Podłączenie wody i kanalizacji do działki

Kto odpowiada za sieć, a kto za przyłącze?

W sprawach podłączenia wody i kanalizacji trzeba najpierw odróżnić sieć od przyłącza. To rozróżnienie decyduje o tym, kto powinien ponieść koszt inwestycji.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty w zakresie wodociągów, kanalizacji, zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków należy do zadań własnych gminy. Nie oznacza to jednak, że gmina musi za darmo wykonać każdemu właścicielowi indywidualne przyłącze do jego działki.

Art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków stanowi, że zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków jest zadaniem własnym gminy. Natomiast art. 15 ust. 1 tej ustawy wskazuje, że przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne zapewnia budowę urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych ustalonych przez gminę w wieloletnim planie rozwoju i modernizacji urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych.

Inaczej jest z przyłączem. Art. 15 ust. 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków przewiduje, że realizację budowy przyłączy do sieci oraz studni wodomierzowej, pomieszczenia przewidzianego do lokalizacji wodomierza głównego i urządzenia pomiarowego zapewnia na własny koszt osoba ubiegająca się o przyłączenie nieruchomości do sieci.

Dlaczego wcześniejsze podłączenie kosztowało mniej?

Jeżeli kilka lat temu gmina realizowała dużą inwestycję z udziałem środków unijnych, dopłat albo wkładu mieszkańców, koszt jednostkowy dla jednego gospodarstwa mógł być znacznie niższy. Wynikało to zwykle z kilku przyczyn: wspólnego projektu, jednej dokumentacji, wspólnego wykonawcy, rozłożenia kosztów organizacyjnych na wielu odbiorców oraz finansowania części inwestycji ze środków zewnętrznych.

Nie oznacza to jednak, że po zakończeniu programu gmina albo przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne musi przyłączyć kolejną nieruchomość za historyczną kwotę. Jeżeli obecnie trzeba wykonać indywidualny projekt, uzyskać aktualne uzgodnienia, zamówić osobny wykop, sprowadzić sprzęt, odtworzyć nawierzchnię i wykonać odbiór, koszt może być wielokrotnie wyższy niż udział w dawnej zbiorowej inwestycji.

Trzeba jednak sprawdzić, czego dotyczy żądane 10 000 zł. Co innego koszt wykonania robót budowlanych i materiałów, a co innego opłata za samo przyłączenie. Art. 19a ust. 7 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków zakazuje pobierania przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne opłat za wydanie warunków przyłączenia, ich zmianę, aktualizację lub przeniesienie na inny podmiot, odbiór przyłącza, włączenie przyłącza do sieci oraz inne zezwolenia związane z przyłączeniem do sieci.

Co może obejmować koszt 10 000 zł?

Kwota żądana od właściciela działki może być uzasadniona tylko wtedy, gdy odpowiada rzeczywistym kosztom prac lub wynika z prawidłowej podstawy prawnej. W praktyce warto poprosić o pisemne rozbicie kosztów.

Warunki przyłączenia i terminy

Procedura zaczyna się zwykle od złożenia wniosku o wydanie warunków przyłączenia do sieci. Art. 19a ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków przewiduje, że osoba ubiegająca się o przyłączenie nieruchomości do sieci składa wniosek do przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego. Zbliżonym zagadnieniem jest warunki przyłączenia do sieci wod-kan a opłaty gminy.

Zgodnie z art. 19a ust. 3 tej ustawy przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne wydaje warunki przyłączenia albo uzasadnia odmowę ich wydania w terminie 21 dni od dnia złożenia wniosku dla budynków mieszkalnych jednorodzinnych, w tym znajdujących się w zabudowie zagrodowej, oraz w terminie 45 dni w pozostałych przypadkach. Art. 19a ust. 4 tej ustawy pozwala w szczególnie uzasadnionych przypadkach przedłużyć te terminy odpowiednio o kolejne 21 albo 45 dni, po uprzednim zawiadomieniu wnioskodawcy z podaniem przyczyn przedłużenia.

Warunki przyłączenia są ważne 2 lata od dnia ich wydania, co wynika z art. 19a ust. 6 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu. Jeżeli właściciel nie wykona przyłącza w tym czasie, może być konieczne uzyskanie nowych warunków, zwłaszcza gdy zmieniły się parametry sieci, przebieg przewodów albo regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków.

Czy potrzebne jest pozwolenie na budowę?

Budowa przyłączy wodociągowych i kanalizacyjnych co do zasady nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę. Wynika to z art. 29 ust. 1 pkt 23 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, który obejmuje między innymi przyłącza wodociągowe i kanalizacyjne.

Inwestor musi jednak zachować wymagania techniczne i formalne. Art. 29a ust. 1 Prawa budowlanego przewiduje, że budowa przyłączy, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 23 tej ustawy, wymaga sporządzenia planu sytuacyjnego na kopii aktualnej mapy zasadniczej albo mapy jednostkowej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. W konkretnej sprawie należy też uwzględnić warunki przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego oraz miejscowy regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków uchwalany na podstawie art. 19 ust. 3 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu.

Opłata adiacencka a podłączenie kanalizacji i wody

Nie można utożsamiać kosztu wykonania przyłącza z opłatą adiacencką. To dwie różne instytucje. Opłata adiacencka jest daniną publicznoprawną ustalaną w decyzji administracyjnej, a nie zwykłą fakturą za roboty.

Art. 143 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami wskazuje, że przez budowę urządzeń infrastruktury technicznej rozumie się między innymi budowę przewodów lub urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych. Art. 144 ust. 1 tej ustawy stanowi, że właściciele nieruchomości uczestniczą w kosztach budowy takich urządzeń przez wnoszenie na rzecz gminy opłat adiacenckich.

Zgodnie z art. 145 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami wójt, burmistrz albo prezydent miasta może, w drodze decyzji, ustalić opłatę adiacencką po stworzeniu warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej. Art. 145 ust. 2 tej ustawy przewiduje, że wszczęcie postępowania w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej może nastąpić w terminie 3 lat od dnia stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do urządzenia, jeżeli w dniu stworzenia tych warunków obowiązywała uchwała rady gminy określająca stawkę procentową opłaty.

Wysokość opłaty adiacenckiej zależy od wzrostu wartości nieruchomości. Art. 146 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami wymaga ustalenia tego wzrostu przez rzeczoznawcę majątkowego. Art. 146 ust. 2 tej ustawy ogranicza stawkę opłaty adiacenckiej z tytułu budowy urządzeń infrastruktury technicznej do maksymalnie 50% różnicy między wartością nieruchomości przed wybudowaniem urządzeń a wartością po ich wybudowaniu.

Więcej o relacji kanalizacji i opłat publicznoprawnych opisuje materiał o tym, kiedy może pojawić się opłata adiacencka.

Czy gmina może żądać udziału w kosztach budowy sieci?

Jeżeli prace dotyczą wyłącznie przyłącza do jednej działki, podstawowym przepisem jest art. 15 ust. 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu. Jeżeli jednak właściciel ma finansować dłuższy odcinek przewodu, który będzie służył także innym nieruchomościom, może nie być to już przyłącze, lecz urządzenie wodociągowe albo kanalizacyjne.

W takiej sytuacji znaczenie ma art. 31 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Przepis ten stanowi, że osoby, które wybudowały z własnych środków urządzenia wodociągowe lub kanalizacyjne, mogą przekazywać je odpłatnie gminie albo przedsiębiorstwu wodociągowo-kanalizacyjnemu na warunkach uzgodnionych w umowie.

Jeżeli więc właściciel finansuje odcinek sieci, z którego w przyszłości skorzystają inne osoby, warto zadbać o umowę regulującą przejęcie urządzeń i rozliczenia. W praktyce pojawia się też problem, czy możliwy jest późniejszy zwrot kosztów od przyszłych sąsiadów korzystających z wybudowanej infrastruktury.

Jak sprawdzić, czy żądana kwota jest prawidłowa?

Przy kwocie rzędu 10 000 zł nie warto ograniczać się do ustnej informacji. Właściciel działki powinien uzyskać dokumenty pozwalające odróżnić legalne koszty robót od opłat bez podstawy prawnej.

• Poproś o pisemne warunki przyłączenia wydane na podstawie art. 19a ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu.
• Zażądaj kosztorysu lub oferty wykonawcy z podziałem na materiały, roboty ziemne, projekt, odtworzenie nawierzchni i inne prace.
• Sprawdź, czy w kwocie nie ma opłat zakazanych przez art. 19a ust. 7 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu.
• Ustal, czy płacisz za przyłącze, czy za odcinek sieci, który może służyć także innym nieruchomościom.
• Jeżeli gmina wspomina o opłacie adiacenckiej, żądaj decyzji administracyjnej i operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego.

Jeżeli przedsiębiorstwo odmawia przyłączenia, musi istnieć konkretna przyczyna, na przykład brak technicznych możliwości przyłączenia. Art. 15 ust. 4 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu przewiduje obowiązek przyłączenia nieruchomości do sieci, jeżeli są spełnione warunki przyłączenia określone w regulaminie oraz istnieją techniczne możliwości świadczenia usług.

FAQ

Źródła

• Art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym.
• Art. 2 pkt 5 i 6, art. 3 ust. 1, art. 15 ust. 1, 2 i 4, art. 19 ust. 3, art. 19a ust. 1, 3, 4, 6 i 7 oraz art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków.
• Art. 29 ust. 1 pkt 23 i art. 29a ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
• Art. 143 ust. 2, art. 144 ust. 1, art. 145 ust. 1 i 2 oraz art. 146 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.