Zameldowanie chłopaka córki w mieszkaniu – czy zyska prawa do lokalu?

Czy zameldowanie chłopaka córki daje mu prawa do mieszkania?

Nie. Zameldowanie chłopaka córki w mieszkaniu nie powoduje, że nabywa on prawo własności, udział w mieszkaniu, prawo najmu ani inne prawo rzeczowe lub obligacyjne do lokalu. Meldunek jest wpisem ewidencyjnym, który potwierdza fakt przebywania osoby pod określonym adresem.

Podstawą tej oceny jest art. 24 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności. Przepis ten określa obowiązek meldunkowy jako obowiązek administracyjny, obejmujący m.in. zameldowanie się w miejscu pobytu stałego albo czasowego i wymeldowanie się z takiego miejsca. Nie jest to przepis przyznający jakiekolwiek prawo do lokalu.

W praktyce oznacza to, że sam meldunek nie uniemożliwia właścicielowi żądania opuszczenia mieszkania. Jeżeli jednak chłopak córki faktycznie mieszka w lokalu i odmawia wyprowadzki, problem przestaje być wyłącznie meldunkowy i może wymagać działań cywilnych.

Kiedy powstaje obowiązek meldunkowy?

Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności obywatel polski przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ma obowiązek wykonywać obowiązek meldunkowy. Na podstawie art. 24 ust. 2 pkt 1 tej ustawy obowiązek ten obejmuje zameldowanie się w miejscu pobytu stałego albo czasowego.

Art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności definiuje pobyt stały jako zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Art. 25 ust. 2 tej ustawy wskazuje natomiast, że pobyt czasowy to przebywanie bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego w innej miejscowości pod oznaczonym adresem albo w tej samej miejscowości, lecz pod innym adresem.

W przypadku obywatela polskiego zameldowania należy dokonać najpóźniej w 30. dniu, licząc od dnia przybycia do miejsca pobytu. Wynika to z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności. Jeżeli więc chłopak córki rzeczywiście mieszka w lokalu, meldunek ma odzwierciedlać stan faktyczny.

Czy właściciel musi potwierdzić pobyt osoby w mieszkaniu?

Przy zameldowaniu osoba dokonująca meldunku powinna wykazać, że faktycznie przebywa pod danym adresem. Jeżeli nie ma własnego tytułu prawnego do lokalu, znaczenie ma potwierdzenie pobytu przez osobę dysponującą tytułem prawnym, np. właściciela mieszkania. Obowiązek ten wynika z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności.

Właściciel, podpisując formularz meldunkowy, nie ustanawia najmu, użyczenia ani innego prawa do mieszkania. Potwierdza jedynie fakt, że dana osoba przebywa w lokalu. Jeżeli właściciel nie potwierdzi pobytu, a osoba twierdzi, że faktycznie mieszka w lokalu, organ gminy może wyjaśniać sprawę administracyjnie. W razie wątpliwości co do danych lub charakteru pobytu zastosowanie może mieć art. 31 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności, który przewiduje rozstrzygnięcie sprawy w drodze decyzji administracyjnej.

Jeżeli obawia się Pani skutków zameldowania, warto odróżnić dwie kwestie: meldunek jako ewidencję pobytu oraz zgodę na zamieszkiwanie. Zgoda na zamieszkiwanie może wynikać z relacji faktycznej, umowy użyczenia, najmu albo innego ustalenia. To ta relacja, a nie sam meldunek, ma znaczenie przy ewentualnym żądaniu opuszczenia lokalu.

Co zrobić, gdy chłopak córki nie chce się wyprowadzić?

Jeżeli chłopak córki nie ma skutecznego tytułu prawnego do lokalu, właściciel może żądać wydania mieszkania na podstawie art. 222 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny. Zgodnie z tym przepisem właściciel może żądać od osoby, która faktycznie włada jego rzeczą, aby rzecz została mu wydana, chyba że tej osobie przysługuje skuteczne względem właściciela uprawnienie do władania rzeczą.

W sprawach mieszkaniowych trzeba jednak zachować ostrożność. Jeżeli osoba faktycznie mieszka w lokalu, samodzielna wymiana zamków, wyrzucenie rzeczy albo odcięcie mediów może narazić właściciela na zarzuty naruszenia posiadania, a w skrajnych przypadkach także na odpowiedzialność karną. Art. 193 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny penalizuje m.in. nieopuszczenie cudzego mieszkania wbrew żądaniu osoby uprawnionej, ale w praktyce ochrona miru domowego może dotyczyć również osoby faktycznie zamieszkującej lokal.

