Zniesienie współwłasności ze spłatą: co to jest i jak przebiega proces?

Na czym polega zniesienie współwłasności ze spłatą?

Zniesienie współwłasności ze spłatą oznacza sytuację, w której jeden ze współwłaścicieli przejmuje całą nieruchomość, rekompensując pozostałym ich udziały w formie finansowej. Spłata stanowi więc ekwiwalent wartości udziałów innych osób. Przykładowo, jeśli mieszkanie warte jest 600 000 zł i posiada trzech współwłaścicieli, każdy z nich ma udział o wartości 200 000 zł. Gdy jedna osoba chce zostać jedynym właścicielem, powinna wypłacić pozostałym po 200 000 zł.

Takie rozwiązanie pozwala uniknąć sprzedaży nieruchomości osobom trzecim oraz jednocześnie porządkuje kwestie własnościowe. Warto podkreślić, że zniesienie współwłasności ze spłatą może nastąpić w drodze umowy lub orzeczenia sądu. W obu przypadkach konieczne jest ustalenie wartości przedmiotu współwłasności, co najczęściej wymaga opinii rzeczoznawcy majątkowego.

Krok pierwszy: negocjacje pomiędzy współwłaścicielami lub sądowy podział

Pierwszym etapem zniesienia współwłasności ze spłatą jest porozumienie pomiędzy stronami. Jeśli współwłaściciele potrafią dojść do konsensusu, mogą sporządzić umowę cywilnoprawną w formie aktu notarialnego. Ustalają w niej, kto przejmuje nieruchomość i w jakiej wysokości zostaną wypłacone spłaty. W takiej sytuacji postępowanie przebiega szybciej i taniej niż w sądzie.

W przypadku braku zgody konieczne jest złożenie wniosku o zniesienie współwłasności ze spłatą do sądu rejonowego właściwego dla miejsca położenia nieruchomości, przy jego sporządzeniu warto skorzystać z usług prawnych radcy prawnego. Na podstawie złożonego wniosku sąd ustala skład współwłaścicieli, określa wartość udziałów oraz decyduje, kto przejmie nieruchomość. Orzeczenie może obejmować również terminy i sposób zapłaty spłaty – jednorazowo lub w ratach.

Krok drugi: notarialne potwierdzenie

Jeśli współwłaściciele osiągną porozumienie, konieczne jest jego formalne potwierdzenie u notariusza. Akt notarialny dokumentuje przeniesienie własności oraz określa dokładne kwoty spłat. Notariusz ma obowiązek zweryfikować zgodność ustaleń z prawem i poinformować strony o skutkach transakcji.

Koszt takiego aktu zależy od wartości nieruchomości oraz wysokości taksy notarialnej określonej w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości. Zwykle waha się od kilkuset do kilku tysięcy złotych. Po podpisaniu aktu notarialnego jedna osoba staje się wyłącznym właścicielem nieruchomości, a pozostali otrzymują należne im środki finansowe.

Krok trzeci: rejestracja zmian

Po zawarciu umowy lub uprawomocnieniu się orzeczenia sądu należy złożyć wniosek o wpis do księgi wieczystej. Celem tej czynności jest ujawnienie nowego właściciela. Wniosek kieruje się do wydziału ksiąg wieczystych właściwego sądu rejonowego. Do dokumentacji dołącza się akt notarialny lub orzeczenie sądu oraz potwierdzenie uiszczenia opłaty sądowej, która wynosi obecnie 200 zł.

Rejestracja zmian w księdze wieczystej jest etapem zamykającym proces. Od tej chwili jedynym właścicielem nieruchomości jest osoba wskazana w dokumencie, a wcześniejsza współwłasność formalnie przestaje istnieć.

Już wiesz, jak przebiega zniesienie współwłasności ze spłatą

Zniesienie współwłasności ze spłatą to procedura, która prowadzi do ustania współwłasności poprzez przejęcie nieruchomości przez jedną osobę i wypłatę pozostałym ich udziałów.
Może być przeprowadzona polubownie u notariusza lub w sądzie, jeśli strony nie osiągną porozumienia. Kluczowe elementy zniesienia współwłasności ze spłatą to: 

• ustalenie wartości nieruchomości, 
• sporządzenie aktu notarialnego,
• wpis do księgi wieczystej.

Zniesienie współwłasności ze spłatą zapewnia przejrzystość prawną i pozwala na uregulowanie stosunków majątkowych między współwłaścicielami.

Poprzedni materiał

Następny materiał