Odmowa zameldowania w lokalu najemcy

Czy urząd może odmówić zameldowania, gdy nie ma Cię w umowie najmu?

Co do zasady sama okoliczność, że nazwisko osoby mieszkającej w lokalu nie widnieje w umowie najmu, nie uzasadnia odmowy zameldowania. Zgodnie z art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności obywatel polski ma obowiązek meldunkowy, który polega m.in. na zameldowaniu się w miejscu pobytu stałego albo czasowego.

Zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Z kolei art. 25 ust. 2 tej ustawy definiuje pobyt czasowy jako przebywanie bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego w innej miejscowości pod oznaczonym adresem albo w tej samej miejscowości, lecz pod innym adresem.

Najważniejszy jest więc faktyczny pobyt pod danym adresem i zamiar przebywania tam stale albo czasowo. Meldunek nie przesądza o prawie do lokalu. Wynika to z art. 28 ust. 4 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności, zgodnie z którym zameldowanie służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała.

Jakie dokumenty są potrzebne do zameldowania?

Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności zameldowania na pobyt stały albo czasowy dokonuje się w formie pisemnej na formularzu w organie gminy właściwym dla położenia nieruchomości albo w formie dokumentu elektronicznego.

Przy zameldowaniu w urzędzie trzeba okazać dokument tożsamości. W praktyce będzie to dowód osobisty albo paszport. Kluczowe jest również potwierdzenie pobytu w lokalu dokonane przez właściciela albo inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu. Wynika to z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności.

Dokumentem potwierdzającym tytuł prawny do lokalu może być w szczególności umowa cywilnoprawna, odpis z księgi wieczystej, decyzja administracyjna albo orzeczenie sądu. W przypadku mieszkania wynajmowanego takim dokumentem jest najczęściej umowa najmu. Jeżeli najemcą jest matka, to ona jako osoba dysponująca tytułem prawnym do lokalu może potwierdzić fakt pobytu syna albo córki w tym lokalu.

Czy potrzebna jest zgoda właściciela mieszkania?

W sprawie meldunkowej często myli się zgodę na zamieszkiwanie z potwierdzeniem pobytu. Ustawa o ewidencji ludności wymaga potwierdzenia faktu pobytu w lokalu przez właściciela albo inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu, a nie cywilnoprawnej zgody na nabycie jakichkolwiek praw do mieszkania.

Jeżeli matka ma ważną umowę najmu i faktycznie dysponuje lokalem, może potwierdzić pobyt dziecka w lokalu. Urząd nie powinien automatycznie uzależniać meldunku od tego, czy osoba meldująca się jest stroną umowy najmu. Inaczej sprawa może wyglądać w relacji cywilnoprawnej z właścicielem, jeżeli umowa najmu zawiera zakazy albo ograniczenia dotyczące oddawania lokalu innym osobom do używania. Taka kwestia nie zmienia jednak ewidencyjnego charakteru meldunku.

Zobacz również:
czy spadkobiercy muszą zgodzić się na zameldowanie w domu

Co zrobić, gdy urzędnik odmawia przyjęcia wniosku?

Jeżeli urzędnik ustnie informuje, że zameldowanie nie jest możliwe, warto poprosić o przyjęcie formularza i pisemne załatwienie sprawy. Podanie można złożyć bezpośrednio w urzędzie, elektronicznie, jeżeli urząd udostępnia taką możliwość, albo przesłać pocztą. Zgodnie z art. 63 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego podania mogą być wnoszone pisemnie, za pomocą telefaksu, ustnie do protokołu albo za pomocą środków komunikacji elektronicznej.

Jeżeli wniosek ma braki formalne, organ powinien wezwać do ich usunięcia na podstawie art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, wyznaczając termin nie krótszy niż 7 dni i pouczając, że nieusunięcie braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Urząd nie powinien zastępować tej procedury nieformalną odmową przy okienku.

Gdy zgłoszone dane budzą wątpliwości, organ gminy powinien rozstrzygnąć sprawę w drodze decyzji administracyjnej. Taki tryb wynika z art. 31 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności. W postępowaniu urząd może sprawdzać, czy osoba faktycznie przebywa w lokalu, np. przez analizę dokumentów, oświadczeń, wyjaśnień stron albo innych dowodów dopuszczalnych na podstawie art. 75 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Odwołanie od decyzji odmawiającej zameldowania

Jeżeli organ gminy wyda decyzję odmawiającą zameldowania, przysługuje od niej odwołanie. Zgodnie z art. 127 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Zgodnie z art. 129 § 1 i § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego odwołanie wnosi się do organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie.

