydatków

W postępowaniu o podział majątku wspólnego podlegają rozliczeniu nakłady i wydatki poczynione zarówno z majątku wspólnego na majątek osobisty, jak i odwrotnie. Dotyczy to zarówno okresu trwania wspólności ustawowej, jak i czasu od jej ustania do chwili dokonania podziału (m.in. post. SN z 7.01.2009 r., II CSK 390/08; z 17.11.2011 r., IV CSK 93/11; z 13.12.2013 r., III CZP 86/13).

Równe i nierówne udziały małżonków

Zgodnie z art. 43 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym. Z tej zasady sąd wychodzi, oceniając udziały stron. Jednak art. 43 § 2 KRO przewiduje możliwość ustalenia nierównych udziałów, jeśli:

1. istnieją ważne powody,

2. małżonkowie w nierównym stopniu przyczynili się do powstania majątku wspólnego.

Do przyczyniania się ustawodawca zalicza nie tylko wkład finansowy, lecz także pracę w gospodarstwie domowym i przy wychowaniu dzieci (art. 27 KRO).

Wkład z majątku osobistego w majątek wspólny

Jeśli w akcie notarialnym zostanie wskazane, że mąż wniósł wkład z majątku osobistego (darowizna od matki) na rzecz majątku wspólnego, przy podziale majątku sąd może uwzględnić tę okoliczność i przychylić się do ustalenia nierównych udziałów. W praktyce oznacza to, że wkład z darowizny może zostać rozliczony jako większy udział męża w nieruchomości.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz.U. 1964 nr 9 poz. 59
2. Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 marca 2010 r., sygn. akt IV CSK 429/09
3. Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 21 luty 2008 r., sygn. akt III CZP 148/07

4. Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 stycznia 2009 r., sygn. akt II CSK 390/08
5. Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 listopada 2011 r.,sygn.akt IV CSK 93/11
6. Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 grudnia 2013 r., III CZP 86/13