Egzamin wstępny na aplikację 2026: termin, zasady i opłaty
Minister Sprawiedliwości wyznaczył tegoroczne egzaminy wstępne na aplikację adwokacką i radcowską na sobotę 26 września 2026 r., na godz. 11:00. Zgłoszenia przyjmowano do 12 sierpnia, a opłata za egzamin wynosi 1125 zł. Absolwenci, którzy w chwili zgłoszenia mieli zaliczone wszystkie egzaminy i praktyki, a czekali jeszcze na obronę pracy magisterskiej, musieli dostarczyć dyplom lub zaświadczenie o zdaniu egzaminu magisterskiego do 19 września.
Formuła egzaminu od lat pozostaje taka sama. Kandydaci rozwiązują test jednokrotnego wyboru złożony ze 150 pytań, z trzema wariantami odpowiedzi do każdego. Na rozwiązanie mają 150 minut, a do zaliczenia potrzeba co najmniej 100 poprawnych odpowiedzi. Zakres materiału ministerstwo publikuje wiosną w postaci wykazu aktów prawnych. W zeszłym roku liczył on od 43 do 51 pozycji, w zależności od rodzaju aplikacji.
Statystyki pokazują, że egzamin jest wymagający, ale do zdania. W 2025 r. do egzaminów wstępnych na wszystkie aplikacje przystąpiło 5317 osób, a pozytywny wynik uzyskało 3658, czyli 68,8% zdających.
Najwięcej kandydatów, 2642 osoby, przystąpiło do egzaminu na aplikację radcowską. Zdało 1864 z nich, czyli 70,6%. Na aplikację adwokacką zdawało 2097 osób, a pozytywny wynik uzyskało 1483, co daje niemal identyczną zdawalność na poziomie 70,7%. Wyraźnie trudniej było kandydatom na notariuszy: z 494 zdających egzamin zaliczyło 260 osób, czyli 52,6%. Aplikacja komornicza to najmniejsza grupa. Do testu podeszły 84 osoby, a zdało 51, co przekłada się na zdawalność na poziomie 60,7%.
Aplikacja radcowska od lat przyciąga najwięcej kandydatów. Według Krajowej Izby Radców Prawnych w 2025 r. do egzaminów wstępnych podeszła blisko połowa absolwentów prawa. Młodzi prawnicy traktują uprawnienia zawodowe jako fundament swojej pozycji na rynku.
Jak wybrać uczelnię i studia prawnicze z myślą o aplikacji?
Wynik egzaminu wstępnego w dużej mierze wypracowuje się na studiach. Ministerstwo Sprawiedliwości zwraca uwagę, że studenci coraz staranniej dobierają przedmioty pod kątem aplikacji, którą planują. Test sprawdza przede wszystkim znajomość przepisów: kodeksów, ustaw ustrojowych i procedur. Kto przez pięć lat regularnie pracuje z tekstem ustawy, zaczyna przygotowania z dużo lepszej pozycji niż osoba, która wkuwa przepisy wyłącznie w ostatnie wakacje.
Przy wyborze uczelni warto sprawdzić trzy rzeczy. Pierwsza to kadra. Zajęcia prowadzone przez czynnych sędziów, adwokatów i radców prawnych uczą, jak przepisy działają w sądzie i w kancelarii, a nie tylko na egzaminie. Druga to kontakt z prawdziwymi sprawami, np. w studenckiej poradni prawnej, kole naukowym czy podczas symulacji rozpraw. Trzecia to forma studiów. Dla osób pracujących lub wracających do nauki po przerwie ważna jest możliwość studiowania w weekendy albo w formule hybrydowej, łączącej zajęcia na uczelni z zajęciami prowadzonymi na żywo przez internet.
Poradnik powstał we współpracy z ekspertami WSB-NLU, uczelni prowadzącej studia prawnicze w trybie stacjonarnym, niestacjonarnym oraz hybrydowym RealTime. Więcej o uczelni i jej ofercie studiów przeczytasz na stronie: https://www.wsb-nlu.edu.pl/.
Specjalności do wyboru na studiach z prawa
Prawo to w Polsce jednolite studia magisterskie, które trwają 10 semestrów i kończą się uzyskaniem tytułu magistra. Tylko taki dyplom otwiera drogę do aplikacji adwokackiej, radcowskiej, notarialnej i komorniczej. Pierwsze lata poświęcone są podstawom: teorii prawa, prawu rzymskiemu, konstytucyjnemu i historii prawa. Później przychodzą przedmioty, które dominują na egzaminie wstępnym, czyli prawo cywilne, karne, administracyjne i procedury.
Na wielu uczelniach studenci wybierają w trakcie nauki specjalność, która kieruje ich w stronę konkretnej ścieżki zawodowej. WSB-NLU prowadzi studia prawnicze ze specjalnościami prawo w biznesie, prawo w administracji i prawo ogólne. Studenci czwartego i piątego roku mogą pod opieką mentorów działać w Studenckiej Poradni Prawnej, która udziela bezpłatnej pomocy prawnej osobom niezamożnym. Uczelnia prowadzi też zajęcia w sali sądowej, gdzie studenci uczestniczą w symulacjach rozpraw i ćwiczą umiejętności procesowe.
Osoby, które ukończyły administrację, ekonomię lub zarządzanie, albo przerwały wcześniej studia prawnicze, mogą skrócić naukę dzięki przeniesieniu zaliczonych przedmiotów. Szczegóły programu, specjalności i zasady rekrutacji na studia prawo sprawdzisz, klikając tutaj.
Adwokat, radca prawny, notariusz czy komornik?
