Co orzekł Trybunał Konstytucyjny?
Trybunał zakwestionował możliwość nabywania przez przedsiębiorstwa przesyłowe praw do cudzych nieruchomości poprzez zasiedzenie służebności odpowiadającej treścią służebności przesyłu za okres sprzed 2008 roku — czyli jeszcze zanim instytucja służebności przesyłu w ogóle pojawiła się w polskim prawie. W praktyce oznacza to konieczność ponownego spojrzenia na wiele dotychczasowych sporów.
Dlaczego ten wyrok ma tak duże znaczenie?
Do tej pory dominowała wykładnia, zgodnie z którą przedsiębiorstwa mogły powoływać się na wieloletnie korzystanie z działki jako podstawę zasiedzenia. Skutki były dotkliwe dla właścicieli — nawet jeśli urządzenia ograniczały korzystanie z gruntu, nie mogli liczyć na wynagrodzenie ani przeniesienie infrastruktury.
Wyrok TK otwiera możliwość ponownej oceny takich spraw. W wielu przypadkach może to oznaczać realną szansę na wynagrodzenie, odszkodowanie lub uregulowanie sprawy na nowych zasadach.
Kogo dotyczy ta zmiana?
Właścicieli nieruchomości, przez które przebiegają:
– linie energetyczne niskiego, średniego i wysokiego napięcia,
– gazociągi, wodociągi, kanalizacja,
– kable telekomunikacyjne i infrastruktura towarzysząca.
Zmiana jest szczególnie istotna dla działek, na których urządzenia znajdują się od dziesięcioleci, ale nigdy nie doszło do formalnego ustanowienia służebności.
Co właściciele mogą zrobić teraz?
Po orzeczeniu TK warto rozważyć ponowną analizę sytuacji nieruchomości. W wielu przypadkach możliwe jest:
– wystąpienie o wynagrodzenie za korzystanie z gruntu,
– sprawdzenie, czy przedsiębiorstwo ma jakikolwiek tytuł prawny,
– negocjowanie warunków dalszego korzystania z działki.
Dla osób, które wcześniej usłyszały odmowę, wyrok daje realną szansę na powrót do sprawy i jej ponowne zbadanie.