Jeżeli po cofnięciu zgody na zamieszkiwanie osoba nadal nie opuszcza mieszkania, najbezpieczniejszą drogą jest pisemne wezwanie jej do wyprowadzki, a następnie – w razie odmowy – pozew o opróżnienie i wydanie lokalu. Przy wykonywaniu wyroku eksmisyjnego zastosowanie może mieć art. 1046 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego, który reguluje egzekucję obowiązku opróżnienia lokalu.

Czy można wymeldować osobę, która nadal mieszka w lokalu?

Co do zasady nie. Wymeldowanie administracyjne służy uporządkowaniu ewidencji ludności, a nie usunięciu osoby z mieszkania. Zgodnie z art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności organ gminy wydaje decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego albo czasowego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.

Kluczowe jest więc faktyczne opuszczenie lokalu. Jeżeli chłopak córki nadal mieszka w mieszkaniu, trzyma tam rzeczy i korzysta z lokalu, organ administracyjny zwykle nie wymelduje go tylko dlatego, że właściciel nie chce już jego obecności. W takiej sytuacji najpierw trzeba rozwiązać problem posiadania lokalu – najczęściej na drodze cywilnej.

Jeżeli osoba wyprowadzi się, ale nie dokona wymeldowania, właściciel może złożyć wniosek do urzędu gminy lub miasta o wymeldowanie. Warto dołączyć dowody, np. oświadczenia świadków, korespondencję, protokół zdania kluczy, informacje o braku rzeczy osobistych, dokumenty potwierdzające zamieszkanie tej osoby w innym miejscu.

Jak zabezpieczyć się przed sporem?

Najlepiej uregulować sytuację na piśmie, zanim chłopak córki zamieszka w mieszkaniu na stałe. Można przygotować krótkie oświadczenie, że właściciel wyraża zgodę na czasowe zamieszkiwanie bez prawa do podnajmu, bez prawa do rozporządzania lokalem i z obowiązkiem opuszczenia mieszkania po pisemnym wezwaniu albo po zakończeniu związku z córką. Takie oświadczenie nie zastąpi wszystkich działań prawnych, ale może pomóc dowodowo.

Jeżeli zamieszkiwanie ma mieć charakter nieodpłatny, w grę może wchodzić użyczenie. Zgodnie z art. 710 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny przez umowę użyczenia użyczający zobowiązuje się zezwolić biorącemu na bezpłatne używanie oddanej mu rzeczy przez czas oznaczony albo nieoznaczony. W razie sporu ważne jest więc, czy zgoda była czasowa, czy bezterminowa i na jakich warunkach została udzielona.

Jeżeli natomiast chłopak córki miałby płacić czynsz właścicielowi, sytuacja może zostać oceniona jako najem. Wtedy znaczenie mają przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, w szczególności art. 2 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, definiujący lokatora jako najemcę lokalu lub osobę używającą lokalu na podstawie innego tytułu prawnego niż prawo własności.

FAQ

Podsumowanie

Zameldowanie chłopaka córki w mieszkaniu nie daje mu prawa do lokalu, ale potwierdza fakt pobytu. Nie należy więc utożsamiać meldunku z najmem, własnością ani prawem do pozostania w mieszkaniu. Jeżeli osoba faktycznie mieszka w lokalu, a po rozstaniu nie chce go opuścić, właściciel powinien działać ostrożnie: najpierw ustalić, jaki był tytuł pobytu, następnie wezwać do wyprowadzki, a w razie potrzeby skorzystać z drogi sądowej.

Wymeldowanie jest przydatne wtedy, gdy osoba już się wyprowadziła i nie dopełniła obowiązku meldunkowego. Nie jest natomiast skutecznym narzędziem do fizycznego usunięcia osoby, która nadal mieszka w lokalu.

Źródła

• Art. 24, art. 25, art. 27, art. 28, art. 31 i art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności.
• Art. 222 § 1 i art. 710 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny.
• Art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego.
• Art. 1046 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego.
• Art. 193 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny.