Nowa praca w okresie wypowiedzenia – co wolno pracownikowi

Co oznacza zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy?

Zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy oznacza, że w okresie wypowiedzenia pracownik nadal pozostaje w stosunku pracy, ale nie wykonuje pracy, zachowując prawo do wynagrodzenia. Wynika to wprost z art. 36² ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy. Przepis ten pozwala pracodawcy, w związku z wypowiedzeniem umowy o pracę, zwolnić pracownika z obowiązku świadczenia pracy do upływu okresu wypowiedzenia.

Takie zwolnienie nie powoduje rozwiązania umowy wcześniej. Do ostatniego dnia okresu wypowiedzenia nadal trwa zatrudnienie, biegnie staż pracy, a pracownik co do zasady zachowuje prawa pracownicze związane z trwającym stosunkiem pracy.

W praktyce właśnie przy tym fragmencie najczęściej pojawia się pytanie o nową pracę w wypowiedzeniu. Samo zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy co do zasady nie blokuje podjęcia zatrudnienia u innego pracodawcy.

Czy można podjąć nową pracę w okresie wypowiedzenia?

Tak — co do zasady można podpisać umowę o pracę z innym pracodawcą jeszcze w trakcie trwania poprzedniego stosunku pracy, a nawet rozpocząć nową pracę przed upływem wypowiedzenia. Kodeks pracy nie wprowadza ogólnego zakazu pozostawania równocześnie w dwóch stosunkach pracy.

Trzeba jednak sprawdzić, czy w konkretnej sprawie nie występują ograniczenia wynikające z:

• umowy o zakazie konkurencji w czasie trwania stosunku pracy — art. 101¹ § 1 Kodeksu pracy,
• obowiązku dbania o dobro zakładu pracy i ochrony jego interesów — art. 100 § 2 pkt 4 Kodeksu pracy,
• szczególnych regulacji dotyczących danego stanowiska, pragmatyk służbowych albo zasad unikania konfliktu interesów.

Jeżeli nowa praca nie narusza zakazu konkurencji, tajemnicy pracodawcy ani obowiązków pracowniczych, sam fakt jej podjęcia nie stanowi podstawy do rozwiązania umowy w trybie dyscyplinarnym. Rozwiązanie bez wypowiedzenia z winy pracownika wymaga ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych, o którym mowa w art. 52 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy.

Czy były lub obecny pracodawca może mieć zastrzeżenia?

Jeżeli do końca wypowiedzenia jesteś zwolniona z obowiązku świadczenia pracy i nie obowiązuje Cię zakaz konkurencji, sam fakt zatrudnienia u innego pracodawcy nie daje poprzedniemu pracodawcy podstaw do sankcji. Inaczej może być wtedy, gdy nowa praca narusza umowę o zakazie konkurencji albo realnie godzi w interes pracodawcy.

Warto też pamiętać, że zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy jest zwykle jednostronnym poleceniem pracodawcy w okresie wypowiedzenia. Jeżeli pracodawca skutecznie cofnie to zwolnienie i wezwie pracownika do wykonywania pracy, sytuację trzeba oceniać według treści oświadczeń złożonych w konkretnej sprawie oraz zasad prawa pracy. Przy kolizji terminów z nową pracą spór może być już praktycznie poważny i wymagać indywidualnej oceny.

Jeśli równolegle rozważasz etat i własną firmę, podobne zasady omawia także materiał o DG w wypowiedzeniu.

Czy można wycofać się z podpisanej umowy o pracę przed rozpoczęciem pracy?

Samo podpisanie umowy o pracę powoduje powstanie stosunku pracy na warunkach w niej określonych, chyba że strony postanowiły inaczej. Kodeks pracy nie przewiduje prostego „anulowania” ważnie zawartej umowy tylko dlatego, że pracownik zmienił zdanie.

Najbezpieczniejsze rozwiązania są dwa:

• porozumienie stron — strony zgodnie ustalają, że umowa nie będzie wykonywana albo rozwiąże się w określonym dniu;
• wypowiedzenie umowy — jeżeli rodzaj umowy i przepisy dopuszczają wypowiedzenie.

Zgodnie z art. 32 § 1 Kodeksu pracy każda ze stron może rozwiązać umowę o pracę za wypowiedzeniem. Długość okresu wypowiedzenia umowy zawartej na okres próbny określa art. 34 Kodeksu pracy, a umowy na czas określony i nieokreślony — art. 36 § 1 Kodeksu pracy. W razie bardzo krótkiego stażu u danego pracodawcy przy umowie na czas określony lub nieokreślony okres wypowiedzenia wynosi 2 tygodnie.

W orzecznictwie przyjmuje się także dopuszczalność rozwiązania umowy o pracę jeszcze przed faktycznym rozpoczęciem świadczenia pracy, ale nie oznacza to automatycznego „skasowania” umowy bez złożenia oświadczenia woli. Trzeba więc złożyć pracodawcy odpowiednie oświadczenie lub zawrzeć porozumienie.

Zobacz również: dodatki w wypowiedzeniu

Wypowiedzenie lub rozwiązanie stosunku pracy przez pracownicę w ciąży

Ochrona pracownicy w ciąży przewidziana w art. 177 § 1 Kodeksu pracy dotyczy przede wszystkim wypowiedzenia i rozwiązania umowy przez pracodawcę. Przepis co do zasady zakazuje pracodawcy wypowiadania lub rozwiązywania umowy o pracę w okresie ciąży, z wyjątkami przewidzianymi w ustawie.

