Jak zostać kuratorem dla osoby niepełnosprawnej, procedura i możliwości

Podstawy prawne ustanowienia kuratora

Przepisy prawa rodzinnego i opiekuńczego umożliwiają osobie niepełnosprawnej złożenie wniosku do sądu opiekuńczego o ustanowienie kuratora, który będzie pomagał w prowadzeniu spraw.

Zgodnie z art. 183 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (KRO):

• Jeżeli pełnoletnia osoba niepełnosprawna potrzebuje wsparcia w prowadzeniu wszelkich spraw, spraw określonego rodzaju albo załatwieniu określonej sprawy, ustanawia się dla niej kuratora.

• Kurator może reprezentować osobę niepełnosprawną tylko wtedy, gdy sąd tak postanowi.

• Kuratorem może zostać osoba pełnoletnia, która wyrazi na to zgodę i daje rękojmię należytego wykonywania obowiązków.

• Sąd opiekuńczy przy wyborze kuratora uwzględnia stan zdrowia osoby niepełnosprawnej oraz sposób jej funkcjonowania.

• Kurator powinien konsultować prowadzenie spraw z osobą niepełnosprawną, jeśli jest to możliwe.

Kuratelę można uchylić na żądanie osoby, dla której była ustanowiona.

Pojęcie osoby niepełnosprawnej w kontekście kurateli

Za osobę niepełnosprawną uważa się także osobę, która z powodów zdrowotnych, wieku, kalectwa czy choroby wymaga pomocy w prowadzeniu spraw. Dotyczy to zarówno osób z ograniczeniami trwałymi, jak i tych, które przejściowo nie mogą samodzielnie funkcjonować.

Wniosek o ustanowienie kuratora

Zgodnie z art. 600 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego (KPC), kuratora ustanawia się na wniosek osoby niepełnosprawnej. Za zgodą tej osoby, wniosek może także złożyć organizacja społeczna działająca na rzecz osób niepełnosprawnych.

Jeżeli jednak stan zdrowia uniemożliwia osobie niepełnosprawnej złożenie wniosku lub wyrażenie zgody, sąd może ustanowić kuratora z urzędu.

Rola rodziny w postępowaniu

Członkowie rodziny nie mogą samodzielnie złożyć wniosku o ustanowienie kuratora. Mogą natomiast poinformować sąd o sytuacji i wskazać, że konieczne jest wszczęcie postępowania z urzędu. W takim piśmie należy dokładnie opisać sytuację oraz wskazać argumenty uzasadniające potrzebę kurateli.

Procedura i koszty

Wniosek o ustanowienie kuratora składa się do sądu rejonowego – wydziału rodzinnego i nieletnich – właściwego dla miejsca zamieszkania osoby wymagającej opieki. Opłata od wniosku wynosi 100 zł. Można jednak ubiegać się o zwolnienie z kosztów sądowych, jeśli sytuacja majątkowa na to nie pozwala.

Zakres obowiązków i uprawnień kuratora określa sąd w postanowieniu. Kurator otrzymuje zaświadczenie o kurateli po złożeniu przyrzeczenia i objęciu obowiązków.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz.U. 1964 nr 43 poz. 296
2. Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz.U. 1964 nr 9 poz. 59