Zmiana godziny wylotu i ceny wycieczki a rezygnacja

Czy przy wycieczce kupionej online działa 14 dni na rezygnację?

Nie zawsze. W przypadku umowy o udział w imprezie turystycznej nie stosuje się ogólnego prawa odstąpienia od umowy zawartej na odległość wynikającego z art. 27 ustawy z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta, ponieważ art. 3 ust. 1 pkt 8 tej ustawy wyłącza jej stosowanie do umów dotyczących imprez turystycznych w rozumieniu ustawy szczególnej.

Znaczenie ma więc ustawa z dnia 24 listopada 2017 r. o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych. Zgodnie z art. 47 ust. 7 tej ustawy podróżny może w terminie 14 dni odstąpić bez podawania przyczyny i bez ponoszenia kosztów tylko od umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa, chyba że negocjacje ustne były prowadzone na podstawie wcześniejszego zamówienia złożonego przez podróżnego.

To oznacza, że przy zakupie wycieczki przez internet standardowe „14 dni na namysł” co do zasady nie przysługuje. Sama umowa zawarta online nie daje takiego uprawnienia.

Kiedy zmiana godziny wylotu może uzasadniać odstąpienie bez kosztów?

Kluczowy jest art. 46 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 listopada 2017 r. o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych. Przepis ten stanowi, że organizator przed rozpoczęciem imprezy nie może jednostronnie zmieniać warunków umowy, chyba że:

• zastrzegł sobie takie uprawnienie w umowie,
• zmiana jest nieznaczna,
• poinformuje podróżnego o zmianie w sposób jasny, zrozumiały i widoczny na trwałym nośniku.

Jeżeli natomiast organizator jest zmuszony znacząco zmienić główne właściwości usług turystycznych, o których mowa w art. 40 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, albo nie może spełnić szczególnych wymagań zaakceptowanych wcześniej przez organizatora, wówczas musi poinformować podróżnego o proponowanych zmianach oraz o rozsądnym terminie na podjęcie decyzji – art. 46 ust. 2 i 3 ustawy.

W takiej sytuacji podróżny może:

• przyjąć proponowaną zmianę,
• odstąpić od umowy bez ponoszenia opłaty za odstąpienie,
• ewentualnie przyjąć imprezę zastępczą, jeśli została zaoferowana.

Podstawę do odstąpienia bez kosztów daje art. 46 ust. 4 pkt 2 tej ustawy.

Zmiana godziny wylotu z 11:45 na 5:50 może być uznana za zmianę istotną, ale nie w każdym przypadku. Ocena zależy od całokształtu okoliczności: długości przesunięcia, długości całej imprezy, utraty istotnej części pierwszego dnia pobytu, konieczności nocnego dojazdu na lotnisko, dodatkowych kosztów transportu lub noclegu, wieku podróżnych, podróży z dziećmi czy osobami starszymi.

Z motywów dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2302 wynika, że zmiany godzin wyjazdu lub przyjazdu należy uznać za znaczące wtedy, gdy powodują znaczne niedogodności lub dodatkowe koszty po stronie podróżnego, np. związane z transportem lub zakwaterowaniem. Tę wskazówkę wykorzystuje się także przy wykładni polskiej ustawy.

Jeżeli chcesz porównać zasady odstępowania od innych umów konsumenckich, zobacz też: sklep internetowy nie zwraca pieniędzy po anulowaniu zamówienia.

Czy biuro podróży może powołać się na zapis, że godziny lotu mogą się zmienić?

Sam zapis umowny, że godziny lotu są orientacyjne albo mogą ulec zmianie, nie daje organizatorowi pełnej swobody. Taki zapis nie wyłącza ochrony przewidzianej w art. 46 ustawy o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych.

Jeżeli zmiana ma charakter drobny i nie powoduje znacznych niedogodności, organizator zwykle może ją wprowadzić. Jeżeli jednak zmiana dotyczy głównej właściwości usługi turystycznej i ma charakter znaczący, podróżny zachowuje prawo do odstąpienia bez opłaty, nawet gdy umowa przewiduje możliwość zmian technicznych.

W praktyce spór najczęściej dotyczy właśnie granicy między zmianą „nieznaczną” a „znaczącą”. Ustawa nie podaje sztywnej liczby godzin, dlatego ostateczna ocena zależy od konkretnego stanu faktycznego.

Czy spadek ceny wycieczki po zakupie daje prawo do anulowania umowy?

Co do zasady nie. Jeżeli po zawarciu umowy organizator sprzedaje tę samą lub podobną wycieczkę taniej, sam fakt pojawienia się korzystniejszej oferty nie daje automatycznie prawa do bezkosztowej rezygnacji ani żądania obniżenia wcześniej uzgodnionej ceny.

Ustawa reguluje przede wszystkim sytuację odwrotną, czyli podwyższenie ceny po zawarciu umowy. Zgodnie z art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 24 listopada 2017 r. o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych podwyższenie ceny jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy:

• umowa wyraźnie przewiduje taką możliwość,
• wskazuje sposób obliczenia zmiany ceny,
• podwyżka jest bezpośrednim skutkiem zmiany ceny przewozu pasażerów wynikającej ze zmiany kosztów paliwa lub innych źródeł zasilania, wysokości podatków lub opłat od usług turystycznych albo kursów walut mających znaczenie dla danej imprezy.

