Eksmisja dłużnika, co zrobić z rzeczami pozostawionymi w domu?

Eksmisja, czyli wydanie i opróżnienie lokalu przez dłużnika

Generalnie w wyroku eksmisyjnym winno zostać orzeczone, jeżeli został złożony taki wniosek, że dłużnik jest zobowiązany do wydania i opróżnienia lokalu. Tak też powinien zostać skonstruowany wniosek egzekucyjny, aby komornik mógł wyeksmitować dłużnika wraz z jego wszystkimi rzeczami. Zatem komornik winien działać w taki sposób, aby doprowadzić do wydania Pani lokalu w stanie wolnym od osób i rzeczy. Czyli musi usunąć również rzeczy eksmitowanego.

Komornik przed wykonaniem czynności egzekucyjnych winien wysłuchać dłużnika i doprowadzić do usunięcia z lokalu jego rzeczy.

Porzucenie rzeczy

Jeżeli nie uda się dokonać eksmisji rzeczy dłużnika, to znajdzie zastosowanie art. 180 ustawy – Kodeks cywilny z dnia 23 kwietnia 1964 roku (K.c.): Właściciel może wyzbyć się własności rzeczy ruchomej przez to, że w tym zamiarze rzecz porzuci.

Porzucenie (derelictio) jest techniczną i jednostronną (nieskierowaną do konkretnego adresata) czynnością prawną o charakterze rozporządzającym. Doktryna reprezentuje pogląd, że porzucenie jest czynnością prawną polegającą na wyzbyciu się własności (animo derelinquendi), o czym mowa w art. 180 K.c. (zob. np. Z. Radwański, J. Grykiel, w: SPP, t. 2, 2019, s. 259; E. Gniewek, w: SPP, t. 3, 2020, s. 130, 259; A. Wolter, J. Ignatowicz, K. Stefaniuk, Prawo cywilne, 2001, s. 266).

Kiedy można uznać, że dłużnik porzucił swoje rzeczy?

Porzucenie jest czynnością o charakterze realnym. W rozumieniu cywilistycznym porzucenie rzeczy pozwala na stwierdzenie, że posiadacz takiej rzeczy pozbył się jej w rozumieniu administracyjnoprawnym (zob. wyr. NSA z 2.3.2011 r., I OSK 2000/10, Legalis).

Aby mówić o porzuceniu rzeczy konieczne jest łączne zaistnienie dwóch przesłanek: faktu porzucenia rzeczy oraz zamiaru wyzbycia się własności. Porzucenie rzeczy oznacza wyzbycie się władztwa nad rzeczą w sposób umożliwiający każdemu objęcie jej w posiadanie w sposób umożliwiający zawładnięcie nią każdemu. Aby doszło do utraty własności, oba te elementy muszą wystąpić łącznie. Zamiar wyzbycia się własności danej rzeczy ruchomej może zostać wprost ujawniony przez jej właściciela albo wynikać z jego zachowania się na tle okoliczności, w jakich rzecz została porzucona.

Wezwanie dłużnika do zabrania swoich rzeczy, wyznaczenie terminu

W Pani przypadku, jeżeli w trakcie eksmisji dłużnik nie zabierze swoich rzeczy, należy go wezwać na piśmie lub przy świadkach do zabrania swoich rzeczy pod rygorem potraktowania ich jako porzuconych, w wyznaczonym do tego terminie, np.: 7 dni od dnia odebrania wezwania lub od dnia, w którym wezwała go Pani ustnie przy świadkach.

Zasadniczo porzucenie rzeczy ruchomej powoduje, że zyskuje ona status rzeczy niczyjej. Wygasa wówczas prawo własności do niej, które nie przechodzi na żaden podmiot do momentu, w którym inna osoba nie obejmie danej rzeczy w posiadanie samoistne. Wtedy może Pani zutylizować te rzeczy bez żadnych konsekwencji ani potrzeby przechowywania ich w nieskończoność.

Wnioski

Zatem w momencie gdy komornik nie przeprowadzi egzekucji rzeczy wraz z osobą dłużnika, a dłużnik nie zabierze swoich rzeczy, rekomenduję wezwać go do zabrania swoich rzeczy, wyznaczając mu do tego odpowiedni termin. Po upływie wyznaczonego terminu należy uznać te rzeczy za porzucane i niczyje, a następnie można je zutylizować.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93

2. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 marca 2011 r., I OSK 2000/10, Legalis