Jeżeli jednak wypowiedzenie złożyła sama pracownica, ciąża nie powoduje automatycznie, że wypowiedzenie staje się nieważne albo bezskuteczne. Znaczenie ma konkretny stan faktyczny.

Jeżeli pracownica była już w ciąży w chwili składania wypowiedzenia, ale o tym nie wiedziała, może powoływać się na błąd co do stanu faktycznego i próbować uchylić się od skutków złożonego oświadczenia na podstawie art. 84 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny w zw. z art. 300 Kodeksu pracy. W praktyce taka sytuacja bywa akceptowana w orzecznictwie.

Jeżeli natomiast ciąża powstała dopiero po złożeniu wypowiedzenia, co do zasady nie ma podstaw do cofnięcia wypowiedzenia tylko z tego powodu. Nie można wtedy mówić o błędzie istniejącym w chwili składania oświadczenia.

Pokrewny problem omawia też materiał o ciąży w wypowiedzeniu.

Czy można żądać przywrócenia do pracy po własnym wypowiedzeniu?

Co do zasady nie składa się pozwu o przywrócenie do pracy tylko dlatego, że pracownica po własnym wypowiedzeniu zaszła w ciążę. Roszczenia o uznanie wypowiedzenia za bezskuteczne albo o przywrócenie do pracy przysługują przede wszystkim wtedy, gdy wadliwe wypowiedzenie złożył pracodawca — art. 44 i art. 45 § 1 Kodeksu pracy.

Przy własnym wypowiedzeniu ewentualna droga polega raczej na złożeniu oświadczenia o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia złożonego pod wpływem błędu, jeżeli błąd rzeczywiście istniał w chwili składania wypowiedzenia. To jednak zależy od faktów, dokumentacji medycznej oraz chwili powstania ciąży.

Co znajdzie się w świadectwie pracy?

Zakres informacji zamieszczanych w świadectwie pracy określa art. 97 § 2 Kodeksu pracy oraz rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 30 grudnia 2016 r. w sprawie świadectwa pracy. W świadectwie wpisuje się tylko informacje potrzebne do ustalenia uprawnień ze stosunku pracy i uprawnień z ubezpieczenia społecznego.

W praktyce przy chorobie szczególne znaczenie ma § 2 ust. 1 pkt 13 tego rozporządzenia, zgodnie z którym zamieszcza się informację o liczbie dni, za które pracownik otrzymał wynagrodzenie przewidziane w art. 92 Kodeksu pracy w roku kalendarzowym, w którym ustał stosunek pracy.

To oznacza, że świadectwo pracy nie zawiera pełnego opisu wszystkich dawnych zwolnień lekarskich ani szczegółowej historii chorób. Wskazuje natomiast dane wymagane przepisami, w tym odnoszące się do roku ustania zatrudnienia.

Podsumowanie odpowiedzi na najważniejsze pytania

FAQ

Czy można mieć dwie umowy o pracę jednocześnie?

Tak. Polskie prawo nie zakazuje co do zasady równoczesnego pozostawania w dwóch stosunkach pracy. Problem pojawia się dopiero wtedy, gdy naruszasz zakaz konkurencji, tajemnicę pracodawcy albo szczególne przepisy dotyczące stanowiska.

Czy zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy trzeba mieć na piśmie?

Dla celów dowodowych zdecydowanie tak. Art. 36² Kodeksu pracy nie wymaga szczególnej formy, ale w praktyce brak pisma może prowadzić do sporu co do daty i zakresu zwolnienia.

Czy pracodawca może zwolnić dyscyplinarnie za podjęcie nowej pracy?

Nie tylko dlatego, że podjąłeś nową pracę. Podstawa z art. 52 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy wymaga ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych, np. złamania zakazu konkurencji lub działania na szkodę pracodawcy.

Czy ciąża po złożeniu wypowiedzenia przez pracownicę przywraca ochronę przed rozwiązaniem umowy?

Nie automatycznie. Ochrona z art. 177 § 1 Kodeksu pracy dotyczy działań pracodawcy. Przy własnym wypowiedzeniu znaczenie ma to, czy pracownica była już w ciąży w chwili składania oświadczenia i czy działała pod wpływem błędu.

Czy w świadectwie pracy będzie wpisane, że byłam długo na L4 w poprzednim roku?

Nie w formie pełnej historii choroby. Świadectwo pracy zawiera tylko informacje wymagane przez art. 97 § 2 Kodeksu pracy i rozporządzenie w sprawie świadectwa pracy, w tym dane o wynagrodzeniu chorobowym z art. 92 Kodeksu pracy w roku ustania zatrudnienia.

Źródła

• art. 32 § 1, art. 34, art. 36 § 1, art. 36², art. 44, art. 45 § 1, art. 52 § 1 pkt 1, art. 92, art. 97 § 2, art. 100 § 2 pkt 4, art. 101¹ § 1, art. 177 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy
• art. 84 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny w zw. z art. 300 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy
• § 2 ust. 1 pkt 13 rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 30 grudnia 2016 r. w sprawie świadectwa pracy