Odpowiedzialność za nieudany zabieg powiększania ust – jak bronić się przed roszczeniami

Od czego zależy odpowiedzialność za zabieg powiększania ust

W sprawie o odszkodowanie klientka nie wygrywa automatycznie tylko dlatego, że jest niezadowolona z efektu albo że inny gabinet skrytykował wcześniejszy zabieg. Co do zasady musi udowodnić przesłanki odpowiedzialności odszkodowawczej.

Podstawą odpowiedzialności deliktowej jest art. 415 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny, zgodnie z którym: „kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia”. Z kolei art. 361 § 1 Kodeksu cywilnego stanowi, że zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła.

Jeżeli klientka twierdzi, że po zabiegu doszło do uszkodzenia ciała albo rozstroju zdrowia, może też powoływać się na art. 444 § 1 Kodeksu cywilnego, który przewiduje naprawienie szkody wynikłej z uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia, oraz na art. 445 § 1 Kodeksu cywilnego, który pozwala żądać zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.

W praktyce oznacza to, że klientka powinna wykazać łącznie:

• powstanie szkody lub krzywdy,
• Pani zawinione działanie albo zaniechanie,
• normalny związek przyczynowy między zabiegiem a skutkiem.

Jeżeli któregoś z tych elementów nie da się udowodnić, roszczenie może zostać oddalone.

Dlaczego kolejny zabieg w innym gabinecie ma duże znaczenie

To jest w tej sprawie jeden z najważniejszych faktów. Jeżeli po Pani zabiegu klientka poddała się kolejnemu zabiegowi w innym salonie lub gabinecie, to pojawia się problem z wykazaniem, który zabieg rzeczywiście wywołał szkodę.

Z punktu widzenia art. 361 § 1 Kodeksu cywilnego trzeba ustalić adekwatny związek przyczynowy. Jeżeli stan ust po Pani zabiegu został następnie zmieniony przez kolejną ingerencję, to druga strona może mieć poważny problem z udowodnieniem, że to właśnie Pani działanie było źródłem szkody, a nie późniejszy zabieg lub połączenie kilku interwencji.

Nie oznacza to jeszcze, że odpowiedzialność jest całkowicie wykluczona. Oznacza tylko tyle, że ocena wymaga dokładnego ustalenia faktów, dokumentacji i zwykle opinii biegłego. W sprawie sądowej bardzo często to właśnie biegły ocenia, czy uszczerbek mógł powstać po pierwszym zabiegu, po drugim zabiegu, czy też wynikał z indywidualnej reakcji organizmu.

Jakie dowody warto zabezpieczyć już teraz

Jeżeli istnieje ryzyko pozwu, najlepiej od razu uporządkować cały materiał dowodowy. W praktyce ma to często większe znaczenie niż późniejsze tłumaczenia składane dopiero w sądzie.

Warto zgromadzić:

• kartę klientki, formularz wywiadu i kwalifikacji do zabiegu,
• świadomą zgodę na zabieg oraz potwierdzenie poinformowania o możliwych powikłaniach,
• opis użytego preparatu, numer partii, datę ważności i sposób podania,
• zdjęcia przed i po zabiegu, jeśli były wykonane,
• wiadomości SMS, e-maile i komunikatory z klientką,
• ewentualne zalecenia pozabiegowe przekazane klientce,
• dane osób, które były obecne przy rozmowach lub zabiegu.

Jeżeli klientka po zabiegu zgłaszała zastrzeżenia, ważne jest także ustalenie, kiedy to zrobiła, czego dokładnie dotyczyły uwagi i czy stosowała się do zaleceń pozabiegowych. Niekiedy spór dotyczy nie błędu wykonawcy, lecz braku przestrzegania zaleceń albo skutków późniejszej ingerencji w innym miejscu.

Znaczenie zgody klientki i informacji o ryzyku

Zgoda klientki na zabieg nie wyłącza automatycznie odpowiedzialności za błąd, ale ma istotne znaczenie dowodowe. Jeżeli klientka została prawidłowo poinformowana o charakterze zabiegu, możliwych powikłaniach, przeciwwskazaniach i zaleceniach pozabiegowych, łatwiej wykazać, że działała Pani w sposób profesjonalny i świadomy.

Trzeba jednak odróżnić zwykłe, znane ryzyko zabiegu od skutków wynikających z nienależytego wykonania. Zgoda nie legalizuje błędu ani działania sprzecznego z zasadami bezpieczeństwa.

Jeżeli spór dotyczy naruszenia dóbr osobistych, np. zdrowia lub integralności cielesnej, klientka może powoływać się także na art. 23 i art. 24 Kodeksu cywilnego. W praktyce jednak przy zabiegach estetycznych najczęściej zasadnicze znaczenie mają przepisy o odpowiedzialności odszkodowawczej i zadośćuczynieniu.

Czy wykonanie zabiegu w domu ma znaczenie prawne

Tak, i to duże. Zabieg wykonany poza gabinetem może istotnie pogorszyć sytuację procesową osoby pozwanej, jeżeli warunki wykonania nie odpowiadały wymaganiom sanitarnym, organizacyjnym albo zawodowym.

W zależności od rodzaju zabiegu i sposobu jego wykonania mogą pojawić się pytania o:

• zakres Pani kwalifikacji do wykonywania danego świadczenia,
• legalność użycia określonego preparatu,
• spełnienie standardów higienicznych i bezpieczeństwa,
• prowadzenie wymaganej dokumentacji,
• posiadanie ubezpieczenia OC obejmującego takie zdarzenie.