Zgodnie z art. 45 ust. 2 tej ustawy podróżny ma jednocześnie prawo do obniżki ceny odpowiadającej spadkowi tych kosztów przed rozpoczęciem imprezy. Chodzi jednak o spadek kosztów wpływających na wykonanie konkretnej umowy, a nie o zwykłą promocję handlową organizatora.

Jeżeli organizator chce podwyższyć cenę o więcej niż 8% całkowitej ceny imprezy, podróżny może odstąpić od umowy bez opłaty na podstawie art. 46 ust. 2 pkt 2 oraz ust. 4 pkt 2 ustawy. Natomiast obniżenie ceny oferty dostępnej dla nowych klientów nie tworzy analogicznego prawa do „przepisania” umowy na lepszą cenę.

Co zrobić po otrzymaniu informacji o zmianie?

Najbezpieczniej działać pisemnie. Jeżeli organizator przesłał informację o zmianie godziny wylotu, warto od razu odpowiedzieć na trwałym nośniku, czyli np. e-mailem, wskazując swoje stanowisko.

W piśmie warto:

• wskazać numer rezerwacji i datę zawarcia umowy,
• opisać, na czym polega zmiana i dlaczego jest istotna,
• powołać art. 46 ust. 2-4 ustawy o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych,
• złożyć oświadczenie o odstąpieniu od umowy bez opłaty, jeżeli uznajesz zmianę za znaczącą,
• zażądać zwrotu wszystkich wpłat w terminie ustawowym.

Zgodnie z art. 47 ust. 6 tej ustawy organizator dokonuje zwrotu wpłat należnych podróżnemu w terminie 14 dni od dnia rozwiązania umowy o udział w imprezie turystycznej. Przepis ten stosuje się także wtedy, gdy umowa uległa rozwiązaniu w związku z dopuszczalnym odstąpieniem.

Jak ocenić Twoją sytuację w praktyce?

Jeżeli wylot przesunięto z 11:45 na 5:50, to zmiana wynosi prawie 6 godzin i przenosi początek podróży na porę nocną. To może przemawiać za uznaniem jej za znaczącą, zwłaszcza gdy:

• dojazd na lotnisko wymaga wyjazdu w środku nocy,
• lecą dzieci, osoby starsze lub osoby wymagające szczególnej organizacji podróży,
• tracisz znaczną część pierwszego dnia imprezy,
• ponosisz dodatkowe koszty transferu, parkingu lub noclegu,
• godzina wylotu była dla Ciebie istotnym elementem przy podejmowaniu decyzji i można to wykazać.

Z drugiej strony, jeśli organizator wykaże, że impreza w praktyce zachowuje tę samą długość i standard, a zmiana nie powoduje realnych niedogodności ani kosztów, może twierdzić, że była to zmiana nieznaczna.

Dlatego odpowiedź nie jest całkowicie automatyczna: 14 dni na odstąpienie z powodu zakupu online nie ma, ale może istnieć prawo do odstąpienia bez kosztów z powodu istotnej zmiany warunków umowy.

Przykłady

Poniższe sytuacje pokazują, kiedy zmiana warunków imprezy turystycznej zwykle wzmacnia albo osłabia argumenty podróżnego.

FAQ

Czy przy wycieczce kupionej online mam 14 dni na odstąpienie?

Nie, co do zasady nie. Wyjątek dotyczy umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa na warunkach z art. 47 ust. 7 ustawy o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych.

Czy każda zmiana godziny lotu pozwala zrezygnować bez kosztów?

Nie. Prawo do odstąpienia bez opłaty powstaje wtedy, gdy zmiana jest znacząca i dotyczy głównych właściwości usługi, a nie gdy ma charakter drobny.

Czy biuro podróży może dowolnie zmieniać godziny lotów?

Nie. Nawet jeśli umowa przewiduje możliwość zmian, organizator jest związany art. 46 ustawy. Zmiany nieznaczne są dopuszczalne, ale zmiany znaczące otwierają podróżnemu prawo do odstąpienia bez kosztów.

Czy niższa cena tej samej wycieczki po zakupie oznacza, że mogę anulować umowę?

Co do zasady nie. Sama późniejsza promocja nie daje automatycznego prawa do rozwiązania wcześniej zawartej umowy bez opłaty.

W jakim terminie organizator powinien oddać pieniądze?

Zwrot wpłat powinien nastąpić w terminie 14 dni od rozwiązania umowy, zgodnie z art. 47 ust. 6 ustawy o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych.

Źródła

• art. 3 ust. 1 pkt 8 i art. 27 ustawy z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta
• art. 40 ust. 1 pkt 1, art. 45 ust. 1-2, art. 46 ust. 1-4, art. 47 ust. 6-7 ustawy z dnia 24 listopada 2017 r. o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych
• Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2302 z dnia 25 listopada 2015 r. w sprawie imprez turystycznych i powiązanych usług turystycznych