
Nieodpłatne użytkowanie działki a prawa właściciela, co wolno, a czego nie?• Data publikacji: 22-07-2025 • Autor: Urszula Trojanowska-Woźniak |
|
40 lat temu nabyłam spadek po zmarłej mamie. Tata i rodzeństwo zrzekli się na moją korzyść. Mam założoną księgę wieczystą i jestem wpisana jako jedyny właściciel nieruchomości. Od kilku lat bratanek korzysta z mojej działki nieodpłatnie, nie mamy żadnej pisemnej umowy, nic mi też nie płaci. Ostatnio wreszcie znalazł się na nią kupiec i chcę ją sprzedać. Bratanka to bardzo zdenerwowało i chce mnie zablokować, zażądał zwrotu kosztów i straszy, że już złożył jakieś dokumenty w sprawie roszczenia do mojej działki. Co w tej sytuacji mam zrobić? |
|
Bratanek korzysta z działki bez umowy – czy ma do niej jakiekolwiek prawa?Jeżeli bratanek korzysta z nieruchomości bez Pani zgody i wiedzy, można skierować do niego wezwanie do wydania nieruchomości, jak również wezwać go do zapłaty kwoty równowartości czynszu za ostanie trzy lata z tytułu bezumownego korzystania z Pani nieruchomości.
Bratanek nie ma żadnych praw do nieruchomości ani też żadnych podstaw do wytaczania jakichkolwiek roszczeń. Zgodnie z wolą spadkobierców nieruchomość została Pani formalnie przekazana, zatem roszczenia bratanka są bezpodstawne. Działka formalnie Twoja – co prawo mówi o roszczeniach względem posiadacza?zgodnie z art. 222 i nast. Kodeksu cywilnego (K.c.):
§ 1. Właściciel może żądać od osoby, która włada faktycznie jego rzeczą, ażeby rzecz została mu wydana, chyba że osobie tej przysługuje skuteczne względem właściciela uprawnienie do władania rzeczą. § 2. Przeciwko osobie, która narusza własność w inny sposób aniżeli przez pozbawienie właściciela faktycznego władztwa nad rzeczą, przysługuje właścicielowi roszczenie o przywrócenie stanu zgodnego z prawem i o zaniechanie naruszeń.
Roszczenia właściciela przewidziane w przywołanym artykule nie ulegają przedawnieniu, jeżeli dotyczą nieruchomości. Samoistny posiadacz w dobrej wierze nie jest obowiązany do wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy i nie jest odpowiedzialny ani za jej zużycie, ani za jej pogorszenie lub utratę. Nabywa własność pożytków naturalnych, które zostały od rzeczy odłączone w czasie jego posiadania, oraz zachowuje pobrane pożytki cywilne, jeżeli stały się w tym czasie wymagalne. Jednakże od chwili, w której samoistny posiadacz w dobrej wierze dowiedział się o wytoczeniu przeciwko niemu powództwa o wydanie rzeczy, jest on obowiązany do wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy i jest odpowiedzialny za jej zużycie, pogorszenie lub utratę, chyba że pogorszenie lub utrata nastąpiła bez jego winy. Obowiązany jest zwrócić pobrane od powyższej chwili pożytki, których nie zużył, jak również uiścić wartość tych, które zużył. Jak skutecznie wezwać do opuszczenia działki i dochodzić roszczeń?Zatem na tym etapie należałoby wystosować do bratanka pismo – wezwanie do wydania Pani własności, czyli zajmowanej działki. PrzykładyZięć postawił garaż, teraz żąda zwrotu nakładów Pani Ewa od 15 lat posiada działkę rekreacyjną odziedziczoną po rodzicach. Przez kilka lat pozwalała zięciowi korzystać z jej części, gdzie postawił blaszany garaż i kilka grządek. Gdy pani Ewa postanowiła sprzedać nieruchomość, zięć zaprotestował – nie chciał się wyprowadzić i zażądał „zwrotu kosztów inwestycji”. Okazało się, że nigdy nie zawarli pisemnej umowy, a korzystanie z działki miało charakter grzecznościowy. Prawnik doradził pani Ewie wystosowanie pisma z żądaniem wydania nieruchomości oraz rozliczenia za bezumowne korzystanie z działki.
Pan Marek zgodził się, aby jego znajomy z pracy przez „parę tygodni” przetrzymał przyczepę campingową na jego ogrodzie. Czas mijał, a przyczepa stała tam już piąty rok. Gdy pan Marek chciał uporządkować działkę, znajomy nagle stwierdził, że „ma do niej prawo” i nie pozwoli jej ruszyć. Na szczęście pan Marek był jedynym właścicielem działki, co potwierdzała księga wieczysta. Wystosował do znajomego oficjalne wezwanie do opuszczenia nieruchomości, powołując się na art. 222 K.c.
Pani Barbara była właścicielką działki rekreacyjnej, na którą przez lata wpuszczała syna, aby mógł „mieć kontakt z naturą”. Syn posadził kilka drzewek i urządził altankę. Gdy pani Barbara zdecydowała się przepisać nieruchomość wnuczce, syn zaprotestował, twierdząc, że „też ma prawo, bo o wszystko dbał”. Prawnik uświadomił pani Barbarze, że syn – jako użytkownik bezumowny – nie nabył żadnych praw do nieruchomości, a swoje roszczenia może zgłaszać jedynie jako ewentualne nakłady, o ile ma dowody. Zalecił też formalne wezwanie do opuszczenia działki i uporządkowanie terenu. PodsumowanieWłaściciel nieruchomości ma pełne prawo żądać jej wydania od osoby, która korzysta z niej bez umowy i zgody – nawet jeśli jest to ktoś z rodziny. W przypadku bezpodstawnych roszczeń czy prób blokowania sprzedaży warto działać stanowczo i zgodnie z przepisami, rozpoczynając od pisemnego wezwania do opuszczenia działki. Prawo stoi po stronie właściciela. Oferta porad prawnychPotrzebujesz pomocy w sporządzeniu pisma do osoby bezumownie zajmującej Twoją działkę lub chcesz dowiedzieć się, jakie masz prawa jako właściciel? Skorzystaj z naszej porady prawnej online – szybko i rzeczowo ocenimy Twoją sytuację oraz przygotujemy odpowiednie dokumenty. Aby skorzystać z naszych usług, opisz swój problem w formularzu pod artykułem. Źródła:Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę, wypełniając formularz poniżej ▼▼▼. Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online O autorze: Urszula Trojanowska-Woźniak |
|
Zapytaj prawnika
Najnowsze pytania w dziale