Czy rodzic może samodzielnie zapisać dziecko na zajęcia dodatkowe, mimo sprzeciwu drugiego?

Jakie przepisy regulują takie sytuacje?

Zgodnie z art. 97 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (K.r.o.):

§ 1. Jeżeli władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom, każde z nich jest obowiązane i uprawnione do jej wykonywania.

§ 2. Jednakże o istotnych sprawach dziecka rodzice rozstrzygają wspólnie; w braku porozumienia między nimi rozstrzyga sąd opiekuńczy.

Należy zatem wskazać, że jedną z naczelnych zasad wykonywania władzy rodzicielskiej jest zasada autonomii rodziców, która przejawia się w tym, że każde z rodziców jest uprawnione i obowiązane do samodzielnego wykonywania władzy rodzicielskiej.

Samodzielność rodziców a sprawy istotne

Zapis znajdujący się w art. 97 § 1 K.r.o. wskazuje, że  każde z rodziców wykonuje władzę rodzicielską oddzielnie. Wyjątkiem ograniczającym zasadę samodzielności rodziców jest właśnie art. 97 § 2 K.r.o., nakładający na nich obowiązek współdziałania w istotnych sprawach dotyczących dziecka. Kodeks rodzinny i opiekuńczy nie określa, jakie sprawy należą do spraw istotnych, jednak orzecznictwo i doktryna zgodnie przyjmują, że należą do nich sprawy dotyczące: wyboru szkoły, zawodu, sposobu leczenia, sposobu spędzania czasu wolnego, miejsca pobytu dziecka. Sąd może wydać rozstrzygnięcie w oparciu o art. 97 § 2 K.r.o. jedynie wówczas, gdy brak jest porozumienia pomiędzy rodzicami, którym przysługuje władza rodzicielska.

Czy zapisanie dziecka na zajęcia dodatkowe wymaga zgody obojga rodziców?

Wobec powyższego w opisanej sprawie zapis na zajęcia dodatkowe dotyczy sposobu spędzania przez dziecko wolnego czasu, a zatem dotyczy spraw istotnych. W tym zakresie powinna być zgoda obojga rodziców. Dlatego też jeżeli ojciec dziecka nie zgadza się na jego uczestnictwo w zajęciach, to należy udać się do organizatora tych zajęć, wskazać, że jest ojcem i że nie wyraża zgody na udział dziecka w zajęciach. Organizator tych zajęć nie będzie mógł przyjąć dziecka na zajęcia.

Kiedy decyzję podejmuje sąd opiekuńczy?

Natomiast mama dziecka może w takiej sytuacji wystosować do sądu wniosek o wyrażenie zgody na jego udział w takich zajęciach. Postępowanie w przedmiotowej sprawie wszczynane jest na wniosek. Toczy się w trybie nieprocesowym. Ojciec dziecka będzie uczestnikiem postępowania. Przed podjęciem decyzji sąd przesłucha rodziców, a decyzje podejmie z uwzględnieniem dobra dziecka.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz.U. 1964 nr 9 poz. 59
2. Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz.U. 1964 nr 43 poz. 296

3. A. Pośpiech [w:] Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz aktualizowany, red. M. Fras, M. Habdas, LEX/el. 2023, art. 97.