Możliwość cofnięcia pozwu w zależności od etapu sprawy
Wszystko zależy od tego, na jakim etapie znajduje się postępowanie oraz jaki efekt chce się osiągnąć. Jeżeli pozew nie został jeszcze doręczony stronie przeciwnej, możliwe jest cofnięcie pozwu bez konieczności uzyskiwania jej zgody. Jeżeli natomiast pozew został już doręczony pozwanemu, cofnięcie wymaga jego zgody, co w praktyce oznacza konieczność porozumienia się w tym zakresie.
Zgodnie z art. 203 k.p.c. § 1:
„Pozew może być cofnięty bez zezwolenia pozwanego aż do rozpoczęcia rozprawy, a jeżeli z cofnięciem połączone jest zrzeczenie się roszczenia – aż do wydania wyroku”.
Masz problem prawny? Kliknij tutaj i zapytaj prawnika ›
Skutki cofnięcia pozwu i kwestia kosztów
Zgodnie z art. 203 k.p.c. § 2:
„Pozew cofnięty nie wywołuje żadnych skutków, jakie ustawa wiąże z wytoczeniem powództwa. Na żądanie pozwanego powód zwraca mu koszty, jeżeli sąd już przedtem nie orzekł prawomocnie o obowiązku ich uiszczenia przez pozwanego”.
Natomiast § 3 tego przepisu stanowi:
„W razie cofnięcia pozwu poza rozprawą przewodniczący odwołuje wyznaczoną rozprawę i o cofnięciu zawiadamia pozwanego, który może w terminie dwutygodniowym złożyć sądowi wniosek o przyznanie kosztów”.
Jeżeli skuteczność cofnięcia pozwu zależy od zgody pozwanego, a pozwany nie złoży w terminie oświadczenia w tym zakresie, przyjmuje się, że zgoda została wyrażona.
Cofnięcie pozwu po rozpoczęciu rozprawy
Pozwany nie ma wpływu na cofnięcie pozwu aż do rozpoczęcia rozprawy, przez co rozumie się wdanie się w spór co do istoty sprawy na danym posiedzeniu. Po wywołaniu sprawy powód może cofnąć pozew najpóźniej do momentu ustosunkowania się przez pozwanego do żądań. Po tym etapie konieczna jest już jego zgoda.
W razie cofnięcia pozwu po rozpoczęciu rozprawy bez zgody pozwanego, gdy cofnięcie nie jest połączone ze zrzeczeniem się roszczenia, cofnięcie takie jest bezskuteczne, a sąd nadal rozpoznaje sprawę, co potwierdza orzeczenie Sądu Najwyższego z 8.10.1959 r., 4 CR 1243/58.
Po rozpoczęciu rozprawy zgoda pozwanego musi być wyraźna i bezwarunkowa, złożona ustnie do protokołu lub w piśmie procesowym. Pozwany może być bowiem zainteresowany uzyskaniem merytorycznego rozstrzygnięcia, aby uniknąć ponownego procesu o to samo roszczenie.
Potrzebujesz pomocy prawnika? Kliknij tutaj i opisz swój problem ›
Znaczenie odpowiedzi na pozew
Jeżeli pozwany nie wdał się jeszcze w spór, cofnięcie pozwu może nastąpić bez jego zgody. Jeżeli natomiast złożył już odpowiedź na pozew lub inne pismo procesowe odnoszące się do istoty sprawy, cofnięcie wymaga jego zgody, co w praktyce często wiąże się z koniecznością negocjacji.
FAQ - najczęściej zadawane pytania
1. Czy mogę cofnąć pozew lub roszczenie w każdym momencie?
Nie. Przed rozpoczęciem rozprawy można to zrobić bez zgody pozwanego. Później co do zasady potrzebna jest jego zgoda (chyba że cofnięcie łączy się ze zrzeczeniem roszczenia).
2. Co oznacza cofnięcie pozwu ze zrzeczeniem się roszczenia?
To definitywna rezygnacja z dochodzenia danego roszczenia – nie można już w przyszłości wnieść sprawy o to samo.
3. Czy lepiej cofnąć roszczenie, czy czekać na jego oddalenie?
Cofnięcie pozwala uniknąć niekorzystnego wyroku, ale może wiązać się z obowiązkiem zwrotu kosztów. Oddalenie oznacza przegraną w tym zakresie.
4. Czy cofnięcie pozwu powoduje „wymazanie” sprawy?
Tak – cofnięty pozew nie wywołuje skutków prawnych, jakby sprawa nie została wytoczona.
5. Czy muszę zapłacić koszty po cofnięciu pozwu?
Często tak – na żądanie pozwanego sąd może obciążyć powoda kosztami postępowania.
6. Czy mogę zmienić żądanie (np. z przywrócenia do pracy na odszkodowanie)?
Tak, ale zmiana musi być skutecznie złożona i rozpoznana przez sąd. Pismo pozostawione bez rozpoznania nie wywołuje skutków.
7. Co zrobić, gdy sąd pozostawił pismo bez rozpoznania?
Najbezpieczniej złożyć je ponownie w prawidłowej formie, jednoznacznie wskazując aktualne żądania i wnioski.
8. Czy nowe wnioski dowodowe są wiążące dla sądu?
Tylko wtedy, gdy zostały skutecznie zgłoszone w prawidłowo złożonym piśmie procesowym.
9. Czy mogę cofnąć tylko jedno roszczenie, a nie cały pozew?
Tak – możliwe jest częściowe cofnięcie pozwu, dotyczące wybranego roszczenia.
10. Czy brak odpowiedzi pozwanego oznacza zgodę na cofnięcie pozwu?
W pewnych sytuacjach tak – brak sprzeciwu w terminie może być uznany za dorozumianą zgodę.
Podsumowanie
Możliwość cofnięcia pozwu lub poszczególnych roszczeń zależy przede wszystkim od etapu postępowania i zachowania strony pozwanej. Cofnięcie przed rozpoczęciem rozprawy jest co do zasady prostsze i nie wymaga zgody pozwanego. Po rozpoczęciu rozprawy cofnięcie bez zrzeczenia się roszczenia może być bezskuteczne. W sytuacjach wątpliwych warto jednoznacznie uregulować swoje stanowisko w piśmie procesowym.
Przykłady
Przykład 1
Pracownik wnosi pozew z kilkoma roszczeniami, z których jedno okazuje się bezzasadne. Przed pierwszą rozprawą cofa to roszczenie wraz ze zrzeczeniem się go, dzięki czemu sąd nie musi się nim zajmować.
Przykład 2
Powód zmienia żądanie z przywrócenia do pracy na odszkodowanie po doręczeniu pozwu pracodawcy. Ponieważ pozwany złożył już odpowiedź na pozew, zmiana wymaga jego zgody albo jednoznacznego stanowiska sądu.
Przykład 3
Po rozpoczęciu rozprawy powód próbuje cofnąć pozew bez zgody pozwanego i bez zrzeczenia się roszczenia. Sąd uznaje cofnięcie za bezskuteczne i prowadzi sprawę dalej.
Oferta porad prawnych
Udzielamy porad prawnych w sprawach z zakresu prawa pracy i postępowań sądowych, także na etapie trwającego procesu. Pomagamy w ocenie strategii procesowej, przygotowaniu pism oraz podejmowaniu decyzji, które ograniczają ryzyko i koszty po stronie klienta.