W sprawach meldunkowych organem odwoławczym od decyzji wójta, burmistrza albo prezydenta miasta jest zasadniczo wojewoda. W odwołaniu należy wskazać, że meldunek ma charakter ewidencyjny, opisać faktyczny pobyt w lokalu i dołączyć dowody, np. oświadczenie najemcy, korespondencję kierowaną na adres, potwierdzenia opłat, umowy, dokumenty szkolne lub medyczne, jeżeli potwierdzają rzeczywiste centrum życiowe pod wskazanym adresem.

Jeżeli organ drugiej instancji utrzyma odmowę w mocy, możliwa jest skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Zasady i termin wniesienia skargi wynikają z art. 52 § 1 oraz art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Zobacz również:
kiedy możliwa jest odmowa zameldowania
zameldowanie w budynku, w którym prowadzona jest działalność

Jak przygotować wniosek w opisanej sytuacji?

W opisanym przypadku należy wypełnić formularz zgłoszenia pobytu stałego albo czasowego, zależnie od rzeczywistego charakteru pobytu. Jeżeli pobyt ma być stały, trzeba wykazać zamiar stałego przebywania pod adresem. Jeżeli pobyt jest ograniczony w czasie, właściwy będzie pobyt czasowy.

Do formularza warto dołączyć albo przedstawić do wglądu dokumenty, które potwierdzają sytuację:

• dowód osobisty albo paszport osoby meldującej się,
• umowę najmu matki jako dokument potwierdzający tytuł prawny do lokalu,
• potwierdzenie pobytu podpisane przez matkę na formularzu meldunkowym,
• dodatkowe oświadczenie matki, że osoba meldująca się faktycznie mieszka w lokalu, jeżeli urząd kwestionuje tę okoliczność,
• inne dowody faktycznego pobytu, jeżeli organ zgłasza wątpliwości.

Przykładowe oświadczenie może brzmieć: "Oświadczam, że moja córka / mój syn stale zamieszkuje pod adresem ..., do którego posiadam tytuł prawny wynikający z umowy najmu z dnia ... . Potwierdzam faktyczny pobyt tej osoby w lokalu." Oświadczenie powinno być podpisane czytelnie i opatrzone datą.

FAQ

Czy meldunek daje prawo do mieszkania?

Nie. Zgodnie z art. 28 ust. 4 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności zameldowanie służy celom ewidencyjnym i potwierdza fakt pobytu. Nie tworzy prawa własności, prawa najmu ani uprawnienia do dalszego zajmowania lokalu.

Czy najemca może potwierdzić pobyt innej osoby?

Tak, jeżeli dysponuje tytułem prawnym do lokalu. Art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności wskazuje nie tylko właściciela, lecz także inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu. Najemca może więc potwierdzić pobyt osoby, która faktycznie mieszka w lokalu.

Czy urząd może odmówić meldunku ustnie?

Ustna informacja urzędnika nie zastępuje decyzji administracyjnej. Jeżeli urząd odmawia zameldowania z powodu wątpliwości, powinien rozstrzygnąć sprawę w drodze decyzji na podstawie art. 31 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności. Dopiero od decyzji można skutecznie wnieść odwołanie.

Jaki jest termin na zameldowanie?

Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności obywatel polski dokonuje zameldowania na pobyt stały albo czasowy najpóźniej 30. dnia od przybycia do danego miejsca pobytu.

Co zrobić, gdy właściciel i najemca są w sporze?

Spór cywilny dotyczący umowy najmu nie powinien automatycznie blokować meldunku osoby faktycznie mieszkającej w lokalu. Urząd może jednak badać, czy pobyt jest rzeczywisty i czy osoba potwierdzająca pobyt ma tytuł prawny. W trudniejszej sytuacji warto zebrać dowody faktycznego zamieszkiwania.

Źródła

• Art. 24, art. 25, art. 27, art. 28 i art. 31 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności.
• Art. 63, art. 64, art. 75, art. 127 i art. 129 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego.
• Art. 52 i art. 53 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.