Jeżeli zabieg z użyciem wypełniacza naruszał tkanki i miał charakter wykraczający poza zwykłą usługę kosmetyczną, ocena może zależeć od aktualnej praktyki, zakresu uprawnień oraz konkretnego stanu faktycznego. W takich sprawach sądy i biegli badają nie tylko sam skutek, ale też to, czy dana osoba w ogóle mogła bezpiecznie i legalnie wykonać taki zabieg w określonych warunkach.

Możliwa odpowiedzialność cywilna, karna i zawodowa

Najczęściej klientka kieruje roszczenia cywilne o zapłatę określonej kwoty. Jednak przy poważniejszych skutkach sprawa może wykraczać poza proces o odszkodowanie.

Jeżeli doszło do naruszenia czynności narządu ciała lub rozstroju zdrowia, w grę może wchodzić także odpowiedzialność karna na podstawie art. 157 § 1 albo § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny, zależnie od skutku i czasu trwania naruszenia. Gdyby skutek był nieumyślny, możliwa jest ocena także pod kątem art. 157 § 3 Kodeksu karnego. Natomiast w razie narażenia człowieka na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu rozważa się art. 160 § 1-3 Kodeksu karnego. To, czy w konkretnej sprawie takie przepisy mają zastosowanie, zawsze zależy od faktów i opinii specjalistycznej.

Możliwe są również konsekwencje administracyjne albo związane z kontrolą sanitarną, jeżeli zabieg był wykonywany w warunkach niezgodnych z wymaganiami.

Jak przygotować się do ewentualnego pozwu

Jeżeli klientka zapowiada sprawę sądową, nie warto wdawać się w emocjonalny spór. Lepiej przygotować linię obrony opartą na dokumentach i faktach.

W praktyce warto:

1. zabezpieczyć pełną dokumentację i korespondencję,
2. spisać własną chronologię zdarzeń – daty, przebieg wizyty, zalecenia, zgłaszane później uwagi,
3. ustalić, kiedy i gdzie klientka wykonała kolejny zabieg,
4. sprawdzić, czy posiada Pani polisę OC i jaki jest zakres ochrony,
5. nie składać pochopnych pisemnych „przyznań”, przeprosin czy deklaracji zapłaty bez analizy prawnej,
6. rozważyć ugodę tylko wtedy, gdy zna Pani ryzyko i ma Pani ocenę dowodów.

Jeżeli otrzyma Pani przedsądowe wezwanie do zapłaty, najlepiej odpowiedzieć na nie rzeczowo i na piśmie. Trzeba odnieść się do zarzutów, wskazać brak pewności co do związku przyczynowego oraz podnieść, że po Pani zabiegu wykonano kolejną ingerencję w innym miejscu.

Jak sąd będzie oceniał taką sprawę

W postępowaniu cywilnym każda ze stron powinna wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzi skutki prawne. Wynika to z art. 6 Kodeksu cywilnego oraz art. 232 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego.

To oznacza, że klientka jako powódka musi wykazać zasadność swoich roszczeń. Pani natomiast powinna aktywnie przedstawiać dowody podważające jej twierdzenia, zwłaszcza:

• brak błędu przy wykonaniu zabiegu,
• brak szkody albo inny jej zakres niż twierdzi powódka,
• brak adekwatnego związku przyczynowego,
• wpływ późniejszego zabiegu wykonanego przez inną osobę,
• poinformowanie klientki o ryzykach i zaleceniach.

W tego typu sprawach sąd bardzo często dopuszcza dowód z opinii biegłego. Bez takiej opinii ustalenie przyczyn powikłania bywa niemożliwe.

Tabela: co klientka musi udowodnić, a czym może bronić się wykonawca zabiegu

FAQ

Czy klientka może wygrać sprawę tylko na podstawie opinii innego gabinetu?

Nie. Taka opinia może być dla niej argumentem, ale w sądzie zwykle nie zastąpi opinii biegłego i innych dowodów. Kluczowe znaczenie ma wykazanie szkody, winy i związku przyczynowego.

Czy sam podpis klientki pod zgodą na zabieg wystarczy do obrony?

Nie zawsze. Zgoda pomaga dowodowo, ale nie zwalnia z odpowiedzialności za błąd. Ważne jest też, czy klientka została realnie poinformowana o ryzyku i czy zabieg wykonano prawidłowo.

Czy fakt, że zabieg był wykonany w domu, pogarsza sytuację?

Tak, może pogarszać sytuację. Sąd może badać warunki sanitarne, organizacyjne, dokumentację oraz to, czy dana osoba była uprawniona do wykonania takiego zabiegu w takich warunkach.

Czy warto od razu proponować ugodę?

Tylko po ocenie ryzyka. Ugoda bywa rozsądnym rozwiązaniem, ale nie warto składać propozycji pod presją, bez sprawdzenia dokumentów i możliwych konsekwencji prawnych.

Po jakim czasie roszczenie może się przedawnić?

Co do zasady roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym przedawnia się na zasadach z art. 442¹ § 1 Kodeksu cywilnego, czyli z upływem 3 lat od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się albo przy zachowaniu należytej staranności mógł dowiedzieć się o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia, nie później jednak niż z upływem 10 lat od zdarzenia wywołującego szkodę. Jeżeli szkoda wynika ze zbrodni lub występku, stosuje się art. 442¹ § 2 Kodeksu cywilnego.

Źródła

• art. 6, art. 23, art. 24, art. 361 § 1, art. 415, art. 442¹ § 1-2, art. 444 § 1, art. 445 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny
• art. 232 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego
• art. 157 § 1-3, art. 160 § 1-3 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny
• Ocena odpowiedzialności w konkretnej sprawie zależy od stanu faktycznego, zakresu kwalifikacji osoby wykonującej zabieg, warunków jego wykonania oraz wniosków z dokumentacji i opinii biegłego.