Przejęcie obowiązków kierownika budowy po śmierci poprzednika

Obowiązki inwestora według przepisów obowiązujących w 2002 r.

W 2002 r. obowiązywała ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1126 z późn. zm.). Zgodnie z art. 42 ust. 4 tej ustawy inwestor był obowiązany niezwłocznie zawiadomić właściwy organ nadzoru budowlanego o zmianie kierownika budowy lub robót.

Oznaczało to, że sam wpis w dzienniku budowy nie spełniał wymogów formalnych. Konieczne było pisemne zgłoszenie zmiany do powiatowego inspektora nadzoru budowlanego. Organ nadzoru uznawał wyłącznie osoby zgłoszone oficjalnie, a brak zgłoszenia powodował, że z punktu widzenia prawa budowa była prowadzona bez ustanowionego kierownika budowy.

Możliwe konsekwencje braku zgłoszenia zmiany kierownika

W tamtym okresie potencjalnymi konsekwencjami mogły być wstrzymanie robót budowlanych, nałożenie mandatu lub grzywny na inwestora, a także odmowa wydania pozwolenia na użytkowanie, jeżeli organ stwierdziłby brak formalnie ustanowionego kierownika budowy w części procesu inwestycyjnego.

Z uwagi na upływ ponad 20 lat wykroczenie uległo przedawnieniu, dlatego ryzyko sankcji karnych jest obecnie znikome. Nadal jednak istnieje ryzyko administracyjne, zwłaszcza przy sprzedaży nieruchomości, odbiorze obiektu lub innych czynnościach wymagających analizy dokumentacji budowlanej.

Aktualne regulacje dotyczące zmiany kierownika budowy

Obecnie art. 44 Prawa budowlanego stanowi, że:
„W przypadku zmiany:

1. kierownika budowy lub kierownika robót,

2. inspektora nadzoru inwestorskiego,

3. projektanta sprawującego nadzór autorski
   – inwestor dołącza do dokumentacji budowy oświadczenia o przejęciu obowiązków przez osoby wymienione w pkt 1–3”.

Oświadczenie to powinno zawierać również datę zmiany. Choć ustawodawca nie wskazuje wprost skutków niedopełnienia tego obowiązku, w praktyce nadal zaleca się zgłaszanie zmiany do PINB wraz z dokumentami potwierdzającymi uprawnienia nowego kierownika.

Odpowiedzialność kierownika budowy i dokumentacja

Zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 czerwca 2002 r. w sprawie dziennika budowy, montażu i rozbiórki, w szczególności § 6 ust. 4 oraz § 8 ust. 1 i 2, odpowiedzialność za budowę spoczywała formalnie na dotychczasowym kierowniku do momentu prawidłowego przejęcia obowiązków. Obecnie analogiczne regulacje zawiera rozporządzenie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 22 grudnia 2022 r. w sprawie dziennika budowy oraz systemu Elektroniczny Dziennik Budowy, w szczególności § 11.

Odmowa dokonania stosownych wpisów lub brak formalnego przekazania obowiązków mógłby rodzić odpowiedzialność zawodową kierownika budowy.

Możliwe sposoby naprawienia sytuacji

Najczęściej stosowanym rozwiązaniem jest rekonstrukcja dokumentacji. Polega ona na uzyskaniu od osoby, która faktycznie pełniła funkcję kierownika budowy po śmierci poprzednika, pisemnego oświadczenia wskazującego okres sprawowania tej funkcji oraz potwierdzającego posiadanie w tym czasie odpowiednich uprawnień. Dokument ten można złożyć do akt PINB jako uzupełnienie braków formalnych.

Jeżeli osoba ta nie żyje lub nie posiadała uprawnień, możliwe jest powołanie obecnego kierownika budowy, który złoży oświadczenie, że zapoznał się z dokumentacją i stanem faktycznym obiektu oraz potwierdzi, że prace zostały wykonane zgodnie z projektem i przepisami.

W przypadku zakończonej budowy bez formalnego odbioru organ często akceptuje uzupełnioną dokumentację i wydaje pozwolenie na użytkowanie. Jeżeli obiekt był użytkowany bez odbioru, problem może ujawnić się przy sprzedaży lub kontroli nadzoru budowlanego.