Adwokaci i radcowie prawni wykonują dziś bardzo podobną pracę. Obie grupy udzielają porad, sporządzają opinie i reprezentują klientów przed sądami. Radca prawny może bronić oskarżonych w sprawach karnych, jeżeli nie pozostaje w stosunku pracy. Najważniejsza różnica dotyczy formy wykonywania zawodu. Radca prawny może pracować na etacie, np. w dziale prawnym firmy, urzędzie czy banku. Adwokat takiej możliwości nie ma i wykonuje zawód w kancelarii lub spółce. Dla wielu kandydatów to właśnie elastyczność zatrudnienia przesądza o wyborze aplikacji radcowskiej.
Aplikacja notarialna i komornicza przyciągają znacznie mniej osób, a egzaminy na nie mają niższą zdawalność. Notariusz sporządza akty notarialne, poświadcza dokumenty i przyjmuje testamenty. Zawód wymaga dużej precyzji i znajomości prawa nieruchomości, spadkowego oraz handlowego. Komornik prowadzi egzekucję orzeczeń sądowych i często łączy wiedzę prawniczą z zarządzaniem kancelarią zatrudniającą pracowników.
Jak wygląda aplikacja i egzamin zawodowy?
Aplikacja adwokacka i radcowska trwają po trzy lata. W tym czasie aplikant pracuje pod okiem patrona w kancelarii, uczestniczy w zajęciach organizowanych przez samorząd zawodowy, odbywa praktyki w sądach i prokuraturze i zdaje kolokwia. Aplikacja jest płatna. Wysokość rocznej opłaty określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości, a ustawa zastrzega, że nie może ona przekroczyć sześciokrotności minimalnego wynagrodzenia.
Aplikację kończy egzamin zawodowy, jeden z najtrudniejszych w polskim systemie prawnym. Egzamin radcowski w 2026 r. odbył się w dniach 21–24 kwietnia. Składa się z pięciu części pisemnych, a zdający musi zaliczyć każdą z nich. Kandydaci przygotowują m.in. pozwy, apelacje i opinie prawne, a pracę mogą pisać odręcznie lub na komputerze w specjalnym programie egzaminacyjnym. Opłata za egzamin radcowski w tym roku wyniosła 3364,20 zł. Po zdaniu egzaminu, wpisie na listę i złożeniu ślubowania absolwent może wreszcie wykonywać zawód samodzielnie.
Czy można zdawać egzamin zawodowy bez aplikacji?
Ustawa o radcach prawnych przewiduje drogę alternatywną. Do egzaminu radcowskiego mogą przystąpić bez aplikacji osoby, które przez co najmniej cztery lata pracowały na stanowisku wymagającym wiedzy prawniczej, np. jako referendarz sądowy, asystent sędziego lub prokuratora albo prawnik świadczący pomoc prawną w kancelarii radcy prawnego lub adwokata. Podobne rozwiązanie działa w przypadku adwokatury.
Ta ścieżka jest dostępna, ale statystyki przemawiają za aplikacją. Osoby, które ją ukończyły, zdają egzamin zawodowy znacznie częściej niż kandydaci przystępujący do niego na podstawie samego doświadczenia zawodowego. Trzy lata systematycznego szkolenia, praca z patronem i regularne kolokwia dają przewagę, którą trudno nadrobić samodzielną nauką po godzinach.
Kariera prawnika poza kancelarią
Ukończone studia prawnicze otwierają wiele drzwi także bez aplikacji. Prawnicy pracują w administracji publicznej, samorządach i urzędach skarbowych, w działach prawnych i compliance dużych firm, w bankach, towarzystwach ubezpieczeniowych i działach HR. Coraz więcej ofert dotyczy obszarów na styku prawa i technologii, takich jak ochrona danych osobowych, cyberbezpieczeństwo czy wdrażanie przepisów dotyczących sztucznej inteligencji.
Wielu absolwentów prawa uzupełnia wykształcenie o kompetencje z innych dziedzin: zarządzania, psychologii biznesu czy mediacji. Studia podyplomowe pozwalają w rok lub półtora zdobyć wiedzę praktyczną, której nie zapewnią ani studia prawnicze, ani aplikacja. Taki dodatkowy dyplom bywa atutem zarówno dla radcy prawnego rozwijającego własną kancelarię, jak i dla prawnika, który buduje karierę w strukturach firmy. Aktualną ofertę studiów podyplomowych znajdziesz na stronie https://www.wsb-nlu.edu.pl/pl/studia-podyplomowe.
Co dalej po wynikach egzaminu wstępnego?
Wstępne wyniki komisje egzaminacyjne ogłaszają zwykle w ciągu kilku dni po teście, a pełne zestawienie publikuje Ministerstwo Sprawiedliwości. Kandydat z pozytywnym wynikiem ma dwa lata od doręczenia uchwały o wyniku egzaminu, by złożyć wniosek o wpis na listę aplikantów i rozpocząć szkolenie. Kto potrzebuje czasu, np. na zdobycie doświadczenia w firmie, nie musi więc zaczynać aplikacji od razu.
Osoba, której zabrakło kilku punktów, może odwołać się od uchwały komisji, jeśli uważa, że któreś pytanie zostało źle sformułowane lub błędnie ocenione. Pozostali mogą podejść do egzaminu ponownie za rok. Ministerstwo publikuje pytania i prawidłowe odpowiedzi z poprzednich lat, a te materiały pozostają najlepszym punktem wyjścia do nauki. Warto też pamiętać o skali: w ciągu dwudziestu lat do egzaminów wstępnych przystąpiło 171 409 osób, a zdały 83 317. Wielu dzisiejszych adwokatów i radców prawnych zdało egzamin dopiero za drugim lub trzecim podejściem.