Zakup mieszkania na kredyt a możliwość ujęcia garażu i komórek w działalności gospodarczej małżonka

Zasady ogólne: co może być środkiem trwałym w działalności gospodarczej?

Przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą jako osoba fizyczna ma prawo wykorzystywać w firmie prywatne składniki majątku. Jako środek trwały może zostać sklasyfikowany każdy składnik majątku rzeczowego będący własnością lub współwłasnością podatnika. Trzeba jednak mieć na uwadze, że nie każdy składnik majątku może stanowić środek trwały w działalności. Zgodnie bowiem z art. 22a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (ustawa PIT):

1. Amortyzacji podlegają, z zastrzeżeniem art. 22c, stanowiące własność lub współwłasność podatnika, nabyte lub wytworzone we własnym zakresie, kompletne i zdatne do użytku w dniu przyjęcia do używania:

1) budowle, budynki oraz lokale będące odrębną własnością,

2) maszyny, urządzenia i środki transportu,

3) inne przedmioty

– o przewidywanym okresie używania dłuższym niż rok, wykorzystywane przez podatnika na potrzeby związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą albo oddane do używania na podstawie umowy najmu, dzierżawy lub umowy określonej w art. 23a pkt 1, zwane środkami trwałymi. (…)

Jeśli składnik majątku, który chce się użytkować w działalności gospodarczej, nie spełnia któregokolwiek z warunków, nie może być zaliczony do ewidencji środków trwałych. Jednocześnie jednak, stosownie do postanowień art. 22d ustawy o PIT – jeżeli wartość początkowa takiego składnika nie przekracza 10 000 zł, wówczas można dokonać amortyzacji jednorazowej i od razu zaliczyć cały wydatek na środek trwały do kosztów uzyskania przychodu.

Ustawodawca nie wyłączył zatem z tej kategorii składników pierwotnie nabytych na potrzeby prywatne, które przedsiębiorca dopiero po jakimś czasie zdecydował się wprowadzić do swojej firmy. Należy pamiętać, że w razie gdy składnik majątku stanowi współwłasność, jego wartość początkową ustala się w takiej proporcji jego wartości, w jakiej pozostaje udział przedsiębiorcy we własności tego składnika majątku. Zasada ta nie ma jednak zastosowania do składników majątku stanowiących wspólność majątkową małżonków, chyba że małżonkowie wykorzystują składnik majątku w działalności gospodarczej prowadzonej odrębnie. Tak stanowi art. 22g ust. 11 ustawy PIT.

Wspólność majątkowa a prawo do pełnej amortyzacji

Pani mąż, wprowadzając do środków trwałych garaż i komórkę nabyte wspólnie z Panią jako żoną i pozostając z Panią we wspólności majątkowej małżeńskiej, ma prawo zamortyzować 100% wartości początkowej obu tych środków trwałych.

Z chwilą bowiem zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa, która obejmuje przedmioty nabyte w czasie trwania małżeństwa przez oboje małżonków lub przez jednego z nich. Regulują to przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (K.r.o.), które w art. 33 wymieniają także przedmioty, jakie nie są objęte wspólnością ustawową, tylko należą do majątku osobistego każdego z małżonków. Wprowadzenie do ewidencji środków trwałych składnika z majątku wspólnego pozwala na dokonywanie odpisów amortyzacyjnych od jego pełnej wartości początkowej.

Czy trzeba zawierać umowę użyczenia z małżonkiem?

W opisanej sytuacji nie ma konieczności zawierania z małżonkiem umowy użyczenia składnika wspólnego majątku, gdyż każdy z małżonków ma prawo samodzielnie rozporządzać majątkiem wspólnym.

Oświadczenie o przekazaniu składnika majątku — wzór i zasady

Przekazanie składnika majątku prywatnego do środków trwałych prowadzonej działalności gospodarczej wymaga sporządzenia odpowiedniego dokumentu. Dokument taki powinien zawierać dane potwierdzające fakt dokonania takiej operacji oraz określać:

• datę jej dokonania,
• rodzaj przekazywanego środka trwałego,
• dane niezbędne do wprowadzenia środka trwałego do ewidencji oraz prawidłowego ustalenia odpisów amortyzacyjnych.Potrzebujesz pomocy prawnika? Kliknij tutaj i opisz swój problem ›
  

Jak ustalić wartość początkową środka trwałego?

Ważne, aby mąż określił w takim oświadczeniu wartość początkową komórki i garażu jako środków trwałych wprowadzonych do ewidencji. Podstawa wyceny wartości początkowej środka trwałego jest uzależniona od sposobu pozyskania składnika. Może być określona na podstawie dokumentu zakupu, jeżeli element majątku został nabyty drogą kupna), a tak jest w opisanym przez Panią przypadku. Wartość początkowa środków trwałych nabytych w drodze kupna zdefiniowana jest w ustawie o PIT jako cena nabycia będąca kwotą należną zbywcy powiększoną o koszty związane z zakupem naliczone do dnia przekazania środka trwałego do używania. Tak ustaloną wartość obniża się o podatek VAT, z wyjątkiem przypadków, gdy podatek ten nie stanowi podatku naliczonego albo podatnikowi nie przysługuje obniżenie kwoty podatku należnego o podatek naliczony albo zwrot różnicy podatku (art. 22g ust. 3 ustawy o PIT).

Jeżeli w akcie notarialnym wartość komórki i garażu nie została określona, można przeprowadzić wycenę na własną rękę. Wycena taka powinna być dokonana na podstawie cen rynkowych środków trwałych tego samego rodzaju z grudnia roku poprzedzającego rok założenia ewidencji lub w wysokości określonej przez biegłego, powołanego przez podatnika, z uwzględnieniem cen rynkowych w grudniu roku poprzedzającego.

Jaką stawkę amortyzacji zastosować?

Dalej już można amortyzować oba składniki. Dla celów określenia stawki amortyzacyjnej istotny będzie charakter zakupionej nieruchomości, bowiem dla:

• garaży wolnostojących zastosowanie będzie miała 2,5% roczna stawka amortyzacji jak dla budynków niemieszkalnych,
• garaży podziemnych zastosowanie będzie miała 4,5% roczna stawka amortyzacji.

Jak sądzę, stawka 4,5% pozostaje również stosowna dla komórki.

Czy faktura musi być wystawiona tylko na męża?

Zatem w zupełności wystarczy, jeśli deweloper wystawi fakturę na Państwa oboje jako współwłaścicieli nabytych nieruchomości – będzie to wystarczające do celów wprowadzenia do ewidencji środków trwałych.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - Dz.U. 1991 nr 80 poz. 350
2. Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz.U. 1964 nr 9 poz. 59
3. Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. 2004 nr 54 poz. 535